IV SA/Po 254/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-10-26
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup leków i opłacenie przedszkola dla dziecka niepełnosprawnego, mimo przekroczenia kryterium dochodowego przez rodzinę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo przekroczenia kryterium dochodowego, organ pomocy społecznej powinien rozważyć przyznanie specjalnego zasiłku celowego dla dziecka niepełnosprawnego, zwłaszcza na pokrycie kosztów związanych z jego rehabilitacją i edukacją w przedszkolu specjalnym. Prawo do szczególnej troski o dziecko niepełnosprawne, gwarantowane przez Konwencję o Prawach Dziecka, nakłada na państwo obowiązek wspierania rodziców w zapewnieniu dziecku odpowiedniego poziomu życia i rozwoju.Stan faktyczny
A.R. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i opłacenie przedszkola dla córki z niepełnosprawnością. Organ pomocy społecznej odmówił przyznania zasiłku, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc trudną sytuację życiową i zdrowotną córki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak As. sąd. Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...]roku nr [...] /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak a.t
IV SA/Po 254/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filia G., na podstawie art. 3 ust. 3, art. 8, art. 14, art. 39, art. 41 pkt 1 i 2, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm. ) oraz art. 104 kpa nie przyznano A.R. zasiłku celowego, specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków w wysokości [...] zł oraz na opłacenie przedszkola na pobyt córki A. D. w okresie od maja do października 2004 r w łącznej wysokości 463 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że A.R. prowadzi 6-osobowe gospodarstwo domowe wspólnie z pięciorgiem dzieci. Dochód rodziny w miesiącu sierpniu wynosił łącznie [...] zł. Ponieważ dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe organ uznał, że wnioskodawczyni jest w stanie zabezpieczyć potrzeby rodziny tj. zakup leków i opłacenie przedszkola na własnym zakresie z posiadanych środków finansowych.
A.R. odwołała się od powyższej decyzji podnosząc swoją trudną sytuację materialną wynikającą z licznego potomstwa oraz choroby córki A.D..
Decyzją z dnia [...]r. , nr [...]Samorządowego Kolegium Odwoławczego , na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 ust 1 kpa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że opłacenie leków oraz pobyt jednego z dzieci w przedszkolu nie przekracza możliwości finansowych A. R.. Ponadto, skoro wnioskodawczyni stwierdza, iż nie podejmuje zatrudnienia z powodu sprawowania opieki nad córką A., niezrozumiałe jest z jakich przyczyn posyła ją do przedszkola i żąda z tego tytułu opłaty z opieki społecznej.
A. R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc swoja trudną sytuację życiową wynikająca z barku wykształcenia i choroby córki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie albowiem dochód Skarżącej przekracza ustalone ustawą kryterium dochodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju Sądów Administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawiają wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Pomoc społeczna zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pięciorgiem dzieci. Dochód rodzinny w miesiącu sierpniu 2004 r. stanowiły: świadczenia rodzinne w łącznej kwocie 1815 zł, dodatek mieszkaniowy w kwocie 431,30 zł i alimenty w kwocie 50 zł. Łącznie dochód rodziny w tym miesiącu wyniósł [...]zł.
Art. 8 ust. 1 ustawy określa kiedy przysługuje prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. W przypadku rodziny Skarżącej dochód przekracza kryterium dochodowe. Słusznie zatem organ I instancji uznał, iż z uwagi na ten fakt brak jest podstaw do przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy.
Sąd nie podziela jednak poglądów organu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie specjalnego zasiłku celowego.
W myśl art. 41 ust. 1 i ust. 2 ustawy w szczególnie w uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi lub zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Skarżąca domagała się pomocy finansowej w opłaceniu przedszkola integracyjnego w kwocie 463 zł oraz w zakupie leków o wartości 238,84 zł.
Córka Skarżącej- A. D. uczęszcza do Przedszkola Specjalnego " B." od 1 września 2003 r. Ze względów na schorzenie ( mózgowe porażenie dziecięce, padaczka) wymaga codziennej, kompleksowej rehabilitacji ruchowej, logopedycznej i psychopedagogicznej przy ścisłej współpracy z matką. Pobyt takiego dziecka w przedszkolu jest jak najbardziej uzasadniony. W przypadku upośledzenia dziecka w takim stopniu poprawa zdrowia uzależniona jest przede wszystkim od specjalistycznej opieki. Sama matka nie jest w stanie jej zabezpieczyć.
Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzicom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawienia, zasady i możliwości. Pomoc społeczna winna wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zamierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Pobyt córki Skarżącej w przedszkolu służy polepszeniu jej zdrowia i w miarę możliwości dostosowanie do warunków życia.
Pomoc finansowa w tym celu jest zatem uzasadniona. Tym bardziej, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w tym z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] rodzeństwo R. nie są objęci jakąkolwiek kontrolą. Poważne zaniedbania rodzicielskie są powodem interwencji sądu. Skarżąca w sposób naiwny postrzega zachowanie swoich dzieci, wiele ich nagannych i antyspołecznych zachowań, usprawiedliwia i bagatelizuje. Skarżąca jest nieudolna rodzicielsko, a ponadto tryb jej życia dostarcza dzieciom nieprawidłowych wzorców ( k. 36 akt sądowych).
Okoliczności te tym bardziej uzasadniają otoczenie szczególną opieką dzieci Skarżącej, w tym A. D., która jest dzieckiem niepełnosprawnym fizycznie i psychicznie
Prawo to zagwarantowane jest w Konwencji o Prawach Dziecka ( Dz. U. 91, 120, 526). Artykuł 23 Konwencji stanowi, że:
1. Państwa-Strony uznają, że dziecko psychicznie lub fizycznie niepełnosprawne powinno mieć zapewnioną pełnię normalnego życia w warunkach gwarantujących mu godność, umożliwiających osiągnięcie niezależności oraz ułatwiających aktywne uczestnictwo dziecka w życiu społeczeństwa.
2. Państwa-Strony uznają prawo dziecka niepełnosprawnego do szczególnej troski i będą sprzyjały oraz zapewniały, stosownie do dostępnych środków, rozszerzanie pomocy udzielanej uprawnionym do niej dzieciom oraz osobom odpowiedzialnym za opiekę nad nim. Pomoc taka będzie udzielana na wniosek tych osób i będzie stosowana do warunków dziecka oraz do sytuacji rodziców lub innych osób, które się nim opiekują.
3. Uznając szczególne potrzeby dziecka niepełnosprawnego, pomoc, o której mowa w ustępie 2 niniejszego artykułu, będzie udzielana bezpłatnie tam, gdzie jest to możliwe, z uwzględnieniem zasobów finansowych rodziców bądź innych osób opiekujących się dzieckiem, i ma zapewnić, aby niepełnosprawne dziecko posiadało skuteczny dostęp do oświaty, nauki, opieki zdrowotnej, opieki rehabilitacyjnej przygotowania zawodowego oraz możliwości rekreacyjnych, realizowany w sposób prowadzący do osiągnięcia przez dziecko jak najwyższego stopnia zintegrowania ze społeczeństwem oraz osobistego rozwoju w tym jego rozwoju kulturalnego i dochodowego.
Państwo uznaje prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu ( art. 27 pkt 1 Konwencji).
Artykuł 27 pkt 3 Konwencji nakłada na państwo obowiązek podejmowania właściwych kroków dla wspomagania rodziców w realizacji tego prawa oraz do udzielania, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak – Owczarczak
a.t
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło