IV SA/Po 249/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-07-13
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann, Maciej Busz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wiat do chowu norek, wydana z uwagi na odmowę uzgodnienia warunków realizacji przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście potencjalnego negatywnego oddziaływania na obszary Natura 2000 i zasady przezorności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia była zasadna, ponieważ Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo odmówił uzgodnienia warunków realizacji z uwagi na potencjalne znaczące negatywne oddziaływanie na obszary Natura 2000, wynikające z możliwości ucieczek norek amerykańskich i ich wpływu na rodzimą faunę. Brak uzgodnienia przez organ współdziałający uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej. Sąd podkreślił, że zasada przezorności i ochrona środowiska mogą stanowić uzasadnione ograniczenie prawa własności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta odmawiającą zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wiat do chowu norek. Organ I instancji odmówił zgody, powołując się na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) odmawiające uzgodnienia z uwagi na lokalizację przedsięwzięcia na obszarze chronionego krajobrazu i w pobliżu obszarów Natura 2000. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kwalifikacji przedsięwzięcia, oceny oddziaływania na środowisko, prawa własności i zasady równości. WSA w Poznaniu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Tomasz Grossmann (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej też jako: "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej w skrócie: "k.p.a.") utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] z [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wiat do chowu norek o obsadzie stada do 208 DJP, na działce nr [...]
Zaskarżona decyzja zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Przywołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2015 r. Wójt [...] (dalej też jako: "Wójt" lub "organ I instancji") – działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80, art. 81 ust. 2, art. 82 oraz art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.; dalej jako: "ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś.") w związku z art. 104 i art. 107 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku M. W. (zwanego też dalej: "Inwestorem" lub "Skarżącym") z [...] sierpnia 2014 r. oraz po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie: "OOŚ") – odmówił Inwestorowi zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wiat do chowu norek o obsadzie stada wynoszącej do 208 DJP na działce [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia powołano się na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej też jako: "RDOŚ") z [...] czerwca 2015 r. Nr [...], którym odmówiono uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z uwagi na zlokalizowanie fermy na obszarze Chronionego Krajobrazu [...] oraz w niewielkiej odległości od Parku [...] i dwóch obszarów Natura 2000, tj. [...].
W odwołaniu od opisanej decyzji Wójta, M. W. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. ustalenie środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia, lub uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozstrzygnięciu organu I instancji zarzucił: naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez błędne zakwalifikowanie inwestycji jako przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, niewłaściwe zastosowanie art. 82 ust. 2 u.u.i.ś. poprzez przyjęcie, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 oraz niezastosowanie art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez pominięcie, że z OOŚ wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez Inwestora. W odwołaniu wskazano również na naruszenie procedury administracyjnej oraz ograniczenie prawa własności (art. 140 k.c.) poprzez nie zastosowanie art. 32 w zw. z art. 64 Konstytucji RP.
Utrzymując w mocy ww. decyzję Wójta, SKO w uzasadnieniu przywołanej na wstępie decyzji z 12 stycznia 2016 r. stwierdziło, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do podniesionych w nim zarzutów wskazało, że:
– wprawdzie w podstawie prawnej decyzji Wójta błędnie wskazano art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś., jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż z uzasadnienia decyzji i całego materiału dowodowego jasno wynika, że przedmiotowa inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
– nie można się zgodzić z zarzutem, że organ nie wskazał innego wariantu realizacji inwestycji, gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę. W przedłożonym raporcie jako wariant alternatywny wskazano realizację inwestycji na działkach [...], położonych na północ od działki nr [...], jednak ten wariant został w raporcie odrzucony ze względu na małą ekonomiczność, utrudnienia logistyczne oraz sąsiedztwo. Zasadnie zatem, i zgodnie ze złożonym wnioskiem, rozpoznano możliwość realizacji inwestycji na terenie działki nr [...];
– nie można podzielić zarzutów o naruszeniu prawa własności. Jak wynika z akt sprawy – m.in. wyjaśnień Inwestora na żądanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej też jako: "PPIS") z [...] lipca 2015 r. – ten sam inwestor na działce [...] posiada fermę norek. Niewielka jej odległość od terenu planowanej inwestycji (ok. 900 m) zwiększa możliwość negatywnego oddziaływania wskutek wpływu skumulowanego. W przypadku realizacji tej inwestycji uzasadnione są obawy, że nastąpi zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko, zwiększy się bowiem możliwość przedostania się zwierząt hodowlanych do środowiska, a co za tym idzie – zagrożeń dla ptaków i płazów będących przedmiotem ochrony obszarów Natura 2000. Wobec tego w omawianej sprawie występuje inny stan faktyczny. Tym samym powołanie się w odwołaniu na wcześniej wydane decyzje (i naruszenie zasady równości) nie znajduje uzasadnienia.
Dalej organ II instancji wskazał, że w związku z tym, iż planowana inwestycja jest, zgodnie z § 3 pkt 102 i 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.; dalej jako: "rozporządzenie z 09.11.2010 r."), przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, Wójt postanowieniem Nr [...] z [...] listopada 2014 r. nałożył na Inwestora obowiązek przeprowadzenia OOŚ i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko w zakresie wymaganym przez art. 66 u.u.i.ś. W konsekwencji, w świetle art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 77 ust. 1 u.u.i.ś., dla wydania decyzji środowiskowej niezbędne było uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, w formie postanowienia, które ma wiążący charakter, wyrażający się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego, a także niemożności określenia w decyzji pozytywnej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż to uczynił organ uzgadniający.
SKO podkreśliło, że w omawianej sprawie RDOŚ postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji omawianego przedsięwzięcia, stwierdzając, że lokalizacja przedsięwzięcia na obszarze chronionego krajobrazu [...] oraz w odległości poniżej 1 km od Parku [...] i dwóch obszarów Natura 2000: [...], stanowi realne zagrożenie na lokalne populacje fauny, w tym populacje gatunków stanowiących przedmioty ochrony ww. obszarów Natura 2000. Wskazane w raporcie zabezpieczenia nie wyeliminują ryzyka ucieczki zwierząt do środowiska m.in. ze względu na sytuacje awaryjne lub błąd człowieka, a w związku z tym, niezależnie od planowanych zabezpieczeń, projektowana hodowla jest potencjalnym miejscem ucieczek osobników norki amerykańskiej, która jest zaliczana do inwazyjnych gatunków obcych i stanowi największe zagrożenie dla rodzimej bioróżności. Na tle omawianej sprawy nie można pominąć, że działka nr [...] graniczy od południowego-wschodu ze śródpolnym rowem, a od strony południowo-zachodniej ze strumieniem. Oba te cieki łączą się i prowadzą w kierunku północnym na obszar cechujący się bogatą siecią wodną i wieloma kompleksami stawów rybnych, wchodzących w skład ww. obszarów Natura 2000. Również w kierunku południowo-wschodnim znajduje się kompleks niewielkich czterech stawów. Takie otoczenie jest siedliskiem optymalnym dla norek zbiegłych z hodowli, co znacznie ułatwia przeżycie i rozprzestrzenianie się tych zwierząt w środowisku. Populacje norki żyjące na wolności, jako gatunek inwazyjny, stanowią poważne zagrożenie dla populacji zwierząt związanych z ekosystemami wodnymi, błotnymi i łąkowymi; szczególnie narażone są ptaki gniazdujące na ziemi lub na niewielkiej wysokości w pobliżu cieków, zbiorników wodnych oraz terenów podmokłych, i płazy, objęte przedmiotem ochrony wskazanych obszarów Natura 2000 (szczegółowo wymienione w postanowieniu RDOŚ i decyzji Wójta). Zgodnie ze stanowiskiem RDOŚ, w związku z realizacją inwestycji nie można wykluczyć znaczącego negatywnego wpływu na gatunki będące przedmiotem ochrony omawianych obszarów Natura 2000, co uzasadnia odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia.
W ocenie SKO odmowa zgody na realizację omawianego przedsięwzięcia znajduje również uzasadnienie w przepisach art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zabrania się podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innym obszarami. Uwzględniając zasadę przezorności, zasadna jest odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia. Nie można bowiem wykluczyć, że przedsięwzięcie w istotny sposób będzie oddziaływać na wskazane obszary Natura 2000. W przypadku przedostania się norek do środowiska skutki są trudne do przewidzenia i mogą być znaczące, a, jak wskazał RDOŚ w swoim postanowieniu, nie ma skutecznych metod ochrony przed przedostaniem się norek z hodowli do środowiska. Już sporadyczne ucieczki zwierząt stanowią poważne zagrożenie dla populacji zwierząt związanych z ekosystemami wodnymi, błotnymi i łąkowymi będące przedmiotem ochrony wskazanych obszarów Natura 2000.
W konkluzji SKO stwierdziło, że na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku odmowa ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie w przypadkach określonych w ustawie, do których należą m.in. odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1) oraz wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2). Skoro w przedmiotowej sprawie RDOŚ, jako organ posiadający specjalistyczną wiedzę, odmówił uzgodnienia przedmiotowego przedsięwzięcia, to Wójt zasadnie odmówił zgody na realizację tego przedsięwzięcia.
Pismem z [...] marca 2016 r. M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO z [...] stycznia 2016 r. nr [...] oraz postanowienie uzgadniające RDOŚ z [...] czerwca 2015 r. Nr [...]. Z powołaniem się na zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego:
– art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż planowana inwestycja winna zostać uznana za przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko;
– art. 77 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 7 u.u.i.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że RDOŚ zasadnie odmówił uzgodnienia warunków przedmiotowego przedsięwzięcia;
– art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez ich błędną interpretację skutkującą przyjęciem przez SKO, że istnieją podstawy do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z uwagi na odmowę uzgodnienia warunków przedsięwzięcia przez RDOŚ, podczas gdy organ II instancji nie zweryfikował prawidłowo okoliczności sprawy, w tym w szczególności treści postanowienia RDOŚ, mimo że Skarżący w odwołaniu od decyzji podnosił zarzuty odnośnie treści tego postanowienia;
– art. 32 w zw. z art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. poprzez ich niezastosowanie skutkujące przyjęciem, że w rzeczonej sprawie nie zostanie naruszone prawo własności Skarżącego i zasada równości, skoro w przypadku budowy innych ferm "w pobliżu" planowanej inwestycji inwestorzy uzyskali decyzje pozytywne, gdy tymczasem Skarżącemu odmówiono zgody na realizację inwestycji na wskazanej działce;
a także przepisów postępowania:
– art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 11 i art. 15 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, a jedynie przyjęcie za zasadne ustaleń poczynionych przez organ I instancji i tym samym niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w ocenie Skarżącego doprowadziło do naruszenia przez organ administracji zasady legalności i obowiązku stania na straży praworządności., a także zasady przekonywania i dwuinstancyjności;
– art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia oraz brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, a także dowolną ocenę zebranych w postępowaniu dowodów,
Skarżący wniósł o: (1) uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; (2) uchylenie zaskarżonego postanowienia RDOŚ; (3) przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał w pierwszej kolejności na bezzasadność odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ uargumentowanej niemożliwością wykluczenia ucieczek zwierząt i zasadą przezorności. W szczególności, odnosząc się do wpływu skumulowanego oddziaływania norek amerykańskich, podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 09.11.2010 r. zsumowania parametrów przedsięwzięcia tego samego typu dokonuje się wyłącznie jeśli przedsięwzięcie istniejące oraz planowane znajdują się na terenie jednego zakładu lub obiektu. Skoro zaś w rozpoznawanej sprawie zarówno Wójt, jak i RDOŚ podnoszą, że fermy norek znajdują się w niewielkim oddaleniu, to nie znaczy, że znajdują się na terenie jednego obiektu, a zatem nie można mówić o wpływie skumulowanym. Ponadto, zdaniem Skarżącego, w rzeczonym przypadku trudno mówić o logicznych, uzasadnionych argumentach przemawiających za bezkrytycznym przyjęciem generowania przez inwestycję "znaczących" zagrożeń we wskazanym zakresie, skoro, jak uzasadnia sam organ I instancji, mają się one ograniczać do potencjalnych, sporadycznych ucieczek pojedynczych sztuk. Tym bardziej, że zarówno RDOŚ, jak i Wójt wskazali na brak możliwości wykluczenia znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na gatunki będące przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, co oznacza, że organy nie mogą de facto jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie. W takiej sytuacji nie powinny one działać na niekorzyść strony, albowiem art. 81 ust. 1 u.u.i.ś. daje im możliwość realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie. Wariant ten – a zatem dodatkowe zabezpieczenia wystarczające do maksymalnej minimalizacji zagrożenia ucieczkami – winien wskazać organ administracji publicznej, czego w niniejszym przypadku nie zrobił. Jeżeli zaś chodzi o możliwość 100% eliminacji zagrożenia ucieczkami norek, to, jak podkreślił Skarżący, nigdy nie można mieć takiej pewności, a jednak organy w przypadku innych istniejących już ferm norek zgodę wyraziły. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że norki są zwierzętami łownymi, co oznacza, że sposobem eliminacji zagrożenia, jakie stwarzają, jest redukcja ich liczebności zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie. Ponadto, zdaniem Skarżącego, organy podejmując decyzje w niniejszej sprawie niesłusznie zinterpretowały zasadę przezorności, gdyż nie można utożsamiać postępowania zgodnego z tą zasadą z odmową udzielenia zgody na realizacji inwestycji, albowiem jest to zbyt daleko idąca i nieuzasadniona ingerencja w wolności i prawa jednostki.
Motywując zarzut naruszenia prawa własności Skarżący stwierdził, że niewyrażenie zgody na realizację niniejszej inwestycji przez organ I instancji i organ uzgadniający (RDOŚ), mimo iż w podobnych warunkach organy te wyraziły zgodę na budowę innych ferm norek, narusza istotę tego prawa. Powołał się przy tym na wyroki sądów administracyjnych, w których stwierdzono, iż wprowadzony zakaz hodowli norki amerykańskiej ogranicza prawo własności, w szczególności własności nieruchomości.
Zarzucając z kolei bezzasadne pominięcie przez organy możliwości skorzystania z instrumentów służących minimalizacji skali zagrożenia ucieczek norek, autor skargi podkreślił, że to właściwe organy administracji są władne podejmować stosowne działania mające na celu minimalizację liczebności tych zwierząt. PPIS wydając opinię sanitarną z 12 sierpnia 2015 r. wskazał na wymagania, których realizacja winna zapewnić prawidłowe funkcjonowanie fermy i zapobiec zjawiskom negatywnym. To samo, zdaniem Skarżącego, mógł zrobić Wójt i RDOŚ, jednakże organy te nie nałożyły na Inwestora żadnych dodatkowych obowiązków, a jedynie rozpoznały wniosek wydając negatywne rozstrzygnięcia z uwagi na niemożność wyeliminowania ryzyka ucieczki zwierząt. Organ II instancji błędnie uznał za bezzasadny zarzut odwołania, że organ I instancji nie wskazał innego wariantu realizacji inwestycji – albowiem "inny wariant", to nie tylko wariant wskazany przez samą stronę, ale również wariant zmodyfikowany przez organ poprzez nałożenie dodatkowych obowiązków. Zarzut Skarżącego odnosił się właśnie do nienałożenia przez Wójta i RDOŚ na Inwestora dodatkowych obowiązków mających na celu zapewnienie minimalizacji ryzyka ucieczek norek, o ile organy uznały, że ryzyko takie występuje i jest duże.
Skoro zaś Wójt wydał w niniejszej sprawie decyzję negatywną, a RDOŚ odmówił uzgodnienia realizacji inwestycji bez chociażby rozważenia nałożenia na Inwestora dodatkowych obowiązków w postaci zabezpieczeń, to – jak dalej wywiódł autor skargi uzasadniając zarzut naruszenia zasad ogólnych k.p.a. – organy te, z naruszeniem art. 8 k.p.a., de facto uniemożliwiły Skarżącemu podejmowanie dalszych działań mających na celu realizację inwestycji. Organ II instancji nie zweryfikował zaś w sposób prawidłowy twierdzeń i zarzutów podnoszonych przez Stronę w odwołaniu, uchybiając tym samym zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Pominął ustalenia poczynione w raporcie, jak i zupełnie odstąpił od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przyjmując za pewnik ustalenia poczynione przez organ I instancji. Co więcej, organ II instancji nie zweryfikował treści postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2015 r., co do którego Inwestor w odwołaniu składał zarzuty, podnosząc, że organ ten niesłusznie uzasadnił odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia tym, iż nie można wykluczyć negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na gatunki będące przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, wobec faktu, że Inwestor nie może zagwarantować, iż żadne z hodowanych zwierząt nie przedostanie się na wolność.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając, że brak uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez RDOŚ uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 r. pełnomocnik Skarżącego, r.pr. P. O., podtrzymał wnioski i wywody skargi. Uczestnicy postępowania:
– Gmina [...], wniosła o oddalenie skargi i wskazała, że popiera argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji;
– G. K. wniosła o oddalenie skargi;
– Stowarzyszenie [...] (dalej też jako: "Stowarzyszenie") wniosło o oddalenie skargi. Przedstawiciel Stowarzyszenia podkreślił, że dwie działki dalej od planowanej inwestycji znajdują się obiekty należące do Inwestora, w których prowadzona jest również hodowla norek, na 40 DJP, dla której, według wiedzy przedstawiciela, Inwestor nie musiał uzyskiwać żadnej decyzji środowiskowej. Kolejną fermę Inwestor ma w miejscowości [...], co do której uzyskał on decyzje środowiskowe w latach 2003-2004, zanim doszło do ustanowienia przedmiotowych obszarów Natura 2000.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 780; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tego aktu, względnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, organy administracji w wystarczającym zakresie zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonał prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanych rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy zgody na realizacje przedsięwzięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.; w skrócie "u.u.i.ś.").
Zgodnie z art. 71 tej ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach – o której wydanie w rozpoznawanej sprawie wystąpił Inwestor wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r. – określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1), a jej uzyskanie jest wymagane dla dwóch kategorii planowanych przedsięwzięć: (1) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz (2) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Rodzaje przedsięwzięć zaliczanych do każdej z ww. kategorii zostały wyszczególnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z późn. zm.). W świetle art. 59 ust. 1 u.u.i.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko obowiązkowo przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w skrócie: "OOŚ") – czyli zgodnie z definicją legalną tego terminu z art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś.: "postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: (a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, (b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, (c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu" – natomiast w odniesieniu do planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko taką ocenę przeprowadza się jedynie wówczas, jeżeli obowiązek jej przeprowadzenia został uprzednio stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Zgodnie z tym ostatnim przepisem obowiązek przeprowadzenia OOŚ dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania określone w pkt 1–3 tego przepisu, tj.: (1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia (z uwzględnieniem m.in. powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie – lit. b); (2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (uwzględniające m.in. obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody – lit. e); (3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2 (wynikające m.in. z prawdopodobieństwa oddziaływania – lit. d).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż planowane przez Inwestora przedsięwzięcie – polegające na budowie wiat do chowu norek o obsadzie stada wynoszącej do [...] DJP (a więc poniżej 210 DJP, która to liczba DJP wskazana została w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia z 09.11.2010 r. jako próg, od którego przedsięwzięcie może zawsze znacząco oddziaływać na środowisko) – należy bezspornie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 71 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś., o jakim mowa w § 3 pkt 103 (a także w pkt 102) rozporządzenia z 09.11.2010 r. W taki też sposób, i z powołaniem się na ww. przepisy rozporządzenia przedmiotowe przedsięwzięcie został wyraźnie sklasyfikowane w nie tylko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wobec tego przywołanie w podstawie prawnej tej ostatniej decyzji przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. – mówiącego o przedsięwzięciach mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – nosi znamiona oczywistej omyłki. W każdym razie, jak trafnie stwierdziło SKO, nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji za chybiony należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 71 ust. 2 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepis ten, choć formalnie w decyzji pierwszoinstancyjnej przywołany, nie był przez organy orzekające w tej sprawie w ogóle stosowany. Dowodzi tego w szczególności fakt, iż w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji organ I instancji, postanowieniem z [...] listopada 2014 r. znak: [...], stwierdził obowiązek przeprowadzenia OOŚ – które to postanowienie, jak wiadomo (zob. art. 63 ust. 1 i art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś.), wydaje się tylko wobec przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ może odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Należą do nich w szczególności:
– wynikający z art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.u.i.ś przypadek, gdy wskazany w tym ostatnim przepisie organ uzgadniający warunki realizacji przedsięwzięcia (właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska albo dyrektor urzędu morskiego) odmówi wymaganego uzgodnienia. Negatywne stanowisko organu uzgadniającego skutkuje bowiem niemożnością wydania decyzji pozytywnej – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok WSA z 30.06.2011 r., IV SA/Po 1027/10, Centralna Bazia Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA");
– przewidziany w art. 81 ust. 2 u.u.i.ś. przypadek, gdy z OOŚ wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 z późn. zm.; w skrócie: "u.o.p.").
W myśl przywołanego art. 34 ust. 1 u.o.p., jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych, właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska, a na obszarach morskich – dyrektor właściwego urzędu morskiego, może zezwolić na realizację planu lub działań, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszary znajdujące się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000. Jednakże – jak stanowi art. 34 ust. 2 u.o.p. – w przypadku gdy znaczące negatywne oddziaływanie dotyczy siedlisk i gatunków priorytetowych, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może zostać udzielone wyłącznie w celu: (1) ochrony zdrowia i życia ludzi; (2) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego; (3) uzyskania korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego; (4) wynikającym z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii Komisji Europejskiej.
Sąd podziela stanowisko SKO, że w kontrolowanej sprawie wystąpiły obie ww. przesłanki uzasadniające orzeczoną przez organy odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia.
Przede wszystkim nie ulega wątpliwości, że właściwy w sprawie organ uzgadniający – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu – odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu podkreślił, że przedsięwzięcie to byłoby zlokalizowane na obszarze chronionego krajobrazu [...] oraz w niewielkiej odległości (poniżej 1 km) od Parku [...] i dwóch obszarów Natura 2000, tj. [...]. Podstawowe oddziaływanie analizowanej inwestycji związane jest z możliwością przedostania się zwierząt do środowiska i wywierania presji drapieżniczej na lokalne populacje fauny, w tym populacje gatunków stanowiących przedmioty ochrony ww. obszarów Natura 2000. Sprzyja temu fakt, że działka nr ewid. [...] graniczy od południowego-wschodu ze śródpolnym rowem, a od strony południowo-zachodniej ze strumieniem – które to cieki łączą się i prowadzą w kierunku północnym na obszar cechujący się bogatą siecią wodną i wieloma kompleksami stawów rybnych, wchodzących w skład ww. obszarów Natura 2000. Z kolei w kierunku południowo-wschodnim znajduje się kompleks niewielkich czterech stawów. Tak więc ferma powstałaby w sąsiedztwie terenów, które stanowią optymalne siedlisko norki, co znacznie ułatwia przeżycie i rozprzestrzenianie się zwierząt, które uciekły z hodowli. Zgodnie z "Europejską strategią dotyczącą inwazyjnych gatunków obcych" przyjętą w 2003 r. przez wszystkie strony Konwencji Berneńskiej, której Polska jest sygnatariuszem, norka amerykańska zaliczana jest do grupy inwazyjnych gatunków obcych (IAS - Invasive Alien Species) i stanowi największe, obok zaniku siedlisk życiowych, zagrożenie dla rodzimej różnorodności biologicznej. Populacje norki żyjące na wolności stanowią poważne zagrożenie dla populacji zwierząt związanych z ekosystemami wodnymi, błotnymi i łąkowymi, w tym dla większości gatunków zwierząt stanowiących przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...] , a także niektórych z obszaru [...]. RDOŚ zaznaczył, że choć w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazano określone zabezpieczenia zmniejszające ryzyko przedostania się zwierząt do środowiska, to jednak wszystkie stosowane zabezpieczenia jedynie ograniczają ryzyko ucieczki zwierząt z fermy, ale go nie eliminują (m.in. ze względu na sytuacje awaryjne lub błąd człowieka). Tymczasem nawet sporadyczne ucieczki zwierząt generują znaczące negatywne oddziaływanie na faunę, ze względu na długotrwały i nieodwracalny charakter oddziaływania. Ważne jest również to, że w rozpoznawanej sprawie w niewielkim oddaleniu znajdują się funkcjonujące fermy, co jeszcze zwiększa możliwość oddziaływania wskutek wpływu skumulowanego. W konkluzji RDOŚ stwierdził, że wobec tego, iż nie można wykluczyć znaczącego negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na gatunki będące przedmiotami ochrony ww. obszarów Natura 2000, a także wpływu na populacje gatunków chronionych, należało odmówić uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Na tle cytowanego postanowienia RDOŚ autor skargi zarzucił – z powołaniem się na naruszenie art. 77 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 7 u.u.i.ś. – że wskazany organ niezasadnie odmówił uzgodnienia warunków przedsięwzięcia. W ocenie Sądu zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Przede wszystkim należy podkreślić, że, jak wynika z art. 77 ust. 7 u.u.i.ś. (wyłączającego w omawianym zakresie stosowanie art. 106 § 5 k.p.a.), na postanowienie organu uzgadniającego nie przysługuje zażalenie. Wobec tego, zgodnie z podstawową regułą z art. 142 k.p.a., takie postanowienie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie Inwestor nie zaskarżył w sposób wyraźny w odwołaniu wniesionym od decyzji Wójta również postanowienia RDOŚ z [...] czerwca 2015 r. Już z tego względu za chybiony należało uznać zarzut niezweryfikowania przez SKO treści postanowienia RDOŚ.
Nawet gdyby jednak przyjąć – choć, w ocenie Sądu, brak ku temu dostatecznych podstaw – że przedmiotem zaskarżenia w ww. odwołaniu uczyniono także negatywne postanowienie RDOŚ, to i tak zarzut wadliwości tego postanowienia należałoby uznać za chybiony. Albowiem w rozpoznawanej sprawie RDOŚ – jako organ administracji wyspecjalizowany w dziedzinie ochrony środowiska ("organ ochrony środowiska", zob. art. 376 pkt 6 ustawy z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska; obecnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 672, z późn. zm.), którego pracownicy dysponują wiedzą specjalistyczną – wszechstronnie i wnikliwie rozpatrzył możliwy negatywny wpływ planowanej inwestycji na środowisko, uwzględniając przy tym w szczególności ustalenia literatury fachowej oraz odnosząc te ustalenia w sposób precyzyjny i logiczny do konkretnych okoliczności rozpoznawanej sprawy. Należy podkreślić, że to właśnie owe konkretne, specyficzne okoliczności tej sprawy – związane zwłaszcza z miejscem lokalizacji planowanej inwestycji (w granicach obszaru chronionego krajobrazu oraz w bliskim sąsiedztwie innych form ochrony przyrody: parku krajobrazowego i dwóch obszarów Natura 2000), a także z charakterystyką terenów położonych w jego otoczeniu (stwarzających optymalne warunki dla przeżycia i rozprzestrzeniania się zbiegłych z hodowli norek) – w powiązaniu z doniesieniami o istniejącym już, i coraz istotniejszym, problemie rozprzestrzeniania się i destrukcyjnego działania norek na terenie Parku [...], i to pomimo corocznych odstrzałów redukcyjnych tych zwierząt (zob. pismo [...] – w aktach adm. I inst.), pochodzących, jako gatunek obcy, najpewniej z ferm już istniejących, przesądziły o konieczności odmowy przez RDOŚ uzgodnienia warunków przedmiotowego przedsięwzięcia.
W ocenie Sądu odmowa ta pozbawiona jest znamion niedopuszczalnej arbitralności, jako że została przez RDOŚ należycie i przekonująco uzasadniona. W konsekwencji Wójt prawidłowo odmówił zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, a SKO zasadnie jego decyzję utrzymało w mocy.
Przemawia za tym także wzgląd na treść przepisu art. 81 ust. 2 u.u.i.ś., zgodnie z którym jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 u.o.p. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie takie przesłanki nie zachodziły, a zarazem, zdaniem Sądu, wyniki OOŚ przeprowadzonej w tej sprawie w dostatecznym stopniu uprawniały organy do wniosku, iż przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Należy przy tym podkreślić, że wbrew sformułowaniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla zastosowania przepisu art. 81 ust. 2 u.u.i.ś. nie jest wymagane "wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania" przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, a jedynie stwierdzenie "możliwości" wystąpienia takiego oddziaływania – co też, w ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zostało przez organy, w tym zwłaszcza RDOŚ, przekonująco uczynione.
Spójne z analizowaną regulacją art. 81 ust. 2 u.u.i.ś. pozostaje unormowanie art. 33 ust. 1 u.o.p., zgodnie z którym zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34 (który to przepis, jak już wyżej wskazano, nie znajdował w niniejszej sprawie zastosowania), podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: (1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub (2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub (3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Należy zauważyć, że z cytowanego art. 33 ust. 1 u.o.p. pośrednio wynika, iż oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 należy dokonywać także w powiązaniu z innymi (już istniejącymi) przedsięwzięciami, tj. uwzględniać możliwość ewentualnego kumulowania się oddziaływań pochodzących od tych przedsięwzięć. Na gruncie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wyraźnie potwierdza to przepis art. 62 ust. 2, zgodnie z którym w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 określa się, analizuje oraz ocenia oddziaływanie przedsięwzięć na obszary Natura 2000, biorąc pod uwagę także skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.
W związku z tym należy stwierdzić, że organy orzekające w kontrolowanej sprawie w sposób uprawniony w swej ocenie oraz argumentacji uwzględniły także okoliczność, iż w niewielkim oddaleniu od planowanego przedsięwzięcia funkcjonują już fermy norek (najbliższa – ok. [...] m), co dodatkowo zwiększa możliwość oddziaływania tego przedsięwzięcia wskutek wpływu skumulowanego. Takie działanie organów, wbrew twierdzeniom skargi, nie naruszało § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 09.11.2010 r., gdyż przepis ten znajduje zastosowanie jedynie na etapie kwalifikowania danego przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie kwalifikacji tej dokonano bezpośrednio na podstawie przepisów § 3 ust. 1 pkt 102 i 103 ww. rozporządzenia, natomiast podstawę prawną uwzględniania wpływu skumulowanego na obszary Natura 2000 stwarzały wyżej przywołane przepisy ustaw: o udostępnianiu informacji o środowisku oraz o ochronie przyrody.
Za chybiony należało uznać także zarzut niedopuszczalnego naruszenia prawa własności Inwestora poprzez uniemożliwienie jemu zrealizowania na posiadanej nieruchomości (działce nr ewid. [...]) planowanej inwestycji. Należy podkreślić, że własność nie jest prawem absolutnym. Korzystanie z niej może podlegać niezbędnym ustawowym ograniczeniom, dopuszczonym wyraźnie w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez wzgląd na dobra prawne w tym przepisie wskazane, a w szczególności – dla ochrony środowiska. Taki właśnie charakter i uzasadnienie mają przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku określające przypadki, w których możliwa jest odmowa zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. Wynikające z tych unormowań ograniczenia inwestycyjne nie naruszają przy tym istoty prawa własności, gdyż nie wyłączają możliwości korzystania z danej nieruchomości przez Inwestora na inne cele, niż wskazane w jego wniosku z [...] sierpnia 2014 r., ani rozporządzania tą nieruchomością.
Sąd nie dopatrzył się również zarzucanego w skardze naruszenia konstytucyjnej zasady równości, które to naruszenie miało, zdaniem autora skargi, polegać na odmowie zgody na realizację przedsięwzięć w sytuacji, gdy wcześniej dla podobnych przedsięwzięć lokalizowanych "w pobliżu" organy wydały "decyzje pozytywne". Zasadnie organ II instancji podniósł, że w omawianej sprawie występował inny stan faktyczny, niż w przypadku uruchamiania ferm wcześniejszych. Odmienności wynikały przede wszystkim ze znacznie większej obecnie możliwości negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko – w szczególności z uwagi na rozmiar tego przedsięwzięcia (208 DJP) oraz wskutek możliwego wystąpienia wpływu skumulowanego w związku z istnieniem w okolicy już innych ferm (który to wpływ na etapie lokalizowania owych ferm ze zrozumiałych względów nie występował) – a także z odnotowaniem już obecnie problemów z dziko występującą populacją norki amerykańskiej na terenie okolicznych obszarów chronionych. Dalsze odmienności porównywanych stanów faktycznych wynikały z okoliczności, na które zwrócił uwagę na rozprawie przed tut. Sądem przedstawiciel Stowarzyszenia. Podkreślił on, że hodowla norek prowadzona obecnie przez Inwestora w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji opiewa na [...] DJP, co oznacza, że Inwestor nie musiał dla jej uruchomienia najprawdopodobniej uzyskiwać żadnej decyzji środowiskowej, zaś co do kolejnej fermy (w miejscowości [...]), Inwestor uzyskał decyzje środowiskowe w latach 2003-2004, tj. zanim doszło do ustanowienia przedmiotowych obszarów Natura 2000. Przytoczone wyżej twierdzenia przedstawiciela Stowarzyszenia nie spotkały się z repliką obecnego na rozprawie pełnomocnika skarżącego Inwestora.
Poza tym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do skutecznego żądania przez Skarżącego od organu określenia innego, niż zaproponowany przez Inwestora, wariantu dopuszczonego do realizacji (którą to możliwość przewiduje art. 81 ust. 1 u.u.i.ś.). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy określenie takiego wariantu – który, według autora skargi, miałby polegać na nałożeniu dodatkowych obowiązków mających na celu zapewnienie minimalizacji ryzyka ucieczek norek – byłoby niecelowe, skoro, jak wynika z negatywnego postanowienia RDOŚ, istotnym argumentem przemawiającym za odmową uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w szczególnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy był brak obecnie technicznych możliwości całkowitego wyeliminowania szkodliwego zjawiska ucieczek tych zwierząt z terenu fermy.
W świetle przedstawionych wyżej rozważań za niezasadne należało uznać także pozostałe zarzuty podniesione w skardze, dotyczące zwłaszcza naruszenia przez organy ogólnych zasad i przepisów postępowania.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło