IV SA/Po 271/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-18
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej uczestnikiem postępowania sądowego, która złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w celu wniesienia skargi kasacyjnej, znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, ponieważ sytuacja finansowa wnioskodawczyni, obejmująca brak dochodu, posiadanie jedynie działki ROD i niewielkich oszczędności, a także prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego, uzasadniała przyjęcie, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J.S., uczestniczka postępowania zakończonego wyrokiem WSA w Poznaniu uchylającym decyzję organów administracyjnych, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni wskazała na brak środków finansowych, status osoby bezrobotnej, posiadanie jedynie działki ROD i niewielkich oszczędności, a także prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego. Po wezwaniu do uzupełnienia danych, przedstawiła dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swojej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 października 2014r.,po rozpoznaniu skargi Polskiego Związku Działkowców Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w S.L. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] stycznia 2014r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. J.S., będąc uczestnikiem niniejszego postępowania, po wydaniu powyższego wyroku, na urzędowym formularzu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku J.S. wskazała, że nie ma środków na opłacenie skargi kasacyjnej. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że od 1 lipca do 30 września odbywała staż zorganizowany przez uczelnię a obecnie posiada status osoby bezrobotnej. J.S. poinformowała, iż jej jedyny majątek stanowi działka ROD i oszczędności w kwocie [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych, wnioskodawczyni wyjaśniła, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe (oświadczenie matki i brata w załączeniu), mieszka w lokalu należącym do rodziców, którzy ponoszą koszty utrzymania lokalu (wnioskodawczyni dokłada się do czynszu). J.S. poinformowała również, iż w związku z brakiem pracy jedynym jej źródłem utrzymania są obecnie oszczędności, które zgromadziła w czasie odbywania stażu. Do powyższego pisma wnioskodawczyni załączyła kopię umowy o staż.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, przy uwzględnieniu deklarowanego braku dochodu i prowadzenia odrębnego od rodziców gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że przedstawiona sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że wnioskodawczyni należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie jakikolwiek kosztów postępowania.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło