IV SA/Po 271/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Z. na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: mianowania na stopień nauczycielski postanawia: odrzucić skargę /-/G. Radzicka Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Według art. 50 § 1 wymienionej ustawy skargę może wnieść każdy, kto mam w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, natomiast zgodnie z art. 50 § 2 wymienionej ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Taka konstrukcja legitymacji skargowej oznacza, że uprawnione do wniesienia skargi podmioty można podzielić na dwie kategorie: pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje w celu ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast – to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, str. 133). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04 (niepubl.), stwierdził, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka, jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takim wypadku będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W wyroku stwierdzono, że "Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego". Konstrukcja legitymacji skargowej oznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne może być uruchomione tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji postępowanie to nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny w aspekcie zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji. Organy te nie mają uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, a postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystywane do rozstrzygnięcia sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 212). W analizowanej sprawie skargę na decyzję Wielkopolskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] r. nr [...] wniosła Gmina Z. – reprezentowana przez Wójta Gminy – organ, który rozstrzygał w I instancji na podstawie art. 9b ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 2003 nr 118 poz. 1112 ze zm.) Skoro więc w przedmiotowej sprawie Wójt gminy – występuje w imieniu organu administracji publicznej prowadzącego szkołę, jako organ I instancji to taka sytuacja wyłącza go z kręgu podmiotów upoważnionych do zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów lub czynności wydanych w toku instancyjnym przez organ odwoławczy. Z tych przyczyn skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/G. Radzicka MZ