IV SA/Po 258/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-10-01
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały i pielęgnacyjny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały i pielęgnacyjny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna uniemożliwia opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącej zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego. Skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały i pielęgnacyjny, a także leczy się psychiatrycznie od 2005 roku.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 1 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013r. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, z którego wynika, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo, jest osobą niepełnosprawną, a jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący we wniosku oświadczył również, że od 2005r. leczy się w poradni zdrowia psychicznego i był wielokrotnie hospitalizowany.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu faktu, iż źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek stały i pielęgnacyjny w łącznej kwocie [...] zł., stwierdzić należy, że wnioskodawca zalicza się do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło