IV SA/Po 235/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-04-20

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Bąk - Marciniak, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego oraz nieuwzględnienia w składzie rodziny dziecka powyżej 25 roku życia bez orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego, ponieważ dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, a dziecko powyżej 25 roku życia bez orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie może być zaliczone do składu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Skarga została oddalona, gdyż decyzja organu była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Stan faktyczny
M. W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci D. W. i K. W. oraz dodatku do zasiłku. Organ odmówił przyznania świadczeń, wskazując, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a syn B. W., który ukończył 25 lat i nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie został zaliczony do składu rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]Burmistrz J. na podstawie art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14, art. 19 ust. 4, art. 20, art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 ze zm.,). oraz § 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 105 poz. 881 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 129 poz. 1058), po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia [...] września 2010 r. przez M. W. odmówił skarżącemu świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dzieci D. W. i K. W. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci D. W. i K. W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono, że skarżący nie spełnia wymogów zawartych w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ przekroczone zostało kryterium dochodowe w kwocie 504 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Organ wskazał, iż łączny dochód rodziny skarżącego z roku 2009 wynosi [...]zł, co oznacza, że miesięczny dochód rodziny w roku 2009 wynosi [...]zł, co z kolei daje [...]zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Organ przywołał treść § 2 ust. 2 pkt. 6, lit. rozporządzenia o postępowaniu w sprawach rodzinnych, art. 3 pkt 16 uśr i wskazał, że składając wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami skarżący w skład rodziny zaliczył syna B. W. ur. [...] marca 1985 r., a więc dziecko, które ukończyło 25 rok życia, jednocześnie nie dostarczył orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności syna B. W.. Z powyższych względów organ nie zaliczył do składu rodziny B. W.. Powołując się na art. 3 pkt 23 uśr, § 17 rozporządzenia w sprawie postępowania w sprawach rodzinnych organ wskazał, też jakie zdarzenia – jako utrata dochodu – mogłyby wpływać na prawo do wnioskowanych świadczeń. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący pismem z dnia [...] listopada 2010 r. zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie. W treści pisma skarżący zawarł jedynie "wniosek dowodowy: wystąpić z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP ustawy o świadczeniach rodzinnych, na podstawie której przy obliczeniu dochodu nie uwzględniono mojego syna B., który w ramach represji stosowanych przez legalne władze RP względem mojej rodziny, nie może otrzymać pracy zgodnie z posiadanym wykształceniem i jest na moim utrzymaniu. Jest nawet pozbawiony konstytucyjnego prawa do odwołania od orzeczeń wydanych w tej sprawie." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ powołał się w szczególności na art. 5 ust. 1 uśr, art. art. 3 pkt 2 oraz art. 3 pkt 16 uśr. Odnosząc się do przywołanych przepisów organ wskazał, iż w okresie objętym wnioskiem skarżącego o przyznanie świadczeń rodzinnych syn B. ur. [...] marca 1985 r. nie spełniał przesłanek z art. 3 pkt 16 uśr, z uwagi na ukończenie 25-tego roku życia oraz fakt, iż nie legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji słusznie przyjął zatem, iż rodzina skarżącego w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych składa się z czterech osób: M. i M. W. oraz dzieci: D. i K.. Organ podkreślił, iż w konsekwencji powyższego, ustalając dochód rodziny w 2009 roku, należało uwzględnić taki czteroosobowy skład rodziny. Podstawą ustalania prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2010/2011 jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku 2009 r. Opisując sposób ustalania dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia organ wskazał i wyliczył w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i powołując się na § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie postępowania w sprawach rodzinnych, iż dochód czteroosobowej rodziny skarżącego osiągnięty w 2009 r. wynosił [...] zł. Dochód ten w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi zaś [...] zł miesięcznie. Kwota ta, jak wskazał organ, przekracza kwotę uprawniającą rodzinę w okresie zasiłkowym 2010/2011 do zasiłku rodzinnego o kwotę [...]zł. Z kolei ta ostatnia kwota jest wyższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w rozważanym okresie, tj. od kwoty [...] zł. Organ skonstatował, iż przy uwzględnieniu art. 5 ust. 3 uśr zasiłek rodzinny nie może zostać przyznany. Podkreślił również, iż przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego i ewentualnych dodatków nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale wyłącznie od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia, ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Skargę z dnia [...] lutego 2011 r. na powyższą decyzję wniósł M[...] W[...] wskazując, iż pozbawiono go zasiłku rodzinnego, co jest kolejnym dowodem represji wobec niego. Ponadto wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków osób wskazanych w skardze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.). Podstawę prawna rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, która określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Zgodnie z art. 5 ust. 1 uśr - zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W przypadku zaś gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 5 ust. 2). Natomiast w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (art. 5 ust. 3). Pojęcie dochodu rodziny zostało zdefiniowane w ustawie (art. 3 pkt 2 uśr) i oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Pod pojęciem rodziny zaś rozumie się (art. 3 pkt 16 uśr) odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż prawidłowo organ uznał, że w okresie objętym wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych syn skarżącego B. (ur. [...] marca 1985 r.) nie spełniał przesłanek z art. 3 pkt 16 uśr, z uwagi na ukończenie 25-tego roku życia oraz fakt, iż nie legitymuje się on orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Rodzina skarżącego w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych składa się zatem z czterech osób: M. i M. W. oraz dzieci: D. i K.. Ustalając zatem dochód rodziny w 2009 roku należało uwzględnić czteroosobowy skład osobowy rodziny istniejący w okresie objętym wnioskiem, ponieważ już w momencie składania wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego tylko M. i M. W. oraz dzieci: D. i K. byli objęci normą definiującą pojęcie rodziny. Jak słusznie wskazał organ - podstawą ustalania prawa do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2010/2011 jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku 2009 r. Pojęcie dochodu jest szczegółowo uregulowane w art. 3 pkt 1 uśr, a jego wyliczenie musi uwzględniać § 15 rozporządzenia o postępowaniu w sprawach rodzinnych. Na tej podstawie, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy ustalono, iż dochód czteroosobowej rodziny skarżącego osiągnięty w 2009 r. wyniósł [...]zł. Z zaświadczenia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. wynika bowiem, że M. i M. W. w 2009 r. osiągnęli dochód w wysokości [...]zł, który obliczony zgodnie z § 15 ww. rozporządzenia stanowi kwotę [...]zł. Dochód ten w przeliczeniu zatem na jedną osobę w rodzinie wynosi [...]zł miesięcznie. Należy stwierdzić, iż kwota ta przekracza kwotę uprawniającą rodzinę w okresie zasiłkowym 2010/2011 do zasiłku rodzinnego o kwotę [...]zł. Ta zaś kwota jest wyższa od kwoty najniższego zasiłku rodzinnego przysługującego w rozważanym okresie, t.j. od kwoty [...] zł. Z powyższego zatem wynika, że organ słusznie i prawidłowo uznał, iż zasiłek rodzinny w takiej sytuacji nie przysługuje. Nadto, odnosząc się do treści skargi, należy wskazać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny ma ściśle określone możliwości prowadzenia postępowania dowodowego, będąc w zasadzie ograniczonym do przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów (art. 106 § 3 ppsa). W szczególności, jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r. I FSK 693/09, LEX nr 594168), w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków. Wniosek o przesłuchanie wskazanych w skardze osób nie mógł zatem zostać uwzględniony. W zaistniałych okolicznościach Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło