IV SA/Po 247/24
WyrokWSA w Poznaniu2024-06-05
Skład orzekający: Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Wojciech Rowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeśli działka nie jest uznawana za 'wolną od zabudowy' w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a projekt zakłada lokalizację elewacji frontowej w pewnej odległości od linii zabudowy wyznaczonej przez sąsiednie budynki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy bezpodstawnie wymagały od inwestora doprowadzenia projektu do zgodności z § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego. Działka nie może być uznana za 'wolną od zabudowy', ponieważ znajdują się na niej pozostałości po częściowo rozebranym budynku (fundamenty, piwnica, ściana parteru z przyłączami) oraz budynek gospodarczy. W związku z tym, modernizowany budynek nie musi lokalizować ściany elewacyjnej na linii zabudowy wyznaczonej przez sąsiednie budynki.Stan faktyczny
Skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Prezydent Miasta P. wniósł sprzeciw, uznając, że zgłoszenie nie zostało uzupełnione w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w kwestii linii zabudowy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędną interpretację planu miejscowego i przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2024 r., nr [...] w sprawie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 3 stycznia 2024 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M. P. kwotę 500 zł ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 15 lutego 2024 r., znak [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 3 stycznia 2024 r., nr [...] ([...]), wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, położonego przy ul. [...] w P. (działka nr [...], ark. 20, obręb J.).
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
M. P. (dalej również: "skarżąca") w dniu 29 listopada 2023 r. dokonała zgłoszenia ww. inwestycji.
Postanowieniem z 7 grudnia 2023 r. zgłaszająca została zobowiązana do uzupełnienia zgłoszenia w zakresie i terminie wskazanym w tym postanowieniu. W dniu 21 grudnia 2023 r, wpłynęło częściowe uzupełnienie zgłoszenia.
W dniu 3 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta P. wydał na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.), decyzję nr [...] ([...]), wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, położonego przy ul. [...] w P. (działka nr [...], ark. 20, obręb J.).
Zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji, nie dokonano uzupełnienia w zakresie: pkt 1 postanowienia tj. doprowadzenia projektu do zgodności z ustaleniami Uchwały nr [...] [...] Rady Miasta P. z dnia 16 czerwca 1998 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w P. (Dz.Urz. Woj. P. z 30 lipca 1998 r., Nr [...], poz. [...]) - zwanej dalej: planem miejscowym, t.j. § 5 ust. 2 pkt 3, zgodnie z którym: "Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: przy realizacji zabudowy na wolnych działkach obowiązuje linia zabudowy wyznaczona przez sąsiednie budynki mieszkalne" (należało wykazać projekcie ) oraz pkt 5 ( brak działki, arkusza i obrębu w pkt 3 oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). W uzupełnieniu złożonym 21 grudnia 2023 r. zgłaszająca wyjaśniała m. in., że "linię zabudowy uzupełniono na rysunku projektu zagospodarowania terenu, ściana na parterze jest zgodna z linią zabudowy". W opinii organu należało zlokalizować elewację frontową budynku na wyznaczonej linii zabudowy (oznaczonej na projekcie zagospodarowania terenu w odległości 5m od ul. [...]), a nie tylko projektowany element drugorzędny (ścianę działową) znajdujący się pod balkonem. Organ I instancji stwierdził, że zgłaszająca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła zgłoszenia, a zatem, zgodnie z art. 30 ust, 5c Prawa budowlanego, wniesienie sprzeciwu jest konieczne.
Od decyzji z 3 stycznia 2024 r. odwołała się zgłaszająca, reprezentowana przez M. L.. W odwołaniu podniesiono, że rozpatrywany projekt dotyczy przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego. Obiekt został rozebrany zgodnie ze zgłoszeniem częściowej rozbiórki z 27 lutego 2023 r. (zgodnie z treścią wniosku o rozbiórkę: ,,(...)Rozbiórce podlegać będzie część naziemna budynku: dach, ściany piętra, strop nad parterem i częściowo ściany parteru) do stropu nad piwnicą/posadzki parteru (ok. 30cm nad poziomem terenu)/' Pozostał również fragment ściany parteru z przyłączami pozostałymi z rozebranego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W opinii zgłaszającej, organ od początku błędnie interpretuje zapisy planu miejscowego. Obowiązująca linia zabudowy dotyczy wolnych działek (zapis w § 5: "pkt 2: Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: 1) utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową, dopuszcza się jej remonty, modernizację i rozbudowę zgodnie z pkt. 5 i 6; (...) pkt 3 przy realizacji zabudowy na wolnych działkach obowiązuje linia zabudowy wyznaczona przez budynki sąsiednie." Na przedmiotowej działce istnieją fundamenty, posadzka parteru, strop nad piwnicą wystające ponad teren działki. W przypadku przesunięcia budynku do wskazanej przez organ linii zabudowy, aktualna powierzchnia zabudowy zostanie powiększona (ponieważ nadal ponad poziom terenu będzie wystawał istniejący aktualnie strop nad piwnicą), co sprawi, że nowa zabudowa wraz z istniejącą łącznie przekroczą dopuszczalną powierzchnię zabudowy dla działki. W odwołaniu zauważono, że organ nie podważa prawidłowości złożonego wniosku, który dotyczy przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego, co zgodnie z planem miejscowym § 5 ust. 2 ppkt "1) utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową, dopuszcza się jej remonty, modernizację i rozbudowę zgodnie z pkt. 5 i 6;" jest wskazaniem, że linia zabudowy dla przedmiotowej działki nie powinna być rozpatrywana. Planowana jest odbudowa budynku mieszkalnego w formie, bryle i charakterze możliwie zbliżonej do oryginalnej, w niezmienionym położeniu. Zgodnie z treścią odwołania, lektura planu miejscowego w całości daje przeświadczenie, że celem nadrzędnym autorów, była aby dla obszaru został zachowany charakter i parametry istniejącej zabudowy, co przedstawiony oryginalnie projekt uwzględnia. Modernizacja obiektu została podzielona na 2 etapy, którym odpowiada złożenie 2 wniosków: o częściową rozbiórkę, a następnie o przebudowę, nadbudowę i odbudowę, co jednak nie powinno mieć wpływu na końcowy efekt administracyjny. Mimo zastrzeżeń co do konieczności dostosowania się do linii zabudowy dla przedmiotowej działki, dostosowano projekt do wymogów w zakresie linii zabudowy wyznaczonej przez sąsiednie obiekty w jedyny możliwy sposób dla spełnienia warunku powierzchni zabudowy. Zaprojektowano ścianę osłonową spełniającą warunek obowiązującej linii zabudowy. Termin ściana osłonowa określa zewnętrzną ścianę nienośną, spotykany jest również termin ściana fasadowa lub elewacyjna. W odwołaniu zaznaczono, że nie istnieje ustawowa definicja obowiązującej linii zabudowy. W obowiązującym na działce nr [...] planie miejscowym również nie zdefiniowano pojęcia "obowiązująca linia zabudowy", a akapit wskazuje że dla działek wolnych ma obowiązywać linia zabudowy, nie zaś, że wyznacza się obowiązującą bądź nieprzekraczalną linię zabudowy. W odwołaniu zauważono, że plan miejscowy był uchwalany jako jeden z pierwszych dla miasta P./ a precyzyjne określenia linii zabudowy weszły do użycia później (nie jest zatem szczegółowo określone, czy elewacja frontowa budynku ma przebiegać w całości, w części, czy wystarczy narożnik budynku usytuowany na obowiązującej linii zabudowy; brakuje również informacji o elementach drugorzędnych i trudno interpretować co uchwałodawca miał na myśli formułując zapis). Należałoby uznać, że uzupełnienia złożone 21 grudnia 2023 r. w zakresie linii zabudowy są pełne, a parametr linii zabudowy (mimo iż działka nie jest wolna) został spełniony. W odwołaniu podkreślono, że legalnej definicji elewacji frontowej również nie można znaleźć w obowiązujących przepisach. Definicję "elewacji frontowej" pośrednio można sformułować na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588 z późn.zm.) oraz ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977 z późn.zm.). Z treści § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wywnioskować można, że "elewacja frontowa", to elewacja zlokalizowana od frontu terenu. Frontem terenu jest z kolei ta część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej, drogi wewnętrznej lub granicy działki obciążonej służebnością drogową, z której odbywa się główny wjazd na działkę (art. 61 ust. 5a zd. 2 ww. ustawy). Nie podano informacji, czy elewacja frontowa ma spełniać funkcję nośną ani, że nie może to być ściana działowa czy osłonowa. W orzecznictwie sądów administracyjnych również brak jest orzeczeń odnoszących się wprost do omawianego problemu. Zgodnie z art. 7a k.p.a. organ powinien był rozstrzygnąć wątpliwości dotyczące "linii zabudowy" na korzyść strony, gdyż proponowane rozwiązanie w postaci ściany osłonowej w obowiązującej linii zabudowy nie narusza interesów osób trzecich. W odwołaniu wyjaśniono, że w punkcie dotyczącym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pominięcie numeru działki, arkusza 1 obrębu (306401m1.0021.AR_20.75) to zwykłe przeoczenie. Elementem do uzupełnienia w postanowieniu z 7 grudnia 2023 r. był czytelny podpis pełnomocnika. Zgodnie z treścią odwołania, przebudowa ma na celu zwiększenie izolacyjności cieplnej i podniesienia standardu życia mieszkańców poprzez podniesienie wysokości parteru i modernizację wnętrza. Większościowym właścicielem budynku, jak i (do czasu rozbiórki) jedynym użytkownikiem jest osoba niepełnosprawna, dla której kondygnacja wyższa jest nieosiągalna poprzez częściowy paraliż ciała. Podniesienie standardu życia, wprowadzenie łazienki dopasowanej do potrzeb osoby niepełnosprawnej i zapewnienie mieszkania dla opiekunki w kondygnacji wyższej jest działaniem koniecznym i nadrzędnym.
Wojewoda decyzją z dnia 15 lutego 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Wojewody nie można uznać, że piwnica i fragment ściany parteru to obiekt budowlany w postaci budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ uznał, że zgodnie z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W rozpatrywanym przypadku nie można mówić o odbudowie (odtworzeniu) budynku po jego rozbiórce. Zgłoszona inwestycja zakłada powstanie nowego obiektu w zmienionym kształcie i o odmiennych parametrach. Obecnie rozpatrywane zamierzenie należy uznać za budowę, czyli wykonywanie nowego obiektu budowlanego z wykorzystaniem pozostałości wcześniejszej zabudowy.
Organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 obowiązującego na danym terenie planu miejscowego stanowi, że "Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: (...) 3) przy realizacji zabudowy na wolnych działkach obowiązuje linia zabudowy wyznaczona przez sąsiednie budynki mieszkalne,".
Organ przyjął, że inwestycja polega na budowie nowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Według organu obecnie działka nr [...] jest wolna od zabudowy w zakresie podstawowej funkcji terenu (istnieje tylko budynek garażowo-gospodarczy). Zatem projektując nowy budynek mieszkalny należało uwzględnić ustalenia planu miejscowego w zakresie wyznaczonej na tym terenie linii zabudowy, którą w ocenie organu odwoławczego należy traktować jako linię obowiązującą.
Wojewoda wskazał, że z przedłożonego rysunku planu zagospodarowania terenu wynika, że elewacja frontowa budynku tj. zewnętrzna ściana budynku od strony wejścia/wjazdu na działkę nie została zaprojektowana wzdłuż obowiązującej linii zabudowy, ale jest od niej odsunięta w głąb działki. Wzdłuż tej linii wyrysowano dodatkową linię, która dotyczy nadwieszonego elementu architektonicznego budynku (niewielkiego balkonu na piętrze), wysuniętego poza lico ściany zewnętrznej i opartego na "ścianie osłonowej" (co wynika z treści odwołania). W ocenie organu odwoławczego nie spełniono warunku lokalizacji budynku wzdłuż obowiązującej linii zabudowy, a zaprojektowanie wspominanego elementu o charakterze drugorzędnym ma stwarzać pozory uwzględnienia tej linii przy planowaniu sytuowania obiektu.
Według organu nie można przyjąć, że linia zabudowy dla przedmiotowej działki nie powinna być uwzględniania z uwagi na treść § 5 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego -" Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: (...) 1) utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową, dopuszcza się jej remonty, modernizację i rozbudowę - zgodnie z pkt 5 i 6 ." Organ wskazał, że istniejący wcześniej budynek mieszkalny został rozebrany. Zgłoszona inwestycja zakłada powstanie nowego obiektu w zmienionym kształcie i o odmiennych parametrach. Nie można remontować, modernizować, czy poddać rozbudowie obiektu, który nie istnieje. Podkreślenia wymaga, że w cytowanych ustaleniach planu miejscowego nie ma mowy o odbudowie obiektu budowlanego. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ uznał, że zasadne było wniesienie sprzeciwu wobec rozpatrywanego zgłoszenia w oparciu o przepis art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego w sytuacji braku uzupełnienia zgłoszenia (braku doprowadzenia dokumentacji projektowej do zgodności z ustaleniami planu miejscowego).
M. P. pismem z dnia 12 marca 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną we wstępie decyzję Wojewody.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego:
- naruszenie § 5 ust. 1 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w P. poprzez błędną interpretację i w konsekwencji przyjęcie, że działka nr [...] jest "działką wolną" oraz uznanie, że na przedmiotowym terenie funkcjonuje obowiązująca linia zabudowy;
- naruszenie § 5 ust. 1 pkt 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w P. poprzez błędną interpretację i w konsekwencji przyjęcie, że planowana inwestycja nie stanowi modernizacji budynku jednorodzinnego;
- art. 30 ust. 5c Prawa budowanego polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, bowiem zgłoszenie wniesione przez inwestora nie wymagało uzupełnienia w sposób wskazany w punkcie 1 postanowienia z dnia 7 grudnia 2023 r.;
- art. 4 ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.) oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) przez ograniczenie Inwestorowi możliwości modernizacji (przebudowy, nadbudowy i odbudowy) budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce, do której posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez wykazania niezgodności zamierzenia budowlanego z przepisami;
- art. 140 KC Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.), polegającego na nieuprawnionym ograniczeniu prawa własności właściciela działki.
2. przepisów prawa procesowego:
- art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadami prawnymi w wyniku braku wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku gruntownego zebrania, analizy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, brak pełnego wyjaśnienia sprawy, które to naruszenia miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,
- art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, co oprócz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów było sprzeczne z naczelną zasadą postępowania dotyczącą jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sąd administracyjny stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2022, poz. 2492) kontroluje działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2023, poz. 1634, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 15 lutego 2024 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z 3 stycznia 2024 r., nr [...] ([...]), wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, położonego przy ul. [...] w P. (działka nr [...], ark. 20, obręb J.).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią w niniejszej sprawie regulacje ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej: "P.b.").
Artykuł 28 ust. 1 P.b. zawiera generalną zasadę obowiązkowego uzyskiwania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych. Listę wyjątków od zasady wyrażonej we wskazanym wyżej przepisie określa art. 29 Prawa budowlanego. Niektóre roboty budowlane, mimo że nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to podlegają procedurze zgłoszenia, określonej w art. 30 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
W niniejszej sprawie przedmiot kontroli powstał na skutek wniesienia przez Prezydenta Miasta P. sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, położonego przy ul. [...] w P. (działka nr [...], ark. 20, obręb J.).
Zgodnie z art. 30 ust. 5 P.b. zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie. Według art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji.
W myśl art. 30 ust. 4b P.b., do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4,
Organ administracji architektoniczno-budowlanej po otrzymaniu zgłoszenia dokonuje jego sprawdzenia w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 1. W myśl cytowanych przepisów do zgłoszenia należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany. Organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność ww. projektów m.in. z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowalnego).
Główną przyczyną wniesienia sprzeciwu przez organ było niedoprowadzenie projektu do zgodności z § 5 ust. 2 pkt 3 uchwały nr [...] [...] Rady Miasta P. z dnia 16 czerwca 1998 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w P. (Dz.Urz. Woj. P. z 30 lipca 1998 r., Nr [...], poz. [...]) - zwanej dalej: planem miejscowym.
Należy podkreślić, że działka nr [...] należy do terenu oznaczonego w planie miejscowym symbolem 2MJ (teren zabudowy jednorodzinnej).
Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego: "Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: przy realizacji zabudowy na wolnych działkach obowiązuje linia zabudowy wyznaczona przez sąsiednie budynki mieszkalne".
W uzupełnieniu złożonym 21 grudnia 2023 r. zgłaszająca wyjaśniała m. in., że "linię zabudowy uzupełniono na rysunku projektu zagospodarowania terenu, ściana na parterze jest zgodna z linią zabudowy". W opinii organu należało zlokalizować elewację frontową budynku na wyznaczonej linii zabudowy (oznaczonej na projekcie zagospodarowania terenu w odległości 5m od ul. [...]), a nie tylko projektowany element drugorzędny (ścianę działową) znajdujący się pod balkonem. Organ I instancji stwierdził, że zgłaszająca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła zgłoszenia, a zatem, zgodnie z art. 30 ust, 5c Prawa budowlanego, wniesienie sprzeciwu było konieczne.
Sąd wskazuje, że zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego -" Na terenach MJ ustala się następujące zasady zagospodarowania: (...) 1) utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową, dopuszcza się jej remonty, modernizację i rozbudowę - zgodnie z pkt 5 i 6 ."
W niniejszej sprawie inwestor chce dokonać przebudowy, nadbudowy i odbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pierwotny budynek został częściowo rozebrany. Na działce pozostały jednak fundamenty, piwnica i część ściany parteru z przyłączami. W skardze zamieszczono zdjęcie budynku przed rozbiórką, pierwotny projekt elewacji budynku oraz nowy projekt elewacji budynku. Nie sposób nie zauważyć, że nowy projekt jest bardzo podobny do pierwotnego projektu i w zakresie wizualnym i funkcjonalnym zmierza do odbudowy budynku w formie zbliżonej do pierwotnej.
Istotą sporu jest natomiast kwestia nieprawidłowego (wg organów) umieszczenia projektowanego budynku w odniesieniu do linii zabudowy. Organ wskazuje, że w linii zabudowy umieszczono wyłącznie nadbudowaną ścianę i balkon, a elewacja budynku jest cofnięta w głąb działki. W istocie tak jest, natomiast należało ocenić, czy jest to rzeczywiście niezgodne z § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego, zgodnie z którym przy realizacji zabudowy na wolnych działkach obowiązuje linia zabudowy wyznaczona przez sąsiednie budynki mieszkalne.
Istotne jest również, że z § 5 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. wynika, że na terenach MJ utrzymuje się istniejącą zabudowę mieszkaniową, dopuszcza się jej remonty, modernizację i rozbudowę. Organ ma rację, że w przedmiotowym planie miejscowym nie wskazano odbudowy, jednak zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. ilekroć mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei zgodnie art. 3 pkt 8 przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Odnosząc się do charakteru inwestycji w ocenie Sądu mimo częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego należy uznać, że celem inwestora jest właśnie modernizacja budynku, która nie ma aktualnie swojej ustawowej definicji, ale na gruncie niniejszego stanu faktycznego oznacza odbudowę i rozbudowę budynku (wpisuje się to w definicję budowy). Organ II instancji sam zresztą przyznał, że mógłby przyjąć, że następuje modernizacja istniejącego budynku budowlanego, ale uzależnił to od przeprowadzenia rozbiórki w ramach zakładanej przebudowy i nadbudowy obiektu budowlanego (w ramach jednej inwestycji). W ocenie Sądu bezpodstawne jest uzależnianie oceny i charakteru przedsięwzięcia budowlanego od tego, czy jest przeprowadzone w ramach jednej inwestycji, czy też w kilku etapach (jak w niniejszej sprawie). Prawidłowa i rzetelna ocena stanu faktycznego powinna prowadzić do ustalenia celu inwestora, jakim jest modernizacja przedmiotowego budynku. Analizując akta sprawy (w tym oświadczenia inwestorów) należy uznać, że taki cel istniał od momentu powzięcia decyzji o przeprowadzeniu częściowej rozbiórki budynku.
Przechodząc do oceny, czy przedmiotowa działka (nr [...], ark 20, obręb J.) jest działką wolną w kontekście § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego należy wskazać, że w zaskarżonej decyzji Wojewoda. uznał, że należy tą działkę uznać za wolną, ponieważ budynek mieszkalny rozebrano, a pozostałości w postaci piwnicy i ściany parteru oraz budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nie można brać pod uwagę. Te twierdzenia organu Sąd uznał za bezzasadne. Należy w tym miejscu wskazać, że Wojewoda w decyzji nr [...] z 16.10.2023 r. (dotyczącej tej samej inwestycji) pierwotnie wskazał, że przedmiotową działkę należy uznać za działkę zabudowaną, której nie dotyczy treść § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego, a w dalszych rozważaniach, powołując się na wykładnię celowościową uznał, że jest to jednak działka wolna, do której stosuje się § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego.
W ocenie Sądu zupełnie niepotrzebna jest tak zawiła interpretacja stanu faktycznego przez organy. Nie można bowiem uznać przedmiotowej działki za działkę wolną. Przemawia za tym fakt, że na działce znajduje się budynek gospodarczy, a także piwnica (dolna kondygnacja) oraz ściana parterowa budynku z przyłączami. Ponadto patrząc na przedmiotową działkę z perspektywy powierzchni zabudowy działki, to rację ma skarżąca, że mimo dokonanej częściowej rozbiórki budynku, działka nadal jest zabudowana w 28 % maksymalnej dopuszczalnej powierzchni. Powierzchnia terenu mimo tej rozbiórki jest nadal zabudowana. Nie ma przy tym znaczenia, że budynek gospodarczy nie realizuje funkcji stricte mieszkaniowej.
Sąd podkreśla, że częściowa rozbiórka budynku została dokonana w celu odbudowy i rozbudowy budynku. Nie sposób przy tym zignorować istniejących zabudowań na przedmiotowej działce i uznać, że jest ona działką wolną od zabudowy. Taka interpretacja zdaje się prowadzić do swoistego nagięcia rzeczywistość do stanu prawnego jaki chce widzieć organ, który z uporem podkreśla, że nie można remontować, modernizować, czy rozbudować obiektu, który nie istnieje. W ocenie Sądu przedmiotowy obiekt mimo przeprowadzonej częściowej rozbiórki istnieje. Przedmiotowa inwestycja nie zakłada budowy "od zera", ponieważ pozostawiono fundamenty, piwnicę, ścianę z przyłączem, a szeroki zakres rozbiórki był podyktowany koniecznością wymiany instalacji w budynku, zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych. Na marginesie należy wskazać, że z projektu wynika, że budynek zostanie odtworzony w bardzo zbliżonej formie do pierwotnej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy bezpodstawnie wymagały od inwestora doprowadzenia projektu do zgodności z § 5 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego, a modernizowany budynek nie musi lokalizować ściany elewacyjnej na linii zabudowy wyznaczonej przez sąsiednie budynki, ponieważ przedmiotowa działka nie jest działką wolną od zabudowy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1364), sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło