IV SA/Po 253/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia odmówić prawa pomocy C.W. wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego. W wyniku wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł., skarżący uiścił wymagany wpis sądowy i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący poinformował, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a źródłem ich utrzymania są emerytury w łącznej kwocie [...] zł. netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że jego jedyny majątek stanowi mieszkanie o pow. [...] m2. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał również, że wraz z żoną choruje, w związku z czym dużo pieniędzy wdaje na leczenie. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Wnioskodawca winien wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że należny wpis od skargi został uiszczony 14 kwietnia 2016r. (k. 13 akt sąd.), tj. przed złożeniem wniosku o prawo pomocy, zatem wniosek w przedmiocie kosztów sądowych swoim zakresem obejmuje dalsze koszty sądowe niniejszego postępowania, ponad uiszczony wpis. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa i finansowa w jakiej znajduje się skarżący nie uzasadnia przyznania prawa pomocy na obecnym etapie sprawy. Skarżący wykazał bowiem uzyskiwanie wraz z żoną stałego dochodu w wysokości [...] zł. netto pozwalającej na opłacenie bieżącego utrzymania jak również, co wskazano powyżej, uiszczenia wpisu sądowego, który na obecnym etapie sprawy jest jedynym wydatkiem związanym z prowadzeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Kolejne przewidywane koszty sądowe jakie mogą powstać w niniejszej sprawie to ewentualnie opłata za uzasadnienie 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, czy ewentualnie opłata za zażalenie 100 zł, których obowiązek uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Są to jednak należności w niewygórowanej wysokości, do których poniesienia skarżący może się przygotować. Z uwagi na powyższe uznając, że skarżący ma możliwości by uiścić przyszłe koszty sądowe należne w niniejszej sprawie, oddalić należało wniosek o zwolnienie go od tych opłat. Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego należy zaznaczyć, że samodzielne działanie skarżącego na obecnym etapie postępowania nie pozbawia go prawa do sądu. W istocie bowiem zweryfikowanie przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wymaga udziału w postępowaniu na jego obecnym etapie profesjonalnego pełnomocnika. Jest tak dlatego, ponieważ zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonywana przez Sąd ocena nie ogranicza się zatem jedynie do zbadania trafności zarzutów skargi, a stawiennictwo skarżącego na rozprawie co do zasady nie jest obowiązkowe. Warto w tym miejscu zatem przytoczyć wyrażony w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt II FZ 62/10, LEX nr 606576). Wobec powyższego, mając na uwadze fakt, iż wskazany wyżej przypadek nie zachodzi na obecnym etapie postępowania, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.