IV SA/Po 267/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009r nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.S. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Skarżąca na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i małoletnimi dziećmi (synem i córką) a źródłem ich utrzymania są dochody męża wnioskodawczyni z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł. Działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą pod firmą [...] s.c. przynosi stratę (-[...] zł.). Z dodatkowych informacji wynika, iż wnioskodawczyni posiada samochód osobowy VW Polo 1,9 TDI r. prod. 2006r. Dom o pow. [...] m2 stanowi własność męża. Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawczyni pismem z dnia 25 stycznia 2011r. (odebranym w dniu 27 stycznia 2011r. k. 948 akt) za pośrednictwem pełnomocnika wezwał A.S. do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon, dokumentów potwierdzających wysokość: podatku od nieruchomości, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tytułu powyższych opłat należy tę okoliczność wyjaśnić za pomocą zaświadczeń właściwych podmiotów, przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą i jej męża oraz dokumentów dotyczących lokat i kont, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2008-2009 (w przypadku złożenia zeznania za 2010r. przesłać należy również to zeznanie), określenia źródeł i wysokości dochodów męża skarżącej i przedłożenie kopii dokumentacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej za 2010r. sporządzanej dla celów podatkowych oraz informacji z Urzędu Skarbowego o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy i podatek VAT. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym było wezwanie skarżącej mające na celu ustalenie jej sytuacji finansowej. Skarżąca powołała się bowiem na fakt ponoszenia straty z działalności gospodarczej, co oznaczać miało konieczność utrzymywania się czteroosobowej rodziny z pensji męża. Wnioskodawczyni pomimo stosownego wezwania nie przedstawiła jednak żadnej dokumentacji. Powyższe ma szczególne znaczenie przy uwzględnieniu faktu, iż skarżąca składała już wcześniej wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został rozpatrzony negatywnie. Powołując się nową okoliczność (strata z działalności gospodarczej) nie przedłożyła jednak żądnego dokumentu potwierdzającego sytuację finansową firmy. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. MZ