IV SA/Po 242/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki /spr./ Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2010r. sprawy ze skargi J.P. i R.P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania IV SA/Po 242/10 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności zabudowy budynkiem gospodarczym działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w O. przy ulicy K. [...], należącej do M i S.D.. Z uzasadnienia decyzji wynika, że poprzednia decyzja tegoż organu w tym samym przedmiocie została uchylona przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Ponowne oględziny na wspomnianej działce w dniach 24 września i 22 października 2009 r. potwierdziły gabaryty budynku, tj. długość i szerokość, wynoszącą 6 m i 4 m. Dodatkowo dokonano pomiaru występów dachowych wynoszących z frontu budynku 2,50 m oraz z tyłu i bokach budynku 0,5 m. Zgodnie z obowiązującą normą nr PN-ISO 9836 ich powierzchni nie zalicza się do powierzchni zabudowy. Oględziny wykazały również, że obiekt ten pobudowano i usytuowano zgodnie z załączoną do zawiadomienia dokumentacją oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 z 2002 r. poz. 690 z późn. zm.). Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i R. małż. P., którzy zarzucili jej naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, polegające na ich zupełnym pominięciu w trakcie wydawania przedmiotowej decyzji. Zdaniem odwołujących się naruszono również § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który definiuje pojęcie kubatury brutto budynku. Według strony skarżącej w niniejszej sprawie dach budynku wsparty jest na zakotwiczonych w fundamencie palach, które oddalone są od przeciwległej ściany budynku o 6 metrów. Decyzji zarzucono też naruszenie Polskiej Normy PN-ISO 9836. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że pojęcie powierzchni zabudowy nie zostało zdefiniowane ani w Prawie budowlanym ani w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powierzchnię zabudowy definiuje obowiązująca od 1997 r. norma PN-ISO 9836, która zastąpiła wcześniejszą normę PN-69/B-02360 i PN-70/B-02365. Zgodnie z obowiązującą na dzień zgłoszenia normą "przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym" (PN-ISO 9836 wg 5.1.2.1). W myśl tych określeń powierzchnia zabudowy budynku wynosi 24 m2, natomiast powierzchnia dachu 49 m2 (7mx7m). Tak więc inwestorzy przedmiotowego obiektu nie byli zobowiązani do uzyskania pozwolenia na budowę. W skardze z dnia 16 lutego 2010 r. strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2010 r., zarzucając jej obrazę art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skarżący podnieśli zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego przez przyjęcie, że powierzchnia zabudowy budynku wynosi 24 m2, gdy powierzchnia ta wynosi co najmniej 30 m2. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga w niniejszej sprawie okazała się zasadna Podstawą orzekania organów w sprawie był art. 105 § 1 kpa, który stanowi, że jeśli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy - wydanie decyzji zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Bezprzedmiotowość postępowania jest refleksem bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w danym postępowaniu. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. P. Przybysz "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, komentarz do art. 105-str. 251-256). W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto na wniosek skarżących z dnia 27 lutego 2009 r., w którym zażądali przeprowadzenia kontroli w sprawie legalności zabudowy budynku gospodarczego znajdującego się na działce nr [...] w O. przy ulicy K. [...] (k. 1 akt administracyjnych). Postępowanie wszczęto w sprawie legalności wybudowania budynku gospodarczego k. 2). Tak więc bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie miałaby miejsce wtedy, gdyby organ stwierdził, iż przedmiotowy budynek został pobudowany zgodnie z dokumentacją i przepisami Prawa budowlanego. Wydanie decyzji poprzedzone winno być jednak postępowaniem, w którym organ podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego -zgodnie z art. 7 kpa. Z kolei wyjaśnienie stanu faktycznego winno odbyć się na podstawie zebranych dowodów - w oparciu o art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 kpa. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że przedmiotowy budynek został pobudowany w oparciu o zgłoszenie dokonane w dniu [...] marca 2006 r., na które organ nie wniósł sprzeciwu. Powołując się na przeprowadzone oględziny (protokoły - k. 23 i 27 akt organu I instancji) organ stwierdził, że wymiary budynku u jego podstaw wynoszą 6 m x 4 m. Natomiast w odwołaniu z 14 grudnia 2009 r. strona skarżąca zwróciła uwagę, że dach przedmiotowego budynku wsparty jest na zakotwiczonych na fundamencie palach, a konstrukcja dachowa wspiera się z jednej strony na palach (kolumnach), których odległość od przeciwległej ściany wynosi 6 metrów. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ odwoławczy stwierdził, że obowiązująca do 1997 r. norma PN-70/B-02365 nakazywała zaliczyć do powierzchni zabudowanej m.in. elementy budynku mające oparcie w ziemi. Natomiast zgodnie z obowiązującą od 1997 r. normą PN-ISO 9836 do powierzchni zabudowy nie wlicza się powierzchni elementów drugorzędnych np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie nie ma żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym. W aktach administracyjnych organu I instancji znajdują się szkice sytuacyjne budynku (k. 4, 5, 6, 23). Z kolei w protokole oględzin z 24 września 2009 r. odnotowano, że budynek posiada powierzchnię zabudowaną w obrysie ścian zewnętrznych 24 m2. Dach posiada występy o szerokości 50 cm (ściany boczne i tylne) oraz 2,5 m od strony frontowej. W aktach brak dokumentacji fotograficznej. Na podstawie zebranego materiału dowodowego Sąd nie jest w stanie zbadać, czy występ dachu od strony frontowej ma oparcie na zakotwiczonych w fundamencie palach. W tym miejscu należy wskazać, że dopiero przy skardze jako załącznik do niej strona skarżąca wskazała na umiejscowienie słupów wspornikowych dachu i wystające ścianki budynku (k. 7 akt sądowych). Wobec stwierdzonych uchybień skład orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego, a w konsekwencji nie wykazały, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W dalszym postępowaniu organ I instancji powinien przede wszystkim zebrać dokumentację fotograficzną, która pozwoliłaby na ocenę aktualnego stanu przedmiotowego budynku. Następnie organ szczegółowo winien opisać przedmiotowy obiekt i porównać go z dokumentacją, na podstawie której został wzniesiony (zgłoszenie budowy - k. 9 akt administracyjnych organu I instancji). Przed wydaniem decyzji należy umożliwić zainteresowanym wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 kpa). W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że wydane w sprawie decyzje naruszyły wskazane wyżej przepisy postępowania w taki sposób, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego orzekł jak w p. 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.