IV SA/Po 246/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy C.W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (córka z zięciem zajmują piętro wspólnego domu mieszkalnego i prowadzą odrębne gospodarstwo domowe), a źródłem jej utrzymania jest emerytura i wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni opisując swój stan majątkowy wskazała, iż posiada dom o pow. [...] m2 na działce [...] m2. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała również, iż spłaca ratę kredytu w wysokości [...] zł. i rachunki miesięczne na kwotę [...] zł. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, pismem z dnia 25 kwietnia 2012r. (odebranym w dniu 8 maja 2012r. – k. 31 akt) wezwano skarżącą do przedłożenia wyciągów z kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącej za okres ostatnich 6 miesięcy, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku od nieruchomości, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010-2011, przedłożenia zaświadczenia z miejsca pracy o wysokości uzyskiwanych dochodów i przedłożenie kopii umowy kredytowej wskazanej w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni pismem z dnia 15 maja 2012r. przesłała oświadczenie o posiadaniu samochodu osobowego Daewoo Matiz, oświadczenie o nieposiadaniu lokat ani aktywnych kart kredytowych, kopie rachunków za gaz za okres 03.02.2011 - 03.04.2012r., kopie rachunków za energię elektryczną za okres 12.2010 - 13.04.2012, kopie faktur za wodę i ścieki za okres 18.12.2010 - 30.04.2012, kopie faktur za telefon za okres marzec 2011 – kwiecień 2012, kopie zeznań podatkowych za lata 2010, 2011, zaświadczenie o wysokości dochodu na ¼ etatu za okres 12.2011-04.2012, kopię umowy kredytowej na cele mieszkaniowe dotyczącej udzielania kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł., kopię decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012r., kopię polisy umowy ubezpieczenia budynku mieszkalnego i zaświadczenie o wpływie na rachunek bankowy posiadany w Banku [...] [...]S.A. świadczeń z ZUS w okresie 09.11.2011-09.05.2012r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności wyciągu z posiadanego konta bankowego. Przedłożone zaświadczenie z banku PKO Bank Polski S.A. zaświadcza bowiem wyłącznie o wpływie na konto świadczeń z ZUS. Powyższe nie może być jednak uznane za wyciąg z konta bankowego, obrazujący operacje na posiadanym koncie bankowym za określony okres, w tym wpływy inne niż ZUS i wydatki z konta. Brak powyższych danych, przy założeniu iż skarżąca posiada czynne konto bankowe, uniemożliwia rzetelną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza więc, że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu należy wskazać również, iż przy ocenie możliwości płatniczych strony nie uwzględnia się wysokości obciążenia kredytowego uznając, że zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi i z tych też względów nie mogą być wysuwane jako argument do uprzywilejowanego traktowania jakim jest przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.02.2006 r. sygn. akt I OZ 83/06; dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Poza tym stwierdzić należy, iż z przesłanej umowy kredytowej, wynika że skarżąca nie jest jedyną osobą zobowiązaną do płacenia rat za udzielony kredyt, gdyż obok skarżącej kredytobiorcami są A.M.K. i N.P. Odnosząc się zaś do przesłanych kopii rachunków za gaz, wodę i ścieki stwierdzić należy, iż wystawione są one na skarżącą, jednak przy uwzględnieniu faktu zamieszkiwania w domu należącym do skarżącej przez córkę i zięcia, również oni zobowiązani są do proporcjonalnego opłacania tych rachunków. Powyższego nie zmienia fakt prowadzenia odrębnego gospodarstwa domowego. O faktycznym łożeniu na utrzymanie nieruchomości należącej do skarżącej przez osoby trzecie świadczyć może również fakt, iż z przedstawionej polisy dotyczącej ubezpieczenia budynku mieszkalnego należącego do skarżącej wynika, iż ubezpieczającym nieruchomość skarżącej jest N.P. Polisa ta nie może więc świadczyć o faktycznym opłaceniu składki przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając fakt, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.