IV SA/Po 262/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-26
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodu netto syna w wysokości [...] zł. miesięcznie oraz dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. rocznie, należy stwierdzić, że skarżąca znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
M.S. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł., skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem, synową i wnuczką, a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę syna w wysokości [...] zł., dochód gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł. z 1 ha za buraki i [...] na rok od ARiMR. Skarżąca wyjaśniła, iż posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha z czego 2 ha jest uprawiane przez skarżącą a reszta jest wydzierżawiana. W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż wydatki na prąd wynoszą [...] zł./ 2 mc-e, woda [...] zł./ pół roku, ścieki [...] zł. / rok, śmieci [...] zł. Wnioskodawczyni poinformowała również, iż nie ma żadnych lokat a jej konto jest zajęte przez Urząd Skarbowy i nie ma tam żadnych wpływów od roku czasu.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności.
Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, uwzględniając fakt, iż rodzina skarżącej utrzymuje się z dochodu syna w wysokości [...] zł. netto miesięcznie i dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. rocznie, stwierdzić trzeba, że skarżąca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło