IV SA/Po 240/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-24
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie najniższego zasiłku rodzinnego, należy brać pod uwagę najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w danym okresie zasiłkowym, czy też zasiłek rodzinny, który faktycznie przysługiwałby danej osobie w tym okresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie najniższego zasiłku rodzinnego, należy brać pod uwagę najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w danym okresie zasiłkowym, zgodnie z ustawą, a nie zasiłek, który faktycznie przysługiwałby danej osobie. Skoro dochód skarżącego przekroczył ustalone kryterium, nie przysługuje mu ani zasiłek rodzinny, ani dodatek do niego.Stan faktyczny
Skarżący Z.C. nie otrzymał zasiłku rodzinnego ani dodatków do niego, ponieważ dochód jego rodziny w przeliczeniu na osobę (515,64 zł) przekroczył ustawowe kryterium (504 zł). Przekroczenie to było niższe niż kwota najniższego zasiłku rodzinnego (48 zł), jednak organy uznały, że nie przysługuje mu zasiłek, ponieważ nie spełnił warunku przysługiwania zasiłku w poprzednim okresie. Skarżący kwestionował interpretację art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, twierdząc, że należy brać pod uwagę faktycznie przysługujący mu zasiłek (64 zł), a nie najniższy ogólny zasiłek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę /-/ I.Kucznerowicz /-/ M.Dybowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, art.5 ust.3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art.6 ust. 2 pkt 1, art.8 pkt 4a, pkt 6, art.12a, art. 14, art. 20,art. 24 ust. 1 i 2,art. 26 ust. 1, 3 i 6,art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006r. dalej uśr) oraz Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz.881, z 2006r. Nr 58, poz. 401) i Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903), art. 104 k.p.a. (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. ze zm.) nie przyznał Z.C. zasiłku rodzinnego na A.C., A.C. i S.C., dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na ww. dzieci oraz dodatku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na S.C.
Z załączonych dokumentów wynika, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium dochodowe wg uśr. Zgodnie z art 5 ust. 1 uśr zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Jednocześnie nie zgłosił on wniosku o pomniejszenie dochodu rodziny o dochód utracony, który w rozumieniu przepisu art.3 pkt 23 oznacza utratę dochodu spowodowaną uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, poza tym utratą emerytury lub renty, renty socjalnej, renty rodzinnej, nie otrzymywaniem części albo całości zasadzonych świadczeń alimentacyjnych, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej, wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego na zasadach ogólnych.
Po zebraniu materiału dowodowego i wnikliwym rozpatrzeniu wniosku ustalono, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 515,64 zł – zatem jest wyższy od ustawowego o 11,64 zł na osobę, czyli 58,20 zł na całą rodzinę. Zgodnie z art. 5 ust.3 uśr" w przypadku gdy dochód rodziny (...) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę (...) do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeśli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym (...)". W myśl ww. przepisu dochód rodziny Z.C. jest wyższy od najniższego zasiłku rodzinnego, który wynosi 48 zł.
Zasiłek rodzinny jest świadczeniem, które warunkuje prawo do pobierania dodatków do zasiłku rodzinnego, dlatego brak jest podstaw do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej.
Z.C. odwołał się od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jego zdaniem Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie błędnie dokonał interpretacji art. 5 ust. 3 uśr przyjmując na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. Nr 130 poz.903) kwotę 48 zł jako kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu mu w okresie, na który miał być ustalany. I w ten sposób pozbawił go prawa do zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia dochodu rodziny o 10,20 zł (58,20 zł minus 48 zł = 10,20 zł ) od najniższego zasiłku rodzinnego mimo, że postanowienie §1 powyższego Rozporządzenia Rady Ministrów nie posługuje się terminem najniższy zasiłek rodzinny, lecz dokonuje podziału wysokości zasiłku rodzinnego w zależności od wieku dziecka .
W Jego konkretnej sprawie wysokość najniższego przysługującego zasiłku rodzinnego powinna wynosić 64 zł, a nie 48 zł, ponieważ taki zasiłek mu nie przysługuje (ze względu na wiek dzieci) w okresie, na który powinien być ustalany zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy.
Najniższym przysługującym mu zasiłkiem rodzinnym powinna być więc kwota 64 zł, co oznacza, że nie przekroczył granicznej kwoty pozbawiającej go prawa do pobierania w/w świadczeń rodzinnych.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazują kto jest osobą uprawnioną do otrzymania zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 5 ust 1 uśr rodzinny (jak i poszczególne dodatki) przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Stosownie do art. 3 pkt.2 ww. ustawy dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, tj. w przedmiotowej sprawie z 2005r.
Organ I instancji na podstawie przedłożonych dokumentów ustalił, że dochód rodziny Z.C. (zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia 20.07.2006r.) w przeliczeniu na osobę wyniósł 515,64zł. miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe, które wynosi 504zł. na osobę.
W przypadku gdy dochód rodziny lub osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Najniższa kwota zasiłku rodzinnego na ten okres zasiłkowy wynosi 48zł.
Zgodnie z przedstawioną dokumentacją dochód rodziny skarżącego wynosi 2.578,19zł. na miesiąc (5x515,64zł.), dochód uprawniający do zasiłku rodzinnego Z.C. to kwota 2520zł. (5x504zł), przy uwzględnieniu przekroczenia odpowiadającego najniższemu zasiłkowi rodzinnemu nie może przekroczyć kwoty 2.568 zł (2.520 zł +48 zł).
Zatem miesięczny dochód Z.C. przekracza o 10,20 zł (2578,19 zł – 2568 zł) dochód uprawniający do przyznania zasiłku rodzinnego.
Ta okoliczność powoduje, że Z.C. nie może otrzymać zasiłku rodzinnego. Skoro nie jest uprawniony do otrzymania zasiłku rodzinnego to nie może też otrzymywać dodatku do tego zasiłku.
Z.C. wniósł skargę na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie albowiem Jego zdaniem błędnie zinterpretowano art. 5 ust. 3 ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podobnie jak Miejski Ośrodek Pomocy błędnie dokonało interpretacji i zastosowania art.5 uśr oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 lipca 2006r.w sprawie wysokości dochodu rodziny- albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych ( Dz. U. Nr 130, poz. 903) i niewłaściwym przyjęciu, że Skarżącemu przysługuje najmniejszy zasiłek rodzinny w wysokości 48 zł zamiast 64 zł. To błędne ustalenie stało się przesłanką pozbawiającą Skarżącego prawa do zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia dochodu rodziny o 10,20 zł (58,20zł minus 48zł = 10,20 zł) od najniższego zasiłku rodzinnego mimo, że postanowienie § 1 powyższego Rozporządzenia Rady Ministrów nie posługuje się terminem "najniższy zasiłek rodzinny" lecz dokonuje podziału wysokości zasiłku rodzinnego w zależności od wieku dziecka . Mimo to posługując się terminologią organu odwoławczego w tej konkretnej sprawie, wysokość najniższego przysługującego zasiłku rodzinnego powinna wynosić 64 zł, a nie 48 zł, ponieważ taki zasiłek od 01.09.2006r. przysługuje (ze względu na wiek dzieci) w okresie, na który powinien być ustalany zgodnie z art. 5 ust. 3 ww. ustawy. Najniższym przysługującym zasiłkiem rodzinnym powinna być więc kwota 64 zł co oznacza, że nie przekroczył granicznej kwoty pozbawiającej go pobierania ww. świadczeń rodzinnych .
Zgodnie z dokumentacją przedstawioną w sprawie, dochód rodziny wynosił 2.578,19 zł na miesiąc (na członka rodziny 515,16zł), dochód uprawniający do zasiłku wynosił 2.520,00 zł (5x504zł), przekroczenie dochodu wynosiło 2.578,19zł -2.520,00zł=58,19zł. Ponieważ najniższy przysługujący zasiłek w tym stanie faktycznym i prawnym wynosi 64 zł, a przekroczenie dochodu wynosi 58,10 zł, to jak wyżej wykazano nie nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego ustawą przekroczenia dochodu, co oznacza, że skarga jest zasadna i w pełni uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zabrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W ocenia Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego.
Art. 4 ust. 1 uśr stanowi, że zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przepis art. 4 ust. 2 uśr określa komu przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. W myśl tego przepisu prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku przysługuje:
1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka
2. opiekunowi faktycznemu dziecka
3. osobie uczącej się
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 504 zł. Przepis art. 3 pkt 2 ustawy stanowi, że dochód rodziny to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
Organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że dochód rodziny Skarżącego (zaświadczenie Urzędu Skarbowego z dnia 20.07.2006r.) w przeliczeniu na osobę wyniósł 515,64zł. miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe, które wynosi 504zł. na osobę.
W przypadku gdy dochód rodziny lub osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Najniższa kwota zasiłku rodzinnego na ten okres zasiłkowy wynosi 48 zł.
Zgodnie z przedstawioną dokumentacją dochód rodziny skarżącego wynosi 2578,19zł. na miesiąc (5x5l5,64zł.), dochód uprawniający do zasiłku rodzinnego to kwota 2520zł. (5x 504zł), przy uwzględnieniu przekroczenia odpowiadającego najniższemu zasiłkowi rodzinnemu nie może przekroczyć kwoty 2568zł. ( 2520zt+ 48zl.).
Zatem miesięczny dochód Skarżącego przekracza o 10,20zł. (2578,19zł.- 2568zł.) dochód uprawniający do przyznania zasiłku rodzinnego.
Organy administracyjne zasadnie przyjęły, że wysokość najniższego zasiłku rodzinnego w okresie, na który jest ustalany wynosi 48 zł. Art. 5 ust. 3 ustawy, mówi o kwocie niższej lub równej odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie na który jest ustalany. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, iż chodzi o najniższy zasiłek rodzinny przysługujący w okresie, na który jest ustalany zgodnie z ustawą. Nie ma racji Skarżący, że chodzi tu o zasiłek rodzinny jaki on konkretnie w tym czasie otrzymywał. Gdyby intencją ustawodawcy było przyjęcie, iż chodzi o zasiłek rodzinny przysługujący konkretnie określonej osobie to nie użyłby w przepisie słowa "najniższy". Zawsze bowiem byłoby zróżnicowanie tego zasiłku w zależności od szczególnej sytuacji osoby go otrzymującej. Skoro Skarżącemu nie przysługuje zasiłek rodzinny to nie jest on także uprawniony do otrzymywania dodatku do tego zasiłku. Tylko bowiem, prawo do zasiłku rodzinnego może powodować prawo do dodatku do tego zasiłku.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak /-/ M. Dybowski
JH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło