IV SA/Po 254/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-09-15
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Ewa Makosz-Frymus, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wzniesiony na bazie kontenerów, niepołączony trwale z gruntem i użytkowany jako domek letniskowy, który istnieje dłużej niż 120 dni, wymaga pozwolenia na budowę, czy też może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, którego budowa wymaga jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Obiekt budowlany wzniesiony na bazie kontenerów, niepołączony trwale z gruntem i użytkowany jako domek letniskowy, który istnieje dłużej niż 120 dni, nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jego budowa wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, organ prawidłowo wszczyna procedurę legalizacyjną w trybie art. 48 Prawa budowlanego i ustala opłatę legalizacyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej budowy obiektu letniskowego na bazie czterech połączonych kontenerów, posadowionych na bloczkach betonowych i płytach drogowych. Organ I instancji ustalił opłatę legalizacyjną, uznając obiekt za samowolnie wybudowany, mimo że nie był trwale związany z gruntem. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący kwestionował kwalifikację obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę i wysokość opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi J.S na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pile , działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm. – dalej Kpa) po rozpatrzeniu z urzędu sprawy samowolnej budowy obiektu letniskowego będącego własnością D. i J.s., zlokalizowanego w K przy ul. L [...] na działce o numerze geodezyjnym [...] ustalił dla D. i J.S. opłatę legalizacyjną za obiekt letniskowy zlokalizowany w Kaczorach przy ul. L [...] w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż dnia 8 czerwca 2007r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo Wojewody Wielkopolskiego informujące o nieprawidłowościach powstałych na terenie działki nr [...] przy ul. L w K . Dalej organ wskazał, iż dnia 25 czerwca 2007r., po uprzednim zawiadomieniu, inspektorzy PINB przeprowadzili kontrolę obiektów budowlanych zlokalizowanych na przedmiotowej posesji (protokół nr [...]). Podczas kontroli ustalono, że właścicielami obiektów są D. i J.S. oraz że działka o numerze geodezyjnym [...] w K zabudowana jest kilkoma obiektami, między innymi letniskowym. Obiekt letniskowy to obiekt jednokondygnacyjny, niepodpiwnicznony o wymiarach w rzucie 9,70 m x 6,40 m i średniej wysokości 3,10 m.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z oświadczeniem Pana S obiekt ten został wykonany przez właścicieli na bazie 4 połączonych kontenerów o konstrukcji stalowej, z wypełnieniem ścian i dachu płytą warstwową. Ponadto właściciel oświadczył, że przedmiotowe kontenery zostały ustawione w grudniu 2004 r. na terenie działki na bloczkach betonowych i płytach drogowych ułożonych wówczas na poziomie terenu. Po późniejszym dowiezieniu ziemi, poziom posadowienia obiektów w stosunku do poziomu pozostałej części terenu obniżył się. Na dzień kontroli stwierdzono, że przedmiotowy obiekt posadowiony jest na głębokości ca 0,30 m. Organ wskazał, iż pan S podał do protokołu, że od lipca 2006 r. rozpoczął adaptację kontenerów na budynek letniskowy, jednak nie przedstawił dokumentu świadczącego o legalności istnienia obiektu letniskowego wykonanego na ich bazie.
Organ podniósł, iż analizując zgromadzone dokumenty stwierdzono, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem. Tak więc, pomimo ze wygląda i funkcjonuje jak budynek uznano, ze brak trwałego połączenia z gruntem konstrukcji kontenerów jest powodem, dla którego nie można traktować obiektu letniskowego jako budynku, a zgodnie z zapisem art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem został uznany jako tymczasowy obiekt budowlany. Biorąc pod uwagę, że istnienie obiektu w takiej lokalizacji trwa już kilka lat w ocenie organu, nie można było uznać, ze ustawienie go na posesji nie wymagało pozwolenia na budowę.
Organ nadzoru budowlanego biorąc pod uwagę datę powstania obiektu uznał, że procedura doprowadzenia przedmiotowego obiektu letniskowego do stanu zgodności z prawem prowadzona będzie w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest możliwa pod warunkiem:
- że jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem.
Dalej organ wskazał, iż z przedłożonej ekspertyzy wynika, obiekt spełnia wymagania, co do bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego i użytkowania. Zapewnia odpowiednie warunki higieniczne, zdrowotne, ochrony przed hałasem i ochrony środowiska. Ponadto stwierdzono, iż obiekt jest w dobrym stanie technicznym i nie stanowi zagrożenia użytkownikom, mieniu i konstrukcji. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż w zaleceniach ekspertyzy (w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z zapisem miejscowego planu zagospodarowania terenu) nakazano wykonanie rozbiórki dachu drewnianego i wykonania nowego - dwuspadowego o pochyleniu połaci 250 oraz wykonanie odprowadzenia wód opadowych do studzienek chłonnych zlokalizowanych około 2m od ściany budynku.
Organ podniósł, iż zgodnie z zapisem art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych organ bada:
- zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu przestrzennym
- kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń
- wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- ustala w drodze postanowienia wysokość opłaty legalizacyjnej - do wyznaczenia której (wg ust. 2 art. 49 ustawy) stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 z tym, ze stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Zgodnie z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, wymiar kary został naliczony jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s ) została ustalona w art. 59f ust. 2 ustawy w wysokości [...] zł. Przedmiotowy obiekt jako niezwiązany trwale z gruntem jest klasyfikowany jako obiekt tymczasowy -a więc wg zapisu art. 3 pkt 3 ustawy jest budowlą. Biorąc jednak pod uwagę letniskową funkcję obiektu - do naliczenia opłaty legalizacyjnej przyjęto kat. III z załącznika do ustawy Prawo budowlane.
Ustalono wartość współczynników (k=) 1,0 oraz(w)=l,0. Wyliczenie wymiaru kary obejmuje zgodnie z art. 57 art. 7 ustawy pięćdziesięciokrotne jej podwyższenie 50 x (s) x (k) x (w) = 50 x [...] zł x 1,0 x 1,0 = [...] zł.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.S. wskazując, iż art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymienia obiekty zaliczane do budowli i nie wskazuje, że domek letniskowy jest budowlą jak również załącznik do Prawa budowlanego w kat. III mówi o budynku letniskowym, a mój obiekt nie jest budynkiem, a obiektem tymczasowym. Wnoszący zażalenie wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 1999 r. (akta sygn. IV SA 482/97) stwierdza, że stosowanie art.. 48 Prawa budowlanego jest możliwe tylko i wyłącznie gdy wszystkie wymogi w tym przepisie wskazanym zaistnieją kumulatywnie i nie jest dopuszczalna interpretacja rozszerzająca terminów w tym przepisie użytych. Wnoszący zażalenie wskazał, iż brak unormowań prawnych dotyczących obiektów tego typu jak jego, który jest obiektem letniskowym i zgodnie z prawem budowlanym jest obiektem tymczasowym nastręcza dużą trudność w jego zakwalifikowaniu pod konkretny przepis prawa budowlanego.
W ocenie skarżącego jego obiekt wyczerpuje określenie zawarte w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego oraz że w przypadku braku jednoznacznego określenia co należy do inwestora gdy chce postawić obiekt tymczasowy jako letniskowy na czas nieokreślony proszę o zaliczenie mojego obiektu do grupy obiektów tymczasowych wymienionych w art.3 pkt 5 i zastosowanie opłaty legalizacyjnej określonej w art. 49b pkt 5 ust. 2 Prawa budowlanego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, iż art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego formułuje ogólną zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 29-31 Prawa budowlanego i są to jedyne odstępstwa od przedstawionej powyżej reguły. Wyjątki te mają charakter listy zamkniętej i niedopuszczalne jest stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, bezsprzecznie J.S nie dokonał, ani zgłoszenia zamiaru pobudowania obiektu letniskowego, ani nie uzyskał pozwolenia na taką budowę. Obiekt będący przedmiotem postępowania to obiekt letniskowy wykonany na bazie 4 połączonych kontenerów. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Dalej organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji przyjął korzystniejszą dla inwestora interpretację połączenia obiektu z gruntem.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12, 24 i 25 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
- tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu; zwolnienie to nie dotyczy obiektów, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska,
- obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położonych na terenie budowy oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych;
- tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel.
Z uwagi na fakt, że wyliczenie zawarte w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego jest wyliczeniem zamkniętym oraz w związku z ogólnym wymogiem poprzedzania budowy obiektów budowlanych pozwoleniem na budowę, budowa innego rodzaju obiektów tymczasowych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet gdyby PINB przyjął, iż przedmiotowy obiekt letniskowy nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, to w przedmiotowej sytuacji nie znalazłby zastosowania żaden z wyjątków określonych w art. 29-31 Prawa budowlanego. Prawidłowo więc PINB prowadzi procedurę legalizacji samowoli budowlanej w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Budowa przedmiotowego obiektu letniskowego wymagała uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę nie uzyskali. Organ podniósł, iż opłata legalizacyjna została obliczona prawidłowo zgodnie z art. 49 ust. 2 i 59f ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego oraz załącznikiem do Prawa budowlanego określającym kategorie obiektów budowlanych, współczynniki kategorii obiektów i współczynniki wielkości obiektów budowlanych.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J.S. podnosząc, iż po nabyciu nieruchomości udał się do Urzędu Miasta gdzie uzyskał informację, iż może przewieźć kontenery na działkę i że odpowiedź na wniosek otrzyma w najbliższym czasie. Dalej skarżący wskazał, iż w grudniu 2003 r. na teren działki przewiózł 4 elementy kontenerów, które ustawił na bloczkach betonowych i płytach drogowych oraz że w wyniku porządkowania terenu przysypał tylko płyty i bloczki. Dalej skarżący wskazał, iż art. 30 pkt 2 Prawa budowlanego określa wymogi jakie musi spełniać zgłoszenie z tym, że nie nakłada to obowiązku zgłaszającego znajomości dość skomplikowanego Prawa budowlanego, natomiast nakłada obowiązek na właściwy organ wydania postanowienia o jego uzupełnieniu. Skarżący zwrócił uwagę, iż ze swojej strony dokonał wszystko co należało i nie dokonał świadomego naruszenia Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. skarżący podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonywana w oparciu o wyżej wskazane kryteria, nie wykazała naruszenia prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż po nabyciu nieruchomości inwestorzy wznieśli dom letniskowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Z powyższych względów uznać należy, iż organ prawidłowo zastosował tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego, który dotyczy właśnie obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż Sąd nie podziela wątpliwości skarżącego, co do zakwalifikowania obiektu przedmiotowego obiektu i obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W ocenie składu orzekającego budowa przedmiotowego obiektu wymagała uprzedniego wydania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż nie mieści się w wyłączeniu zawartym w art. 29-31 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
W omawianym przypadku słusznie organy odwołały się do kategorii tymczasowego obiektu budowlanego jako swoistej odmiany obiektu budowlanego (budowli), wyróżnionej z uwagi na dwa zespoły cech. Co istotne, tymczasowy obiekt budowlany nie stanowi odrębnego - oprócz wymienionych w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego - podtypu obiektu budowlanego, bowiem co do zasady za obiekt tymczasowy uznać można zarówno budynek, jak i budowlę, a nawet obiekt małej architektury. Jest to więc pewna odmiana wszystkich typów obiektów. Z powyższych względów twierdzenia skarżącego, iż tymczasowy obiekt budowlany nie jest budowlą nie znajduje uzasadnienia. W tym miejscu wskazać należy, iż to czy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym nie przesądza zaliczenia do budowli czy budynków. Zgodnie z art. 3 ust. 5 Prawa budowlanego pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż ustawodawca w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego jedynie przykładowo wymienia rodzaje takich obiektów. W konsekwencji zaliczyć będzie tu można również obiekty będące przedmiotem postępowania z uwagi na posiadanie podobnych właściwości do tych, które zostały wymienione w powyższym przepisie. Z kolei obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, rozumianego jako decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektów budowlanych, to jedna z naczelnych zasad Prawa budowlanego. Ustawodawca wprowadza od niej wyjątki, a wynikają one z art. 29, w którym wskazano typy budów oraz robót budowlanych niewymagające uzyskania powyższej decyzji. Ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego jako niewymagające uzyskania pozwolenia na budowę wymienia tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tych obiektów wymaga zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powyżej przywołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi.
Pomimo, iż przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym wobec ustalenia przez organ, iż obiekt ten istnieje dłużej niż 120 dni organy prawidłowo uznały, iż usadowienie przedmiotowego obiektu wymagało pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do wywodów skargi, że budowa spornego budynku została zgłoszona właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, należy zauważyć, iż wnioskiem z dnia 16 grudnia 2003 r. skarżący zwrócił się do Urzędu Miasta Gminy o zmianę przeznaczenia działki z terenów leśnych na działkę budowlaną. Fakt zamieszczenia we wniosku tym wzmianki o zamiarze postawienia na działce małego domku budowlanego nie oznacza, iż inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych.
Ponadto wyjaśnić należy, iż wprawdzie zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak w ustawowym terminie sprzeciwu organu administracji architektoniczno – budowlanej wyłącza, co do zasady, możliwość przyjęcia, że nastąpiła samowola budowlana, o której mowa w art. 49b Prawa budowlanego, to jednakże w niektórych sytuacjach organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do dokonania oceny czy zgłoszony obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Stanowisko takie zostało wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04 (ONSAiWSA 2004/1/26) i jest akceptowane w doktrynie (por. Z. Niewiadomski [w:] Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2006, str. 524).
Wobec powyższego jeszcze raz należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie budowa przedmiotowego tymczasowego obiektu budowlanego na okres dłuższy niż 120 dni wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie inwestorzy nie dysponowali i nie dysponują decyzja o pozwoleniu na budowę jak również nie dokonali skutecznego zgłoszenia.
Przypomnieć należy, że budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego (jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego, gdyż podlega wyłączeniu w stosunku do każdego przypadku spełniającego warunki legalizacji samowoli. Stosownie bowiem do art. 48 ust. 2 cytowanej ustawy właściwy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub już wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest obowiązany wydać postanowienie, w którym wstrzymuje prowadzone roboty, określa wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w określonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów. Przedstawienie przez inwestora żądanych dokumentów, w myśl art. 48 ust. 5, traktowane jest jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót, o ile budowa nie została już zakończona. W toku postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ zobowiązany jest do zbadania zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletności projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz wykonania projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Kolejnym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest ustalenie w drodze postanowienia opłaty legalizacyjnej.
Wobec powyższego organ słusznie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego po stwierdzeniu samowoli budowlanej wszczął procedurę legalizacyjną i postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 r. nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia dokumentów o kreślonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, które to zobowiązanie inwestorzy wypełnili. Zatem w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia przez organ opłaty legalizacyjnych zgodnie z zasadami określonymi przez przepisy prawa. Do ustalenia tej opłaty stosuje się przepisy o wymierzaniu kary za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub inne rażące naruszenia warunków pozwolenia na budowę, przewidzianej w art. 59 f Prawa budowlanego. Kary te w odniesieniu do opłaty legalizacyjnej podlegają jednak pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2). Art. 59f ust. 1 i 2 nakazuje pomnożyć iloczyn stawki opłaty (s), która wynosi 500 zł, przez współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w), przy czym te dwie ostatnie wartości określone są w załączniku do ustawy. Przedmiotowy obiekt budowlany jak słusznie uznał organ mieści się w kategorii III: "inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie", dla której zarówno współczynnik (k), jak i współczynnik (w) wynosi 1,0. Tak, więc opłata wyliczona na podstawie art. 59f ust. 1 wynosi [...] zł, a po pięćdziesięciokrotnym podwyższeniu opłata legalizacyjna wynosi [...] zł. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego wyliczyły wysokość opłaty legalizacyjnej w sposób prawidłowy. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż wysokość opłaty zależna jest przede wszystkim od zakwalifikowania obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że kategoria III, do której zakwalifikowano garaż skarżącej, ma najniższe możliwe współczynniki (k) i (w). Wymierzenie niższej opłaty legalizacyjnej w obecnym stanie prawnym nie jest możliwe. Tak więc zarzuty skarżącego, iż wymierzona opłata legalizacyjna jest zbyt wysoka, nie znajdują potwierdzenia.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło