IV SA/Po 277/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-03-19
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Ewa Makosz – Frymus, Bożena Popowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania zasiłku celowego jest ważna, jeśli odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało podpisane przez stronę, a organ odwoławczy nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, ponieważ organ odwoławczy rozpoznał odwołanie, które nie spełniało wymogów formalnych (brak podpisu strony), nie wzywając jednocześnie strony do jego uzupełnienia. Brak podpisu uniemożliwia skuteczne wniesienie odwołania, a jego rozpoznanie przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zasiłek celowy, który został odmówiony przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z powodu braku współpracy i posiadania dóbr materialnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając nieprawidłowości w postępowaniu organów. W trakcie postępowania przed WSA ustalono, że odwołanie od decyzji organu I instancji nie zostało podpisane przez stronę, a organ odwoławczy nie wezwał do uzupełnienia tego braku.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant Sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
28 stycznia 2008 r. D. D. zwróciła się z wnioskiem do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. o zasiłek na żywność, środki czystości, opłaty mieszkaniowe oraz zakup butów dla dzieci.
04 lutego 2008 r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania wnioskującej celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Ustalono, iż p. D. prowadzi wspólne gospodarstwo z mężem i dwójką dzieci (13,18 lat). Oboje z rodziców nie pracują, mąż jest po wypadku, którego doznał podczas pracy w Norwegii. Wnioskująca jest zarejestrowana jako bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Państwo D. przeprowadzili się do P., po sprzedaży domu w Z. Za otrzymane pieniądze ze sprzedaży -[...] tys. zł, państwo D. pokryli swoje długi, zaczęli budować dom w N. (wart obecnie [...] tys. zł), wpłacili pieniądze na poczet czynszu za okres 2 lat z góry, posiadają także samochód marki [...]. Zdaniem pracownika socjalnego, wnioskująca nie była zainteresowana żadną z ofert pracy, gdyż jak stwierdziła, są one uwłaczające jej godności. Ponadto przedstawiono Jej plan pomocy oraz poproszono o dostarczenie dokumentów takich jak: akt notarialny sprzedaży domu w Z., udokumentowana spłata wszystkich długów, udokumentowana zapłata za wynajem mieszkania w P., kserokopia dowodu rejestracyjnego samochodu oraz dowód wystawienia na sprzedaż u pośrednika nieruchomości domu w N.
27 lutego 2008 r. po ponownym wezwaniu Wnioskującej do okazania powyższych dokumentów, wnioskująca osobiście przyszła do MOPS w P. celem okazania niezbędnych dokumentów. Zdaniem pracownika MOPS D. D. pokazała z pewnej odległości 2 dokumenty, ale pracownik nie mógł dojrzeć, co to dokładnie było. Nie chciała Ona jednak udostępnić ich pracownikowi, ani zrobić z nich kopii. Poproszona o napisanie tego na oświadczeniu, stwierdziła, że sporządzi takie w domu i doniesie, czego nie uczyniła.
[...] marca 2008 r. decyzją nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P., odmówił D.D. przyznania pomocy finansowej na żywność, środki czystości, opłaty mieszkaniowe oraz zakup butów dla dzieci. Uzasadniając swoją decyzję Organ zważył na brak współpracy z pracownikami Ośrodka, a także na możliwość sprzedaży domu w N. oraz samochodu. Zgodnie, bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm), celem pomocy społecznej jest wspieranie osób, które nie są w stanie pokonać tych trudności wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. A Wnioskująca posiada dobra materialne, które mogłaby spieniężyć.
19 marca 2008 r. Skarżąca złożyła odwołanie, w którym przedstawiła całkiem inny przebieg zdarzeń i oskarżyła pracowników MOPR w P. o celowe działanie na jej szkodę.
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Organ całkowicie podzielił argumentację Organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżyła powyższą decyzję, uznając, że nie wzięto pod uwagę nieprawidłowości przy prowadzeniu postępowania przez pracowników MOPR.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie może się ostać, aczkolwiek z powodów innych niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz, czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne.
W oparciu o art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie, a w niniejszym przypadku odwołanie, powinno zawierać, co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie. Wskazanie osoby, od której pochodzi, obejmuje również podpisanie odwołania, bowiem podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, to jest w przypadku odwołania - niemożność jego rozpoznania.
Tę ostatnią problematykę reguluje art. 64 § 2 Kpa stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym, niż wymienione w § 1 art. 64 Kpa wymaganiom ustalonym w przypisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania.
W rozpatrywanej sprawie sporządzone komputerowo pismo, datowane: P., 19.03.2008 r., zatytułowane "odwołanie" oraz przywołujące datę i numer kwestionowanej decyzji organu I instancji nie zawiera podpisu strony (tak w aktach I jak i w aktach II instancji). Organ odwoławczy nie wezwał strony, pod rygorem z art. 64 § 2 Kpa (pozostawienie odwołania bez rozpoznania) do uzupełnienia braku i odwołanie rozpoznał, mimo że nie wywoływało ono skutków prawnych. W związku z tym stwierdzić należy, iż zaszły przyczyny do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa) (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. akt III SA 417/00, LEX 47217).
Sąd zauważa, że pismem z dnia 21 kwietnia 2008 r. Kierownik MOPR w P. zawiadomił Samorządowe Kolegium Odwoławcze o braku formalnym odwołania D. D. tj. o braku podpisu (k- 47 akt adm.). Niezrozumiałym więc jest dla Sądu całkowite zlekceważenie przez Organ II instancji posiadanej na ten temat wiedzy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji, w trybie art. 64 § 2 Kpa wezwie D. D. do usunięcia braków, w przepisanym do tego terminie, ze stosownym pouczeniem, po czym będzie prowadził postępowanie w zależności od reakcji strony na wezwanie (por. uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2000 r., sygn. OPK 12/00, ONSA 2001/2/61 z aprobującą glosą J. Borkowskiego w Orzecznictwie Sądów Polskich 2001/3/43).
Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.
/-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło