IV SA/Po 25/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2017 r. w sprawy ze skargi R. N. na czynność materialno-prawną Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie przejścia praw do depozytu broni na rzecz Skarbu Państwa oraz opłaty za przechowywanie broni w depozycie postanawia odrzucić skargę. Komendant Wojewódzki Policji w [...] (zwany dalej: KW Policji) pismem z [...] listopada 2016 r. (znak: [...]) poinformował R. N. (zwanego dalej: skarżący), iż z dniem [...] listopada 2016 jeden egzemplarz broni palnej tj. rewolwer gazowy [...], kal. 9 mm, nr [...], stanowiący uprzednio własność skrzącego, i znajdujące się w depozycie organu Policji, przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto KW Policji wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty w wysokości [...] zł za zdeponowanie ww. broni wskazując podstawę prawną oraz wyjaśniając sposób naliczenia tej opłaty. Organ określił także sposób i datę uiszczenia należnej opłaty. Dodatkowo skarżący został pouczony, iż wezwane do zapłaty jest czynnością materialno-techniczną, od której stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Pouczenie zawierało informację od sposobie złożenia skargi, w tym o treści art. 52 § 3 ustawy z [...] sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej: Ppsa). Skargę "w sprawie obciążenia mnie opłatą za zdeponowanie broni w depozycie organu Policji" wniósł skarżący, który podniósł, iż ww. broń oddała policjantowi matka skarżącego, która prosiła aby ta broń została natychmiast zniszczona – po porozumieniu ze skarżącym. W tym tez celu na Komisariat Policji P. Nowe Miasto udał się sam skarżący. Podkreślił, iż nie wydał on żadnej dyspozycji by ww. broń była przechowywana przez Policję. Skarżący prosił o umorzenie opłaty z uwagi na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wskazał, iż jest bezdomny i ma zasądzone alimenty na syna Mikołaja. Odpowiadając na skargę pełnomocnik Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. W uzasadnieniu obszernie opisano regulacje prawne, na podstawie których następuje przyjęcie broni do depozytu, naliczenie opłat za jej przechowywane w depozycie oraz likwidacja depozytu. Wskazano, iż skarżący był pouczony o przepadku broni w przypadku jej niepodjęcia z depozytu. Zdaniem organu spełnione zostały wszystkie przesłanki do likwidacji depozytu oraz do naliczenia opłaty za zdeponowaną broń. Pełnomocnik organu wskazał, iż skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa, co jest warunkiem formalnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Odpowiadając na wezwanie Sądu do przedłożenia dowodu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący w dniu [...] stycznia 2017 r. złożył do sądu odpis wezwania do przedłożenia dowodu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz pisma Komendanta KW Policji w P. z dnia [...] listopada 2016 r. oraz z dnia [...] marca 2013 r. i [...] listopada 2013 r. nie odnosząc się do kwestii wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Przedmiotem zaskarżenia jest czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] polegająca na wezwaniu właściciela broni do uiszczenia opłaty za przechowanie broni w depozycie. Ponadto skarżący kwestionuje czynność polegającą na likwidacji niepodjętego depozytu. Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, iż Sądy administracyjne powołane są zasadniczo do kontroli legalności działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Kontrola ta nie dotyczy jednak wszelkich działań i zaniechań jakichkolwiek podmiotów publicznych. Zakres spraw, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego, określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, iż obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Powstanie tego obowiązku jest konsekwencją obowiązku złożenia broni do depozytu Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego przez osoby, które nie mają wymaganych prawem uprawnień do posiadania broni lub utraciły te uprawnienia. Wskazane organy państwa ze względów bezpieczeństwa są obowiązane zabezpieczyć i przechowywać złożoną do depozytu broń i amunicję, aby nie pozostawała w rękach osób nieuprawnionych do jej posiadania. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji wynika wprost z ustawy, tj. z przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi Policja lub Żandarmeria Wojskowa - w przypadku przejęcia jej do depozytu, w trybie określonym w art. 19 ust. 1 i 3 lub art. 36 ust. 2, oraz przekazania do depozytu przez znalazcę (pkt 1); osoba, która utraciła prawo do jej posiadania, deponująca ją w trybie określonym w art. 22 ust. 3 (pkt 2); osoba deponująca, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej (pkt 3); osoba deponująca ją w trybie, o którym mowa w art. 41 ust. 2, art. 42 ust. 5, art. 43 ust. 4 i 7 oraz w art. 54 ustawy (pkt 4). Ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji (są to osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu), jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Stawkę opłaty za przechowywanie broni w depozycie określa obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. Nr 152, poz. 1609) i wynosi ona 1% opłaty za wydanie pozwolenia na broń osobie fizycznej za każdą dobę przechowywania (§ 11 ust. 1). Obliczenie tej opłaty przez organ i wezwanie określonego podmiotu do jej uiszczenia jest więc czynnością dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. Rola organu w ustaleniu wysokości takiej opłaty sprowadza się do ustalenia liczby dni, przez które broń była przechowywana w depozycie i pomnożeniu jej przez stawkę dzienną opłaty oraz wskazania określonego podmiotu, do którego skierowane jest wezwanie do zapłaty tak obliczonej kwoty. Organ dokonuje więc czynności czysto technicznej, która jednak powoduje ustalenie zakresu obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez podmioty wskazane w art. 23 ust. 1 pkt 2-4 ustawy. Stąd też w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż na czynność materialno-techniczną tego rodzaju służy skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r., sygn. II OSK 524/10 i z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2620/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. II SA/Wa 1846/12, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 marca 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 159/14 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniesienie skargi na czynności i akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 Ppsa, wymaga zgodnie z treścią art. 52 § 3 Ppsa uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to powinno być wniesione w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Jak wynika z treści pisma KW Policji z [...] listopada 2016 r., skarżący został pouczony o tym wymogu warunkującym skuteczne wniesienie skargi, a mimo to złożył ją bez uprzedniego wystosowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Brak ten pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę. W tej sytuacji skarga, w zakresie jakim dotyczy czynności materialnej polegającej na wezwaniu do uiszczenia opłaty za przechowanie broni w depozycie, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 Ppsa. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż w aktualnym stanie prawnym termin do wniesienia do właściwego organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa wynosi czternaści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, niemniej w przypadku jego uchybienia, Sąd po wniesieniu skargi może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę – patrz. art. 52 § 3 Ppsa Sąd może jednak skorzystać z tego uprawnienia jedynie w sytuacji, gdy wezwanie zostało faktycznie wniesione, co w rozpatrywanej sprawie nie miało do tej pory miejsca. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji rozstrzygnięcia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt i § 3 Ppsa.