IV SA/Po 273/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-04-26
Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca gospodarstwo domowe z sześcioma członkami rodziny i posiadająca znaczny majątek, ale jednocześnie spłacająca kredyty i ponosząca wysokie koszty utrzymania, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) osobie fizycznej, która wykazała, że pomimo posiadania majątku i stałego dochodu, konieczność zapewnienia utrzymania sześcioosobowej rodzinie uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest formą pomocy państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ograniczającej dostęp do sądu, przy uwzględnieniu obiektywnych czynników ekonomicznych.Stan faktyczny
Skarżący F.N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dotyczącą obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną swojej sześcioosobowej rodziny, wysokie koszty utrzymania i spłacane kredyty, pomimo posiadania majątku i stałego dochodu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu
F.N. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w uzasadnieniu którego podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i czwórką dzieci, a źródłem ich utrzymania jest renta wnioskodawcy ([...] zł.), dochód z wynagrodzenia za pracę (ok. [...] zł.), wynagrodzenie żony ([...] zł.), oraz wynagrodzenie jednego z synów (ok. [...] zł.). We wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca poinformował, iż jego majątek stanowi dom stanowiący jego miejsce zamieszkania, o wartości którą trudno oszacować, samochód osobowy na dojazdy do pracy, nieruchomość rolna o pow. [...] ha i sad, budynki gospodarcze, podstawowy sprzęt do produkcji rolnej, ciągnik, przyczepa i kilka byczków. Opisując swą sytuację majątkową wnioskodawca wskazał, iż spłaca kredyty o wartości ok. [...] tys. zł., opłaca energię ([...] zł./ 2 m-ce), opał ([...] zł./rok), lekarstwa ([...] zł./mc), koszty ubezpieczenia ([...] zł.) i koszty dojazdu do pracy (własne, żony i syna – łącznie [...] zł./mc). W załączeniu do wniosku przesłano kopię decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego na syna A. w kwocie [...] zł. miesięcznie za okres od 1.11.2015 do 31.10.2016r., zaświadczenia Burmistrza M.G. o przyznanych skarżącemu i jego żonie świadczeniach rodzinnych w okresie zasiłkowym od 2005r. do okresu zasiłkowego 2015/2016, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i decyzji o wymiarze podatku rolnego za 2016r.
Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący uzyskując stały dochód w kwocie [...] zł., przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia z tej kwoty utrzymania sześcioosobowej rodziny nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uznając więc spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić dla niego radcę prawnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło