IV SA/Po 267/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-03-08

Skład orzekający: Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca uprawdopodobnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie uprawdopodobnił swojej trudnej sytuacji majątkowej ani braku możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Brak dostarczenia wymaganych dokumentów finansowych oraz nieudzielenie wyjaśnień uniemożliwiły ocenę sytuacji majątkowej, co skutkuje brakiem podstaw do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego. Wniosek został odmownie rozpatrzony przez referendarza sądowego, co skarżąca zaskarżyła sprzeciwem, wskazując na trudną sytuację majątkową, w tym dochody i wydatki na utrzymanie rodziny oraz straty z działalności gospodarczej. Skarżąca nie przedłożyła jednak dokumentów potwierdzających te okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia odmówić prawa pomocy Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 15 lutego 2011r. wydał postanowienie w którym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą odmownego rozpatrzenia wniosku był fakt, iż wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania jej prawa pomocy. A.S. reprezentowana przez adwokata T.G. złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, iż skarżąca uzyskująca dochód w kwocie [...] zł. ma na utrzymaniu męża P.S. oraz dwójkę dzieci, w związku z czym ponosi co miesiąc wysokie wydatki. W związku z powyższym sytuacja majątkowa nie pozwala skarżącej na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sprzeciwie wskazano również, iż prowadzenie działalności gospodarczej nie zawsze zapewnia osiąganie zysków, w szczególności gdy trzeba pokryć koszty tej działalności. Skarżąca wskazała również na okoliczność poniesionej straty z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Zdaniem skarżącej brak dostarczenia dokumentacji finansowej prowadzonej działalności gospodarczej oraz bieżących rachunków gospodarstwa domowego nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył więc, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy art. 245 i art. 246 ppsa stanowią odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 ppsa ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie wykazane (uprawdopodobnione) przez stronę (por. J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżąca powołuje się na okoliczność, iż z dochodu uzyskiwanego przez nią z działalności gospodarczej ([...] zł.) utrzymuje się również mąż skarżącej. Wnioskodawczyni pomimo wezwania, nie przedłożyła jednak żadnych dokumentów potwierdzających zarówno brak dochodu męża, bieżącej sytuacji finansowej gospodarstwa domowego jak i prowadzonej firmy. Powoduje to, iż niemożliwym jest ocena posiadanego przez wnioskodawczynię majątku oraz źródła utrzymania. Brak informacji o ponoszonych wydatkach na utrzymanie i brak informacji skąd pochodzą środki na te wydatki nie pozwala bowiem Sądowi na uznanie, że rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącej jest tak trudna, iż wymaga ona pomocy Państwa na poniesienie wydatków koniecznych dla prowadzenia postępowania sądowego. Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej, wbrew argumentacji skarżącej, oznacza również, że wnioskodawczyni nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 260 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło