IV SA/Po 255/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-06-06

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Józef Maleszewski, Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej może zostać wydana, jeśli inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a farma fotowoltaiczna nie może być uznana za infrastrukturę techniczną?
Ratio decidendi
Budowa farmy fotowoltaicznej nie może być utożsamiana z budową urządzeń infrastruktury technicznej. W przypadku niezgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ ma obowiązek wydać decyzję odmowną w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Niezgodność ta, w sytuacji gdy plan przewiduje wyłączenie terenu z zabudowy, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi V. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Ł. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy farmy fotowoltaicznej. SKO uznało, że decyzja Burmistrza została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ farma fotowoltaiczna była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który w przeważającej części oznaczał teren inwestycji jako wyłączony z zabudowy. Skarżąca kwestionowała tę ocenę, twierdząc, że farma fotowoltaiczna stanowi infrastrukturę techniczną dopuszczoną planem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 16.01.2024 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 20.09.2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z dnia 31.01.2023 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej ([...]) na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb W., gmina Ł. (dalej również jako decyzja środowiskowa). Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 13.02.2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej jako RDOŚ) zwrócił się do SKO o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej wydanej przez Burmistrza Ł. w dniu 31.01.2023 r., znak sprawy [...] W ocenie RDOŚ ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a przedsięwzięcie polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb W., gmina Ł., jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., ustanowionego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 26 marca 2021 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł. (Dz. Urz. Woj. W. z 2021 r. poz. 3388). Do Kolegium wpłynęło także pismo z dnia 12.06.2023 r. spółki V. sp. z o.o. (dalej jako skarżąca), w którym wniesiono o odmowę stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Zdaniem skarżącej planowana inwestycja jest zgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ farma fotowoltaiczna stanowi "infrastrukturę techniczną", a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje możliwość realizowania infrastruktury technicznej. Skarżąca podkreśliła, że wszystkie miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 29.08.2019 r., wskazując na dopuszczalność budowy urządzeń infrastruktury technicznej na danym terenie, dopuszczały tym samym budowę instalacji fotowoltaicznych. Decyzją z dnia 20.09.2023 r. SKO stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Ł. z dnia 31.01.2023 r. nr [...] wskazując, że w wypadku obowiązywania na danym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanie pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia możliwe jest wyłącznie wówczas, gdy jest ono zgodne z ustaleniami planu - art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm., dalej jako u.o.i.ś.). Wydanie decyzji środowiskowej niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego narusza prawo, przy czym w sytuacji, gdy naruszenie to dotyczy postanowień planu o charakterze zasadniczym (podstawowym), naruszenie takie ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako k.p.a.). Ponadto Kolegium wskazało na inne istotne uchybienia decyzji, które eliminują ją z obrotu prawnego. W przekonaniu SKO Burmistrz Ł. , w sposób niezgodny z dyspozycją art. 74 ust. 3a pkt 1 u.o.i.ś. nie uznał za strony postępowania wszystkich właścicieli działek, zlokalizowanych na obszarze znajdującym się w odległości 100 m od granic terenu, na którym będzie realizowane przedmiotowe przedsięwzięcie. Zgodnie bowiem z mapą inwestycji przedstawioną przez inwestora, stronami postępowania w niniejszej sprawie powinny być osoby i podmioty, którym przysługuje prawo do nieruchomości zlokalizowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Z powyższego wynika, że liczba stron postępowania w przedmiotowej sprawie przekracza 10, zatem postępowanie w niniejszej sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno być prowadzone także zgodnie z art. 74 ust. 3 pkt 1 u.o.i.ś. i art. 49 k.p.a. Ponadto, zdaniem Kolegium, organ wydający decyzję, w sprzeczności z postanowieniami art. 85 ust. 3 u.o.i.ś. nie udostępnił w Biuletynie Informacji Publicznej treści decyzji, a jedynie podał do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji. W praktyce oznacza to, zdaniem SKO, iż decyzja nie została stronom doręczona. SKO wskazało również, że organ wydając decyzję prowadził swoje postępowanie niezgodnie z art. 33 k.p.a., bowiem pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym może być jedynie osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych, a nie osoba prawna, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (tj. spółka - E. sp. z o.o. z siedzibą w P.). W tym aspekcie postępowanie administracyjne różni się od postępowania cywilnego, ponieważ w tym ostatnim, pełnomocnikiem może być także osoba prawna. Spółka E. z pewnością nie jest osobą fizyczną, co oznacza, że nie mogła ona działać w imieniu inwestora. Oznacza to, że wnioskodawca nie był właściwie reprezentowany w sprawie, a organ administracji publicznej nie dopełnił formalności, by błąd ten naprawić. Od powyższej decyzji skarżąca wywiodła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc w nim m.in., że RDOŚ mógł wydać postanowienie odmawiające uzgodnienia decyzji środowiskowej, powołując się na podstawę aktualnie przez ten organ podnoszoną, a jednak tego nie uczynił i wydał postanowienie o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W konsekwencji zachowanie RDOŚ pozostaje – w ocenie skarżącej – nielogiczne i sprzeczne z art. 8 § 2 k.p.a. Dalej skarżąca argumentowała, że jest w posiadaniu decyzji środowiskowej wydanej dla działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej na terenie tej samej gminy, w miejscowości W.. Działka nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego również oznaczona jest symbolem "N", zaś z uzasadnienia decyzji wynika, że RDOŚ postanowieniem z dnia 24.06.2019 r. również stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W przekonaniu skarżącej takie odmienne podejście do tożsamej sprawy stoi w sprzeczności z art. 8 § 2 k.p.a. Skarżąca podkreśliła ponadto, że skoro na kanwie niniejszej sprawy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony przed 2019 rokiem, to nie może ulegać wątpliwości, że przewidywana w nim możliwość budowy urządzeń infrastruktury technicznej obejmuje również budowę instalacji fotowoltaicznych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 16.01.2024 r., nr [...], Kolegium utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 20.09.2023 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Kolegium rozstrzyga w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Powyższe powoduje to, że nie jest ono prowadzone w zwykłym toku lecz jest postępowaniem nadzwyczajnym, w trakcie którego zadaniem organu jest ocena badanej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, bądź wystąpienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, iż organ rozpatrujący wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, prowadzi postępowanie w I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie postępowanie odwoławcze. Bada on zatem istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, a nie ponownie rozpatruje sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją. Postępowanie w sprawie takiego wniosku kończy się wydaniem decyzji stwierdzającej nieważność lub stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa albo odmawiającej stwierdzenia nieważności. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 ust. 2 u.o.i.ś. i braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., Kolegium podzieliło w pełni ustalenia poczynione przez organ orzekający w I instancji, zaznaczając, że niezgodność planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu W. , jest oczywista i wbrew twierdzeniom skarżącej, nie budzi żadnych wątpliwości. W przekonaniu Kolegium, zgromadzony oraz przeanalizowany przez organ I instancji materiał dowodowy w pełni uprawnia do stwierdzenia, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren inwestycji - część działki nr [...], obręb W., w zdecydowanej większości znajduje się na terenie oznaczonym w planie symbolem "N" - obszary wyłączone z zabudowy (tereny gruntów leśnych, tereny użytków rolnych, tereny zieleni i tereny wód otwartych). Jedynie ułamkowa część inwestycji - około 0,19 ha, przy granicy z działką nr [...], obręb W. znajduje się na terenie oznaczonym symbolem "Up" - tereny usługowo-produkcyjne. Z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., na terenie oznaczonym w planie symbolem "N" nie można realizować farm fotowoltaicznych. Dopuszczona tam jest budowa sieci uzbrojenia technicznego i urządzeń infrastruktury technicznej, które szczegółowo opisane zostały w rozdziale nr 8 uchwały pt. "Zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej" (§ 28 uchwały z dnia 27 kwietnia 2001 r.). W rozdziale tym jest mowa o sieciach: wodociągowych, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznych, ciepłowniczych i gazociągach. Natomiast w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolem Up (około 0,19 ha powierzchni inwestycji), które przeznaczone są w planie na cele działalności produkcyjnej i usługowej w tym obsługi rolnictwa z zastrzeżeniami wynikającymi z § 5 uchwały, SKO stwierdziło, że realizacja planowanej inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej jest w tej części zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolegium wskazało, że skoro - zgodnie z art. 80 u.o.i.ś. - właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, to jeśli inwestycja jest niezgodna z ustaleniami tego planu, stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest jak najbardziej zasadne, co więcej - konieczne, wobec spełnienia się przesłanek tamże zawartych. Następnie, odnosząc się do zarzutów niespełnienia zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a przesłanki rażącego naruszenia prawa, Kolegium wskazało, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem administracyjnym, rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA w Warszawie z 26.09.2000r. V S.A. 2998/99; LEX nr 51249). Wyjaśniono, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od obowiązującej reguły wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji i jego zadaniem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Ustosunkowując się do zarzutu braku sprzeciwu RDOŚ przy podejmowaniu decyzji przez Burmistrza Ł., Kolegium wskazało, że już na etapie opiniowania inwestycji, RDOŚ zwracał Burmistrzowi Ł. uwagę, iż w jego ocenie planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Ł.. Jednak zdaniem Burmistrza Ł. planowana farma fotowoltaiczna stanowi urządzenia infrastruktury technicznej, których realizacja jest dozwolona ww. planem. Podkreślono, że RDOŚ na etapie opiniowania inwestycji nie miał możliwości wydania opinii negatywnej z uwagi na niezgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejno SKO wyjaśniło, że podnoszone przez skarżącą kwestie związane z definiowaniem pojęcia "infrastruktura techniczna" nie mają znaczenia, chociażby z uwagi na cytowany powyżej zapis planu, gdzie rozumienie tego pojęcia szczegółowo opisane zostało w rozdziale nr 8 uchwały pt. "Zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej" (§ 28 uchwały z dnia 27 kwietnia 2001 r.). W rozdziale tym jest mowa o sieciach: wodociągowych, kanalizacji sanitarnej, elektroenergetycznych, ciepłowniczych i gazociągach. Reasumując, Kolegium stanęło na stanowisku, iż biorąc pod uwagę ustalenia poczynione w trakcie postępowania jak i charakter naruszeń prawa wskazanych przez organ orzekający w sprawie w I instancji, bez wątpienia należało przyjąć, iż rozpatrywana decyzja Burmistrza Ł. w sposób rażący narusza art. 80 u.o.i.ś., bowiem, jak wyżej wykazano, dotyczy naruszenia podstawowych i pryncypialnych zasad ustanowionych przez ustawodawcę w tymże przepisie. Mając powyższe na uwadze, Kolegium uznało, że decyzję administracyjną naruszającą zasadnicze (podstawowe) ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kwalifikować należy jako decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z dnia 31.01.2023 r. nr [...] Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 80 ust. 2 u.o.i.ś. poprzez błędne uznanie, że decyzja Burmistrza Ł. z 31.01.2023 r., nr RG- [...] w sposób rażący narusza wyżej wymieniony przepis; 2. art. 143 ust. 2 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899, dalej "u.g.n.") w zw. z art. 2 ust. 22 i 13 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii w zw. z art. 3 pkt. 7 i 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne w zw. z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu przed 28 sierpnia 2019 r. poprzez ich niezastosowanie prowadzące do przyjęcia, że instalacje odnawialnych źródeł energii nie mogą być uznane za infrastrukturę techniczną w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja Burmistrza Ł. z 31.01.2023 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4. art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie przez organ bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Szczegółowo uzasadniając podniesione zarzuty i powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca powieliła argumentację przedstawioną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przede wszystkim skarżąca wskazywała, że obowiązujący na obszarze spornej inwestycji miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał budowę instalacji technicznych, a zatem również farm fotowoltaicznych w rozumieniu przepisów obowiązujących w dniu uchwalania tego planu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16.01.2024 r., nr [...], utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia 20.09.2023 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Ł. z dnia 31.01.2023 r. nr [...] Kontrolowana decyzja zapadła w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego tj. w trybie stwierdzenia nieważności. W myśl art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.). Uprawnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej wynika z art. 76 ust. 1 i 2 u.o.i.ś., zgodnie z którym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w sprawach dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez organy, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2-4, lub organy wyższego stopnia w stosunku do tych organów, właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska kieruje wystąpienie, którego treścią może być w szczególności wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji (ust. 1). Przepis ust. 1 stosuje się także do spraw dotyczących wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (ust. 2). Zgodnie z art. 80 ust. 2 zd. pierwsze u.o.i.ś. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, której nieważność stwierdzono w kontrolowanym postępowaniu, to jest: t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.) właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Stosownie do art. 71 ust. 2 u.o.i.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycja, która była przedmiotem decyzji Burmistrza Ł. z dnia 31.01.2023 r. tj. budowa farmy fotowoltaicznej ([...]) na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb W., gmina Ł. niewątpliwie stanowiła - w dacie wydania tej decyzji - przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - Dz. U. poz. 1839 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie z dnia 10 września 2019 r.). Co istotne na terenie lokalizacji planowanej inwestycji obowiązywały zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustanowionego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 27 kwietnia 2001 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł., zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia 26 marca 2021 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Ł. (Dz. Urz. Woj. W. z 2021 r. poz. 3388) - dalej jako Plan. Działka o nr ewidencyjnym [...] położona jest w przeważającej części na terenie oznaczonym w Planie symbolem "N" - są to, co do zasady, obszary wyłączone z zabudowy (tereny gruntów leśnych, tereny użytków rolnych, tereny zieleni i tereny wód otwartych), o czym stanowi § 9 ust. 1 i 2 Planu. Pozostała część (nieznaczna w skali całej inwestycji) położona jest na obszarze oznaczonym w Planie symbolem "Up" - z przeznaczeniem na zabudowę pod tereny usługowo-produkcyjne (§ 14 ust. 1 pkt 8 Planu). Ponadto zgodnie z § 5 ust. 1 Planu na całym obszarze objętym planem ustala się: 1) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco i potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, za wyjątkiem inwestycji celu publicznego, z zastrzeżeniem pkt 2; 2) możliwość lokalizacji przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na terenach oznaczonych symbolem Up; 3) zakaz lokalizacji zakładów o dużym lub zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Na kanwie niniejszej sprawy osią sporu jest możliwość zakwalifikowania przedmiotowej inwestycji tj. budowy farmy fotowoltaicznej, jako infrastruktury technicznej, której budowa byłaby zgodna z obowiązującym wówczas Planem. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można tracić z oczu, że RDOŚ już w skierowanym do Burmistrza Ł. piśmie z dnia 23.12.2022 r. wskazywał na okoliczność, że obszar objęty wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zlokalizowany jest na terenie oznaczonym w Planie symbolem "N", czyli obszarze wyłączonym z zabudowy. RDOŚ wprost powołał brzmienie cytowanego wyżej § 5 ust. 1 Planu, jak również treść art. 80 ust. 2 u.o.i.ś. Również w swoim postanowieniu z dnia 12.01.2023 r. RDOŚ jednoznacznie sygnalizował, że w jego opinii obowiązujące wówczas postanowienia Planu wskazywały na niezgodność realizacji planowanego przedsięwzięcia z Planem, ponieważ sporna inwestycja kwalifikowała się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., tj. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Nie bacząc na powyższe, Burmistrz Ł. decyzją z dnia 31.01.2023 r. stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanej inwestycji, gdyż - w jego ocenie – inwestycję należało traktować, jako realizację infrastruktury technicznej służącej ochronie środowiska przyrodniczego, która z kolei, zgodnie z zapisami Planu, jest dopuszczona na obszarze objętym Planem. Wyjaśnić jednak należy, że stanowisko organu w tym zakresie nie jest trafne. W ocenie Sądu nie sposób bowiem uznać, by farma fotowoltaiczna mogła być zaliczona do urządzeń infrastruktury technicznej. Za orzecznictwem sądowoadministracyjnym powołać wypada pogląd, zgodnie z którym istotą pojęcia "urządzenie infrastruktury technicznej" jest to, że powstaje ono zawsze dla obsługi określonych jednostek przestrzenno-gospodarczych. Infrastruktura wspiera działalność produkcyjną, służy rozwojowi produkcji i konsumpcji, ale sama nie bierze bezpośredniego udziału w produkcji. Urządzenia te z założenia nie naruszają zastanej funkcji w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu. Natomiast obiekty wytwarzające energię z odnawialnych źródeł w tym np. elektrownie słoneczne, z reguły wprowadzają nowy sposób zagospodarowania terenu. Podkreślenia wymaga również, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych służą działalności produkcyjnej, natomiast urządzenia infrastruktury technicznej są urządzeniami do przesyłania (podobne stanowisko odnośnie nie uznania elektrowni oraz urządzeń fotowoltaicznych za urządzenia infrastruktury technicznej zawarte zostało m. in.: wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 3705/19; z 12 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 3705/19; z 5 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2011/15; z 24 kwietnia 2018 r. sygn.. II OSK 2727/17; wyrok WSA w Warszawie z 11.12.2023 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1894/23, CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że budowa farmy fotowoltaicznej nie może być utożsamiana z budową urządzeń infrastruktury technicznej. Sąd nie podzielił przy tym argumentacji skarżącej, która przytoczyła na poparcie swojego stanowiska różne definicje pojęcia infrastruktury technicznej, próbując tym samym wykazać, że farma fotowoltaiczna mieści się w pojęciu infrastruktury technicznej. W konsekwencji zapis § 7 ust. 1 pkt 2 Planu dopuszczający na obszarze, na którym miałoby powstać planowane przedsięwzięcie, realizację urządzeń infrastruktury technicznej, nie mógł być uznany za mający zastosowanie w niniejszej sprawie. Kluczowe znaczenie na kanwie niniejszej sprawy miała więc okoliczność, że realizacja spornej inwestycji jest sprzeczna z postanowieniami Planu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowało się stanowisko, że w razie stwierdzenia niezgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązkiem organu jest wydanie decyzji odmownej w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 u.o.i.ś. podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie lub też wprost zakazuje jego realizacji, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko. (por. wyroki NSA: z dnia 09 maja 2023 r., sygn. akt: III OSK 2111/21; CBOSA, z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2628/11, LEX nr 1337407; z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2667/16, LEX nr 2589000). W ocenie Sądu sprzeczność lokalizacji spornej inwestycji z postanowieniami § 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 i 2 Planu nie budzi najmniejszych wątpliwości. Jako, że okoliczność ta miała decydujące znaczenie dla konieczności wyeliminowania spornej decyzji z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności, to uwagi Kolegium o występowaniu w sprawie innych uchybień miały wyłącznie drugorzędne znaczenie. Kolegium, dokonując oceny zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sposób wystarczający dla dokonania sądowoadministracyjnej kontroli, wnikliwie przeanalizował postanowienia Planu mające zastosowanie do konkretnie opisanej inwestycji. Rację miały więc orzekające w sprawie organy, że decyzja Burmistrza Ł. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a więc z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy budowa farmy fotowoltaicznej na obszarze, dla którego Plan przewiduje wyłączenie z zabudowy, uniemożliwiało – zgodnie z art. 80 ust. 2 zd. pierwsze u.o.i.ś. - wydanie pozytywnej decyzji środowiskowej. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia prawidłowości zapadłych w sprawie decyzji, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło