IV SA/Po 272/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-19
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przebywającej w zakładzie karnym i nieposiadającej dochodów lub majątku należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej przebywającej w zakładzie karnym i nieposiadającej żadnych dochodów ani majątku, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna uniemożliwia opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, a ciężar dowodu uzasadniającego jego przyznanie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący J.U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym wcześniej złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu dotyczącą zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego. Skarżący przebywa w zakładzie karnym i nie posiada żadnego majątku ani dochodu. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu
Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w dniu 17 maja 2012r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę J.U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skarżący w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że przebywa obecnie w Zakładzie Karnym i nie ma żadnego majątku ani dochodu.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy jest więc wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie mający żadnego dochodu i przebywający w Zakładzie Karnym, należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło