IV SA/Po 262/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze sprzeciwu U. im. A. M. w P. od decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia postanawia 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić skarżącemu kwotę [...]zł (sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z [...] lutego 2018 r. U. im. A. M. w P. (dalej też jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sprzeciw od decyzji Wojewody z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia. Postanowieniem z [...] marca 2018 r. nr [...] Wojewoda, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego, uzupełnił ww. decyzję własną z [...] lutego 2018 r. W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego odrzucenie, jako przedwczesnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. W niniejszej sprawie należy mieć jednak na uwadze, iż zgodnie z art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.; dalej w skrócie "k.p.a."), strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W myśl art. 111 § 1b k.p.a. uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia. Jak natomiast wynika z art. 111 § 2 k.p.a., w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia. W tym miejscu wskazać należy, iż co prawda w art. 111 § 2 k.p.a. nie wymieniono expressis verbis "sprzeciwu", to jednakże, w ocenie Sądu, powyższy przepis znajduje również zastosowanie do tego środka zaskarżenia. Odmienna wykładnia ww. przepisu mogłaby bowiem prowadzić do niepożądanej (zwłaszcza z perspektywy ekonomiki postępowania) sytuacji, w której strona, dostrzegając określone braki decyzji, wnosić będzie od razu sprzeciw, obawiając się uchybienia terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, pomimo iż braki te mogłyby zostać usunięte w drodze uzupełnienia decyzji. Nie sposób dopatrzyć się jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla przyjęcia istnienia takiego ograniczenia prawa strony do żądania uzupełnienia decyzji. Ponadto uwagi interpretatora nie może uchodzić okoliczność, że cytowany przepis art. 111 § 2 k.p.a. – choć zawarty w Kodeksie postępowania administracyjnego – to w zakresie dotyczącym biegu terminu do wniesienia skargi normuje materię właściwą już dla Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl zaś art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Już to przemawia za stosowaniem art. 111 § 2 k.p.a. także do sprzeciwu od decyzji w rozumieniu art. 64a i nast. p.p.s.a. Sąd dokonując powyższej wykładni miał również na uwadze okoliczność, iż celem nowelizacji wprowadzającej m.in. ww. instytucję sprzeciwu było usprawnienie i uproszczenie procedury administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Wprawdzie złożenie wniosku o uzupełnienie decyzji może, na pierwszy rzut oka, prowadzić do wydłużenia postępowania, to jednakże należy pamiętać, że ewentualne uzupełnienie decyzji zgodnie z żądaniem strony skutkować będzie zapewne rezygnacją z inicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe zaś przyczyni się niewątpliwie do szybszego, bo definitywnego załatwienia sprawy już w postępowaniu administracyjnym. Dokonawszy zatem wykładni przepisów art. 64c § 1 p.p.s.a. oraz art. 111 § 2 k.p.a. stwierdzić należy, że w przypadku wystąpienia przez stronę postępowania administracyjnego do organu odwoławczego w terminie określonym w art. 111 § 1 k.p.a. z wnioskiem o uzupełnienie (lub sprostowanie) decyzji, termin do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego biegnie dopiero od dnia doręczenia stronie postanowienia organu w przedmiocie wniosku o uzupełnienie (lub sprostowanie), bez względu na sposób jego rozpoznania. Wtedy dopiero ponownie otwiera się dla stron postępowania administracyjnego – wobec uruchomienia i wyczerpania przez jedną z nich trybu określonego w art. 111 § 1 k.p.a. – dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 06 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1775/17 (dostępnym w CBOSA), konstrukcja orzeczenia o uzupełnieniu lub odmowie uzupełniania decyzji lub postanowienia nie ma samodzielnego bytu prawnego, ale pozostaje częścią aktu administracyjnego, którego uzupełnienia domaga się strona. W związku z tym dzieli ono losy również tego aktu w postępowaniu odwoławczym. Z tych też przyczyn na rozstrzygnięcie z art. 111 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, a jednym ze skutków procesowych zgłoszenia wniosku o jego wydanie jest przesunięcie początku terminu do wniesienia skargi na dzień doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b k.p.a. Oznacza to, że przed doręczeniem tego postanowienia termin do wniesienia skargi nie biegnie. Powyższe stanowisko NSA zostało co prawda expressis verbis wyrażone w odniesieniu do "skargi", to jednakże z wyżej przytoczonych przyczyn jest w pełni adekwatnie również wobec "sprzeciwu". Konkludując, w przypadku zgłoszenia przez stronę postępowania administracyjnego wniosku o uzupełnienie decyzji kasacyjnej, termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna bieg dopiero od dnia doręczenia stronom postanowienia rozstrzygającego o takim żądaniu. Do tego czasu wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy termin do wniesienia sprzeciwu, zgodnie z art. 111 § 2 k.p.a., rozpoczął bieg w dniu doręczenia Skarżącemu postanowienia Wojewody z [...] marca 2018 r., co miało miejsce w dniu [...] marca 2018 r. Tymczasem sprzeciw w tej sprawie został wniesiony [...] lutego 2018 r. – a więc przedwcześnie. Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił sprzeciw (pkt 1 sentencji postanowienia), jako "z innych przyczyn niedopuszczalny" – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64c § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 111 § 2 k.p.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu (pkt 2 sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.