IV SA/Po 236/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy L. P. i M. P. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego A. U. – B. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę, składając również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżący wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a źródłem ich utrzymania jest dochód L. P. z renty wynoszącej [...] zł. netto i emerytury M. P. w kwocie [...]zł. netto. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawcy podali dom o pow. [...] m2 stanowiący własność M. P., oraz nieruchomość gruntową o pow. [...] m2, o wartości ok. [...] zł. Wnioskodawcy przedstawili również zestawienie wydatków w tym zwrot pożyczki przez L. P. wobec siostry w wysokości [...]/mc, zwrot pożyczki przez M. P. wobec córki w kwocie [...]zł./mc, opłaty za prąd w wysokości [...] zł./na 2 m-ce, gaz ok. [...] zł./na 2 m-ce, śmieci ok. [...] zł./mc, leki ok. [...] zł./mc, jedzenie ok. [...] zł./mc, ubrania, buty ok. [...] zł./mc, karta PEKA [...] zł./mc, telefon [...] zł./mc, ubezpieczenie domu ok. [...] zł., podatek o nieruchomości ok. [...] zł./rok, chemia, produkty sanitarne ok. [...] zł./mc, aparat słuchowy M. P. ok. [...] zł./mc. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawców nie pozwala na uznanie, iż znajdują się oni w szczególnie trudnej sytuacji, oraz aby nie byli w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe i uzyskują stały dochód wynoszący łącznie ok. [...] zł. netto. Przy uwzględnieniu stałych wydatków miesięcznych w kwocie ok. [...] zł., uzyskiwany dochód pozwala skarżącym na opłacenie kosztów sądowych w mniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że co do zasady spłacanie kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ). Z pierwszeństwa zaspokajania przed należnościami z tytułu kosztów sądowych nie mogą również korzystać pożyczki zaciągane wobec członków rodziny. Wobec powyższego uznając, że pozostająca do dyspozycji skarżących kwota ok. [...] zł. pozwala im na opłacenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego wynoszącego 500 zł. - zob § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.