IV SA/Po 235/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-06-21

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Anna Jarosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie nakazu usunięcia nieprawidłowości dotyczących drzwi wejściowych do lokalu, uwzględniając wcześniejsze wyroki sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Organ II instancji nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie uwzględnił w pełni wiążącej wykładni prawa zawartej w poprzednich wyrokach sądów administracyjnych. W szczególności, organ nie dokonał ponownych pomiarów drogi ewakuacyjnej, które były niezbędne do oceny zgodności z przepisami, a także nie ocenił stanu faktycznego przez pryzmat § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia MSWiA. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą zmianę kierunku otwierania drzwi wejściowych do lokalu mieszkalnego i umorzyła postępowanie I instancji. Skarżąca B. R. kwestionowała prawidłowość ustaleń organu II instancji dotyczących wymiarów otworu drzwiowego oraz oceny warunków ewakuacji. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów, błędną interpretację wcześniejszych wyroków sądów administracyjnych oraz przewlekłość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji") – po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. A. od wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") decyzji z [...] lutego 2013 r., znak: PINB 7358-1b/2010, nakazującej J. A. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, tj. zagrożenia życia, zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia w budynku mieszkalnym przy ul. [...], poprzez zmianę kierunku otwierania skrzydła drzwiowego zamontowanego w otworze drzwiowym pomiędzy mieszkaniem nr [...] a klatką schodową z otwieranego na zewnątrz mieszkania na otwierane do środka mieszkania, w określonym w niej terminie, przy uwzględnieniu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 715/14 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 03 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 49/16 – uchylił ww. decyzję PINB w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości. Zaskarżona decyzja WWINB została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy, przedstawionym w jej uzasadnieniu. Na wstępie organ II instancji wskazał, że w sprawie zapadł ww. wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Po 49/16, mocą którego uchylona została decyzja WWINB z [...] lipca 2013 r. znak [...]. Decyzją tą organ II instancji uchylił w całości ww. decyzję PINB z [...] lutego 2013 r. i umorzył postępowanie organu I instancji. U podstaw takiego orzeczenie legło przekonanie, że klatka schodowa nie jest poziomą drogą ewakuacyjną, a przepis dotyczący takiej właśnie drogi, tj. § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.; dalej w skrócie: "rozporządzenie MI"), stał się podstawą orzeczenia PINB z [...] lutego 2013 r. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w ww. wyroku WSA należało w szczególności uzupełnić postępowanie wyjaśniające poprzez zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń B. R. (zwanej też dalej "Skarżącą") o dokonaniu w toku analizowanych robót zmiany wymiarów otworu drzwi wejściowych do lokalu [...] – w drodze oględzin, przeprowadzonych przez organ odwoławczy osobiście albo zleconych organowi I instancji na podstawie art. 136 in fine k.p.a., które powinny w szczególności dać odpowiedź na pytanie, czy wymiary otworu drzwiowego do ww. lokalu odpowiadają wymiarom otworów drzwiowych do innych lokali w tym budynku, a więc czy wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr [...] uległy zmianie czy też pozostały niezmienione. W związku z tym WWINB wskazał, że takie oględziny przeprowadził na jego zlecenie organ I instancji w dniu [...] października 2016 r., z udziałem zarówno J. A. (zam. w lokalu nr [...]), jak i B. R. (zam. w lokalu nr [...]). Z protokołu tych oględzin wynika, że szerokość otworu w świetle muru w lokalu nr [...] wynosi 871 mm. Dokonane tym samym przyrządem pomiary wykazały dla lokali zlokalizowanych na tej samej klatce schodowej następujące dane: lokal nr [...] – 903 mm, lokal nr [...] – 884 mm, lokal nr [...] – 915 mm, lokal nr [...] – 907 mm i lokal nr [...] – 892 mm. W zakresie wysokości otworu od posadzki do nadproża: dla lokalu nr [...] – 2062 mm, lokalu nr [...] – 2076 mm, lokalu nr [...] – 2063 mm, lokalu nr [...] – 2068 mm, lokalu nr [...] – 2099 mm i lokalu nr [...] – 2097 mm. Porównanie ww. wymiarów pozwala, w ocenie WWINB, na stwierdzenie, że wymiary otworu drzwiowego [do lokalu nr [...]] odpowiadają wymiarom otworów drzwiowych do innych lokali. Różnice mieszczą się bowiem w szerokości w granicach od 13 do 44 mm, a w wysokości od 1 mm do 37 mm, przy czym wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr [...] są najmniejsze, co przeczy twierdzeniom Skarżącej, że doszło do zmiany wielkości tego otworu drzwiowego poprzez jego powiększenie. W rezultacie organ II instancji stwierdził, że wykonane prace nie ingerowały w wymiar otworu drzwiowego do lokalu nr [...], a więc nie doszło do wykonania prac poddanych reglamentacji pod rządem ówcześnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego (zgłoszenie, ewentualnie pozwolenie na budowę). Przechodząc do kolejnej dyspozycji ww. wyroku WSA, organ II Instancji wskazał, że celem zweryfikowania wymagań zawartych w § 242 rozporządzenia MI zobowiązał PINB do ustalenia liczby osób, które zameldowane są w lokalach dalej usytuowanych w stosunku do lokalu nr [...]. Z poczynionych ustaleń wynika, że w lokalach od 13 do 20 liczba zameldowanych osób wynosi: wg informacji uzyskanej od [...] – 14, a wg informacji pozyskanych z Wydziału [...] – 13. Przepis § 242 pkt 2 rozporządzenia MI dopuszcza zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób. Z ww. informacji wynika, zdaniem WWINB, że to te wymagania znajdą w sprawie zastosowanie. W związku z tym organ II Instancji wskazał, że akta PINB zawierają protokół z [...] kwietnia 2010 r. z wrysowanymi na nim wymiarami, zgodnie z którymi odległość, o jakiej mowa w § 242 pkt 4 rozporządzenia MI, wynosi tam 131 cm, a więc jest większa niż wymagane 120 cm – co oznacza, że wymóg warunków technicznych został spełniony. Tym samym – jak stwierdził WWINB – nie mógł on dać wiary dowodowi przedstawionemu przez pełnomocnika Skarżącej, w postaci ekspertyzy (bez załączników) z [...] stycznia 2014 r., autorstwa A. S.. Ekspertyza ta zawiera w pkt 2 przekreślone długopisem wielkości liczbowe. Nie wiadomo zatem, które wielkości są właściwe, a takich niejednoznaczności ekspertyza zawierać nie powinna. Niezależnie od tego organ II instancji zauważył, że osoba sporządzająca "ww. informację określoną jako ekspertyza", jako wymaganą wielkość do sprawdzenia wymagań zawartych w § 242 rozporządzenia MI przyjęła zmniejszenie w łuku, jakie zataczają drzwi podczas otwierania, na co wskazuje podana wielkość, i to niezależnie od tego, czy będzie to 44 (przekreślone), czy też 54 (nadpisane długopisem). Z tego też względu organ II instancji nie dał wiary przedłożonemu dowodowi, gdyż – jak wskazał – odległości nie mierzy się od łuku, ale jak stanowi przepis: po całkowitym otwarciu, czyli tak, jak to poprawnie wykonał organ I instancji w załączniku do protokołu z [...] kwietnia 2010 r. Dlatego też temu ostatniemu dowodowi organ dał wiarę. Zarazem podkreślił, że nie może w tej kwestii przesądzać stanowisko Skarżącej zawarte w protokole kontroli z [...] października 2016 r., że pozytywnie oceni dokonane przez organ I instancji pomiary, jeśli z nich wyniknie zgodność z ekspertyzą techniczną wykonaną przez A. S. – skoro tej "ekspertyzie" organ wiary nie daje. Z uwagi na powyższe – zdaniem WWINB – nie został naruszony przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 191 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.poż."), który mówi o konieczności zapewnienia osobom przebywającym w budynku bezpieczeństwa i możliwości ewakuacji. W przepisach techniczno-budowlanych – w rozporządzeniu MI – określono wymaganą minimalną szerokość drogi ewakuacyjnej, której, jak to wyżej wykazano, nie pomniejszono poniżej tej wartości. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, z powołaniem się na wyrok NSA o sygn. akt II OSK 715/14, że przepisy ww. rozporządzenia dopuszczają możliwość montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. W konkluzji WWINB stwierdził, że brak normy prawnej, w oparciu o którą organ mógłby dokonać merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, obliguje go do umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W odręcznej (a przez to nie w pełni czytelnej) skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB, B. R. wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie jej za nieważną i niedopuszczalną z mocy prawa; 2) nakazanie - przymuszenie WWINB do wykonania wyroku NSA z 10 września 2015 r. oraz wyroku WSA z 3 marca 2016 r., tzn. zmianę, przywrócenie kierunku otwierania drzwi z mieszkania nr [...] do stanu pierwotnego istniejącego od 1958 r. do [...] stycznia 2010 r. (przez 52 lata); 3) "zasądzenie zadośćuczynienia za nękanie mnie złośliwymi pismami i decyzjami (nie mającymi oparcia w obow. przepisach prawnych), [...] nieuzasadnioną przewlekłość postępowań" – "w kwocie uznanej przez WSA za realną, a będącą zarazem dotkliwą i znaczącą dla WINB"; 4) zasądzenie zwrotu od WWINB kwoty [...]- zł opłaty za doręczenie odpisu wyroku WSA z 11 grudnia 2013 r. oraz kosztów sporządzania i wysyłania pism przez okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] lutego 2017 r. (dzień sporządzenia skargi), tj. przez okres 7 lat i 2 miesięcy, a także kosztów przejazdu samochodem prywatnym na rozprawę do WSA w dniu [...] grudnia 2013 r. (110 km x 2 = 220 km, wg obowiązującej stawki za km) – wszystko powyższe z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu Skarżąca m.in. zarzuciła, że przeprowadzone na zlecenie WWINB oględziny i wykonane pomiary nie mogą być uznane za prawidłowe "a porównania z innymi mieszkaniami (oprócz mojego nr [...]) ponieważ w pozostałych dokonano wymiany drzwi, ościeżnic". Skarżąca zarzuciła, że dokonywanych wówczas pomiarów nie mogła zobaczyć – widziała tylko pomiary w m. 12, ale z odległości jej mieszkania, nie mogła podejść i sprawdzić wymiarów – gdyż, jak podała, źle się czuła tego dnia i poruszała się o kulach, bo jest osoba niepełnosprawną. Dlatego, jak twierdzi, uzgodniła z osobą przeprowadzającą pomiary, że zostaną one powtórzone zwykłą miarą budowlaną "w poniedziałek (28 X)". Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu II instancji, że wykonane prace nie ingerowały w wymiary otworu lokalu nr [...]. Zarazem zarzuciła niedopuszczalną, dowolną interpretację "§ 242 p. 3" – twierdząc, że nie była to nowa budowa, lecz niedopuszczalna przeróbka budynku wybudowanego w 1958 r. – a także błędne, gdyż niezasadnie ograniczone do osób zameldowanych (a więc np. nieuwzględniające ich ewentualnych gości), ustalenie liczby osób mogących przebywać na drodze ewakuacyjnej. Ponadto zarzuciła niewłaściwe zrozumienie, cytowanie i wykonanie ww. wyroków NSA i WSA przez organ II instancji. W końcowym fragmencie uzasadnienia przedstawiła zaś "historię nieuzasadnionej, bezpodstawnej, celowej przewlekłości w postępowaniu tej sprawy". W odpowiedzi na skargę, WWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazane. Jest poza sporem, że uprzednio w tej sprawie zapadły dwa prawomocne wyroki sądów administracyjnych: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2015 r. sygn. akt II OSK 715/14, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 03 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 49/16. Jest to okoliczność istotna z tego względu, że po pierwsze, w myśl art. 190 p.p.s.a.: "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". A po drugie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.): "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie." Wobec tego podstawową powinnością Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie było zbadanie, czy organ II instancji, ponownie rozpoznając sprawę, uwzględnił oceny prawne wyrażone w ww. wyrokach NSA i WSA oraz czy zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania z tych wyroków wynikających. WSA w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 49/16 – uwzględniając oceny i wytyczne zawarte w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 715/14 – wskazał na konieczność wyjaśnienia dwóch podstawowych grup zagadnień, obejmujących kolejno: 1. weryfikację przez WWINB prawdziwości twierdzeń Skarżącej o dokonanej w toku analizowanych robót zmianie wymiarów otworu drzwi wejściowych do lokalu nr 12 – w drodze oględzin, przeprowadzonych przez ten organ osobiście albo zleconych organowi I instancji na podstawie art. 136 in fine k.p.a. Oględziny te powinny w szczególności obejmować zakres wynikający z zapadłego w tej sprawie wyroku NSA, tj. powinny dać odpowiedź na pytanie, czy wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr 12 odpowiadają wymiarom otworów drzwiowych do innych lokali w tym budynku, a więc czy wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr 12 uległy zmianie czy też pozostały niezmienione – tj. czy doszło do wykonania prac poddanych reglamentacji pod rządem ówcześnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego (zgłoszenia ewentualnie pozwolenia na budowę), czy też nie; 2. weryfikację i odniesie się przez WWINB do ustaleń i ocen organu I instancji w szczególności w zakresie wymagań dotyczących poziomej drogi ewakuacyjnej, a więc co do tego, czy montaż drzwi w lokalu nr [...] nie powoduje zmniejszenia rozmiarów drogi ewakuacyjnej poza wielkość wymaganą przepisem § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm. – "rozporządzenie MI"), a także czy sytuacja ta nie narusza przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 191 ze zm. – "u.p.poż.") w zakresie zapewnienia możliwości ewakuacji w sytuacji zagrożenia oraz § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 – "rozporządzenie MSWiA"), wprowadzającego zakaz lokalizowania w obiektach elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych. Ad 1. W ocenie Sądu organ II instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie dotyczącym charakteru robót wykonanych w związku z montażem dodatkowych drzwi (otwieranych na zewnątrz) do lokalu nr [...]. Przede wszystkim WWINB, działając w ramach ww. wytycznych WSA, zlecił organowi I instancji na podstawie art. 136 in fine k.p.a. przeprowadzenie poruczonych przez WSA oględzin, do których doszło w dniu [...] października 2016 r. O oględzinach zostali skutecznie powiadomieni m.in. Inwestor i Skarżąca, którzy następnie wzięli w nich także czynny udział. Zasadność zaakceptowania przez WWINB tych oględzin jako prawidłowych – i w efekcie "danie wiary" ich wynikom, w tym dokonanym pomiarom i sporządzonemu z nich protokołowi – nie budzi wątpliwości Sądu. Bez wpływu na tę ocenę pozostają zastrzeżenia co do przebiegu i wyników ww. oględzin podniesione przez Skarżącą. Przede wszystkim nie mógł odnieść skutku zarzut, iż Skarżąca nie mogła na bieżąco, naocznie weryfikować prawidłowości dokonywanych pomiarów, gdyż z uwagi na swoje złe samopoczucie tego dnia i ogólny stan zdrowia (poruszanie się o kulach) nie mogła fizycznie asystować przy tych pomiarach. Po pierwsze – jak wynika z protokołu oględzin – Skarżąca żadnych uwag w tym względzie nie zgłaszała w trakcie przeprowadzania oględzin (i to pomimo zgłoszenia do protokołu innych uwag, o których niżej), lecz dopiero w skardze. Po drugie – i najistotniejsze – Skarżąca, odpowiednio wcześniej powiadomiona o terminie oględzin, mogła zapewnić osobie pomoc innej, zaufanej osoby i np. ustanowić ją pełnomocnikiem do udziału w oględzinach, czego nie uczyniła, i to mimo iż pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym może być każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.), a sama Skarżąca przy innych czynnościach działała przez pełnomocnika. Nie zasługiwało również na uwzględnienie zastrzeżenie Skarżącej zgłoszone do protokołu ww. oględzin, w myśl którego uzna ona za prawidłowe ("zgodzi się" na) tylko takie wyniki pomiarów, z których wyniknie zgodność z ekspertyzą techniczną sporządzoną przez A. S.. Organ II instancji zasadnie bowiem odmówił temu jednostronicowemu dokumentowi ("ekspertyzie") mocy dowodowej, gdyż w takiej postaci, jak złożona do akt II inst., nie spełnia on podstawowych wymagań formalnych i treściowych stawianych tego rodzaju opracowaniom (zob. w tym względzie np. K. Czapliński, Sposób i forma opracowania ekspertyz budowlanych, Wrocław 2012, s. 13 i nast.). Oprócz wad wytkniętych już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, "ekspertyza" ta w ogóle nie zawiera informacji, które pozwoliłyby na jej intersubiektywną weryfikację. W szczególności nie wiadomo: kto, kiedy i ewentualnie w czyjej jeszcze obecności, dokonywał pomiarów; według jakiej metodologii i jakimi przyrządami ich dokonano; jakie jeszcze inne mieszkania, poza lokalem nr [...], poddano pomiarom (por. pkt 1 "ekspertyzy"); z jakimi konkretnie przepisami rozporządzenia MI wykonane roboty są niezgodne (por. pkt 4 "ekspertyzy"). W świetle pomiarów wykonanych w toku ww. oględzin – których prawidłowość nie została, w ocenie Sądu, skutecznie przez Skarżącą podważona – nie budzi zastrzeżeń rozumowanie i konkluzja organu II instancji, iż skoro wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr [...] są najmniejsze spośród otworów do lokali poddanych pomiarom (w tym do lokalu Skarżącej), to wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie doszło do powiększenia przedmiotowego otworu drzwiowego. A skoro wykonane prace nie ingerowały w wymiar otworu drzwiowego do lokalu nr [...], to nie podlegały one reglamentacji pod rządem ówcześnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Argumentując w skardze, iż nie można porównywać wymiarów otworu drzwiowego do lokalu nr [...] z otworami drzwiowymi do innych mieszkań, gdyż także w pozostałych mieszkaniach (poza należącym do Skarżącej lokalem nr [...]) dokonano wymiany drzwi i ościeżnic, Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, że po pierwsze, konieczność takiego porównania wynikała jasno ze wskazań zawartych w zapadłych w tej sprawie prawomocnych wyrokach NSA i WSA. Po drugie, wymiary otworu drzwiowego do lokalu nr [...] są mniejsze od wymiarów otworów drzwiowych nie tylko owych "pozostałych" mieszkań, ale nawet jej mieszkania, które, jak deklaruje Skarżąca, żadnym przeróbkom w tym zakresie nie było poddawane. Mając wszystko to na względzie Sąd podziela stanowisko WWINB, że w związku z montażem przedmiotowych drzwi do lokalu nr [...] nie doszło w analizowanym przypadku do zarzucanej przez Skarżącą tzw. samowoli budowlanej. Ad 2. W ocenie Sądu nie można natomiast zaakceptować ustaleń i rozważań zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczących tego, czy montaż drzwi w lokalu nr [...] nie powoduje zmniejszenia rozmiarów drogi ewakuacyjnej poza wielkość wymaganą przepisami prawa – a to z następujących względów. 2.1. Oceniając spełnienie ww. wymagań, WWINB oparł się na danych (pomiarach) zawartych w protokole kontroli z [...] kwietnia 2010 r. Tymczasem w wyroku o sygn. akt 49/16 WSA wyraźnie zakwestionował prawidłowość tych oględzin (i "potwierdzających" je oględzin z [...] listopada 2012 r.) – jako przeprowadzonych z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 79 k.p.a., gdyż bez udziału Skarżącej, która nie została o tych oględzinach prawidłowo powiadomiona – a ta ocena prawna, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., wiązała WWINB przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zatem pomiary dokonane w trakcie ww. oględzin – jako uzyskane za pomocą środka dowodowego, który okazał się sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 75 k.p.a. – nie mogły stanowić podstawy do formułowania kategorycznych ocen w kwestii zachowania parametrów drogi ewakuacyjnej. Godzi się zauważyć, że nie było przeszkód, aby zlecić wykonanie stosownych pomiarów także w toku tych oględzin, do których doszło w dniu [...] października 2016 r. Nie stała temu na przeszkodzie zwłaszcza treść wytycznych zawartych w wyroku WSA o sygn. akt [...], gdyż zakres przedmiotowy niezbędnych oględzin został w nim określony w sposób otwarty ("w szczególności"). Ponieważ w trakcie ww. (co do zasady niewadliwych) oględzin z [...] października 2016 r. nie dokonano pomiarów potrzebnych do weryfikacji zachowania wymaganych warunków ewakuacji, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez WWINB niezbędne będzie dokonanie takich pomiarów. Zarazem zarządzając w tym celu oględziny, należy pamiętać, aby ich termin ustalać z takim wyprzedzeniem, że nawet w przypadku ewentualnego niepodjęcia przesyłki z zawiadomieniem o oględzinach przez adresata – i związanej z tym konieczności zastosowania instytucji tzw. doręczenia zastępczego unormowanej w art. 44 k.p.a. – pomiędzy datą doręczenia wynikającą z art. 44 § 4 k.p.a., a wyznaczonym terminem oględzin zachowany został minimalny siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 79 § 1 k.p.a. 2.2. Wbrew wytycznym zawartym wyroku WSA o sygn. akt 49/16, WWINB w ogóle nie ocenił ustalonego stanu faktycznego przez pryzmat § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia MSWiA – wprowadzającego zakaz lokalizowania w obiektach elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych – a przynajmniej nie uzewnętrznił takiej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tym samym doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. oraz art. 107 § 3 w zw, z art. 140 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak ten powinien być usunięty przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ II instancji. 2.3. Z twierdzeń zawartych w skardze wynika, że budynek, w którym znajduje się przedmiotowy lokal nr [...], został wybudowany w 1958 r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, z późn. zm. – "pr.bud"). W związku z tym – ponownie rozpoznając sprawę – WWINB dokona oceny ustalonego stanu faktycznego także przez pryzmat art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA. W myśl tych przepisów użytkowany budynek istniejący uznaje się za zagrażający życiu ludzi, gdy występujące w nim warunki techniczne nie zapewniają możliwości ewakuacji ludzi (§ 16 ust. 1). Podstawą do stwierdzenia, że w budynku występują warunki techniczne, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem § 45, może być m.in. szerokość przejścia, dojścia lub wyjścia ewakuacyjnego albo biegu bądź spocznika klatki schodowej służącej ewakuacji, mniejsza o ponad jedną trzecią od określonej w przepisach techniczno-budowlanych (§ 16 ust. 2 pkt 1). Przepis ten ma szczególnie istotne znaczenie w kontekście art. 66 ust. 1 pkt 1 pr.bud., w myśl którego organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku, m.in. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu ludzi. Z wyżej przedstawionych względów zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji uwzględni uwagi i wytyczne zawarte wyżej w pkt 2.1.–2.3. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję WWINB (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu, w wysokości 500 zł. Odnosząc się do pozostałych "kosztowych" wniosków skargi należy stwierdzić, co następuję. - zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Cytowane przepisy nie przewidują zasądzania jakiegokolwiek "zadośćuczynienia" na rzecz strony skarżącej. Jedynie w art. 149 § 2 p.p.s.a. mowa jest o możliwości przyznania od organu na rzecz skarżącego "sumy pieniężnej", ale przepis ten dotyczy wyłącznie spraw ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania przez organy, nie to było zaś przedmiotem rozpoznawanej tu skargi (była nim wydana decyzja WWINB). Już z tych powodów uwzględnienie zawartego w pkt 3 petitum skargi żądania zasądzenia na rzecz Skarżącej "zadośćuczynienia za nękanie złośliwymi pismami i decyzjami" nie mogło zostać uwzględnione. Sąd podkreśla, że sądy administracyjne nie są w ogóle właściwe do rozpoznawania tego rodzaju zarzutów i żądań (właściwe mogą być ewentualnie tylko sądy powszechne). Jedynie więc ubocznie wypada zaznaczyć, że analizując wnikliwie akta administracyjne sprawy Sąd nie dopatrzył się żadnej "złośliwości" w działaniu WWINB, w stosunku do którejkolwiek ze stron. - opłata za doręczenia odpisu wyroku z 11 grudnia 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 849/13) stanowiła składnik kosztów postępowania kasacyjnego, i jako taka zapewne została uwzględniona w kwocie kosztów przyznanej Skarżącej w pkt 2 wyroku NSA o sygn. akt II OSK 715/14. - sąd administracyjny nie zasądza "kosztów sporządzania i wysyłania pism" w postępowaniu administracyjnym, gdyż orzeka jedynie o kosztach powstałych w postępowaniu sądowym. Skarżąca nie wykazała zaś, jakie to inne koszty postępowania sądowego, poza kosztem wpisu uwzględnionym w pkt 2 nin. wyroku, poniosła. - odnośnie do żądania zwrotu kosztów przejazdu samochodem prywatnym na rozprawę w dniu 11 grudnia 2013 r., Sąd zauważa, że ich poniesienie nie zostało w żaden sposób przez Skarżącą udokumentowane. Poza tym z akt sprawy o sygn. IV SA/Po 849/13 nie wynika, aby Skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa na ww. rozprawie. Z tych względów ww. żądania nie zasługiwały na uwzględnienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło