IV SA/Po 28/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-04-24

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (WWINB) prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wcześniejszego ostatecznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy przez inny organ (WWINB) decyzją odmawiającą zatwierdzenia projektu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ sprawa zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją organu odwoławczego z 2017 roku, odmawiającą zatwierdzenia projektu. Ponowne rozpatrywanie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją narusza zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji lub umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego (WWINB) z 24 listopada 2023 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 26 czerwca 2023 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego i umorzyła postępowanie. Inwestor (P. Sp. z o.o. S.K.A.) zaskarżył decyzję WWINB, zarzucając m.in. oparcie się na nieaktualnym stanie prawnym i błędne uznanie stron postępowania. Sprawa ma długą historię postępowań naprawczych i sądowych, w tym prawomocną decyzję WWINB z 2017 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w P. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 24 listopada 2023 r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WWINB" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania W. i R. G., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z 26 czerwca 2023 r. ([...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w tej sprawie. Zaskarżona decyzja WWINB zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Pismem z 15 kwietnia 2015 r. W. G. zwróciła się do Starosty P. z prośbą o spowodowanie pilnej interwencji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w związku z trwającą budową na działce nr ewid. [...] w S. . W kolejnym piśmie – z 16 kwietnia 2015 r., skierowanym przez jej pełnomocnika wprost do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej jako "PINB" lub "organ I instancji") – zgłosiła podejrzenie popełnienia samowoli budowlanej na ww. działce. Dnia 20 maja 2015 r. PINB przeprowadził kontrolę na tej działce, na której terenie – jak wynika z protokołu kontroli – trwała budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie pozwolenia na budowę z 23 września 2014 r. oraz decyzji zatwierdzającej projekt zamienny z 04 lutego 2015 r. Zatwierdzony projekt przewidywał w realizowanym budynku mieszkalnym jednorodzinnym pomieszczenie biurowe na całej powierzchni parteru z wyłączeniem klatki schodowej obsługującej pomieszczenie piwniczne oraz pomieszczenie mieszkalne na piętrze. Budynek zrealizowano do poziomu stropu nad piętrem wraz ze ścianami kolankowymi. Na etapie zastanym w czasie kontroli budynek realizowany był zgodnie z zatwierdzonym projektem. Pismem z 21 maja 2015 r. ([...]) PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą w parterze na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. . Decyzją z 13 stycznia 2016 r. ([...]) PINB nakazał P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w P. (dalej jako "Inwestor" lub "Skarżący") sporządzić i przedstawić projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą w parterze na przedmiotowej działce (pkt 1) oraz zlikwidować napór gruntu od strony tej działki na ogrodzenie zlokalizowane na działce nr ewid. [...] (pkt 2). Pismem z 28 kwietnia 2016 r. Inwestor przekazał organowi I instancji projekt budowlany zamienny i poinformował, że napór gruntu na ogrodzenie został usunięty. PINB postanowieniem z 03 czerwca 2016 r. zobowiązał Inwestora do usunięcia wyszczególnionych nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym zamiennym. Poprawiony i uzupełniony projekt został przekazany organowi przez Inwestora przy piśmie z 15 lipca 2016 r. Decyzją z 01 sierpnia 2016 r. ([...]) PINB zatwierdził Inwestorowi projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. (kategoria I), sporządzony w marcu 2016 r. przez A. M., oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku, jednocześnie zobowiązując Inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Powyższa decyzja PINB została uchylona decyzją z 30 grudnia 2016 r. ([...]) przez WWINB, który przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. PINB, po analizie ponownie poprawionego projektu, decyzją z 21 czerwca 2017 r. ([...]) zatwierdził Inwestorowi projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. (kategoria I), sporządzony w marcu 2016 r. przez A. M., oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku, jednocześnie zobowiązując Inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. WWINB decyzją z 23 listopada 2017 r. ([...]) uchylił tę decyzję PINB w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. , sporządzonego w marcu 2016 r. przez A. M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny ("WSA") w Poznaniu wyrokiem z 25 kwietnia 2018 r. o sygn. akt IV SA/Po 96/18 uchylił odmowną decyzję WWINB. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 września 2019 r. o sygn. akt II OSK 2230/18 uchylił ww. wyrok WSA w Poznaniu i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 12 października 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 486/21 – od którego skargę kasacyjną oddalił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 06 czerwca 2022 r. o sygn. akt II OSK 161/22 – WSA w Poznaniu oddalił skargę Inwestora na odmowną decyzję WWINB z 23 listopada 2017 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, bazując szeroko na wywodach zawartych w wyroku NSA o sygn. akt II OSK 2230/18, WSA skonkludował, że organy prawidłowo uznały, iż przedmiotowa budowa prowadzona jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a WWINB prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego z uwagi na fakt, że zgodnie z poprawnymi ustaleniami i obliczeniami tego organu udział powierzchni usługowej spornego budynku przekracza 30% jego powierzchni całkowitej, gdyż wynosi 32,77%. Zatem przedmiotowy budynek nie odpowiada zawartej w przepisach prawa budowlanego definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a tym samym narusza ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy (dotyczącej inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego). W konsekwencji przedłożony przez Inwestora projekt budowlany zamienny jest niezgodny z wydaną decyzją o warunkach zabudowy, a tym samym narusza przepisy dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego. WSA zgodził się również z organem II instancji, że pomimo wezwania PINB z 28 marca 2017 r. nieprawidłowości dotyczące obliczenia powierzchni obiektu nie zostały usunięte, a ponadto po poprzednim wezwaniu PINB w projekcie długopisem zostały naniesione zmiany, jednakże z projektu nie wynika, kto i kiedy te zmiany naniósł. Końcowo WSA wskazał, że przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (w skrócie "p.b.") nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora – zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że organ nie może wyłącznie zatwierdzić przedłożonego mu projektu, ale zobowiązany jest do dokonania jego oceny i dokładnej analizy. W szczególności winna ona obejmować zgodność z przepisami, w tym w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi, oraz kompletność projektu budowlanego. Odpis prawomocnego wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 486/21 wraz z aktami administracyjnymi sprawy wpłynął do PINB w dniu 28 sierpnia 2022 r. Postanowieniem z 16 lutego 2023 r. ([...]) PINB zobowiązał Inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. , złożonym w dniu 15 lipca 2016 r., "poprzez doprowadzenie powierzchni całkowitej lokalu użytkowanego do wymiaru nieprzekraczającego 30% powierzchni całkowitej budynku", w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia postanowienia. Inwestor przedłożył projekt architektoniczno-budowlany zamienny, datowany na 10 lutego 2023 r., przy piśmie z 06 marca 2023 r. Przywołaną na wstępie decyzją z 26 czerwca 2023 r. PINB zatwierdził P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Poznaniu projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. , sporządzony w lutym 2023 r. przez A. M., oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku, zobowiązując jednocześnie Inwestora do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Odwołanie od ww. decyzji PINB wnieśli W. i R. małżonkowie G. (zwani dalej łącznie "Odwołującymi"), którzy – zarzuciwszy, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 2, 3, 7 k.p.a.), gdyż kwestia zatwierdzenia projektu zamiennego dotyczącego tej samej nieruchomości w tym samym zakresie została ostatecznie rozstrzygnięta odmową zatwierdzenia projektu zamiennego: wyrokiem NSA o sygn. akt II OSK161/22 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA o sygn. akt IV SA/Po 486/21 oddalającego skargę na decyzję WWINB z 23.11.2017 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla tej samej inwestycji budowlanej – wnieśli o "uchylenie - unieważnienie" decyzji PINB jako wadliwej z mocy prawa. WWINB postanowieniem datowanym na 17 sierpnia 2023 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzyskania dowodów i materiałów w sprawie, poprzez ponowne określenie kręgu stron postępowania, a także przeprowadzenie kontroli budynku i ustalenie: na jakim etapie jest budowa przedmiotowego budynku (udokumentowanie tego zdjęciami), porównanie obecnego stanu budynku ze stanem wcześniejszym (określonym we wcześniejszych protokołach kontroli; zaznaczenie różnic na szkicach) oraz porównanie przedłożonego projektu zamiennego z lutego 2023 r. z obecnym stanem technicznym obiektu oraz wskazanie potencjalnych różnic i nieścisłości (zaznaczenie na szkicach). Po nadesłaniu przez PINB uzupełnionych akt sprawy, WWINB – przywołaną na wstępie decyzją z 24 listopada 2023 r. – uchylił decyzję PINB z 26 czerwca 2023 r. w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonego przy ul. [...] w S. , sporządzonego w lutym 2023 r. oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku, oraz zobowiązania inwestora do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, WWINB w pierwszej kolejności wytknął organowi I instancji całkowite pominięcie faktu, że przedłożony projekt nie spełnia wymogów określonych w przepisach. Jednakże – jak dalej wywiódł WWINB – najważniejszą kwestią przy ocenie prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia jest fakt, iż postępowanie wszczęte przez PINB w dniu 21 maja 2015 r. zakończyło się ostateczną i prawomocną decyzją WWINB z 23 listopada 2017 r., mocą której organ II instancji uchylił decyzję PINB w całości i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego sporządzonego przez A. M. w marcu 2016 r. Skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 12 października 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 486/21. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej uprzednio decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji we właściwym trybie. W innym przypadku stanowiłoby to naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustawodawca określił poszczególne etapy procedury naprawczej w art. 51 p.b. W konsekwencji w 2017 r. (kiedy wydano poprzednią decyzję WWINB) PINB, po stwierdzeniu, że decyzja WWINB z 23 listopada 2017 r. jest decyzją ostateczną i prawomocną, winien był wdrożyć procedury wynikające z faktu niezatwierdzenia projektu zamiennego, określone w art. 51 ust. 5 p.b. W przedmiotowej sytuacji konieczne jest więc uchylenie zaskarżonej odwołaniem decyzji organu I instancji – gdyż w postępowaniu odwoławczym nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności – lecz równocześnie brak jest podstaw do orzeczenia co do istoty sprawy lub do przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, bowiem sprawa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w S. została rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję WWINB z 24 listopada 2023 r., P. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w Poznaniu wytknęła w pierwszej kolejności, że organ oparł się na nieaktualnym stanie prawnym, gdyż nie uwzględnił znowelizowanych z dniem 19 września 2020 r. przepisów Prawa budowlanego dotyczących obszaru oddziaływania obiektu, w świetle których Odwołujący nie mogą być stronami postępowania, a zatem nie mogli skutecznie wnieść odwołania. Zdaniem Skarżącej organ winien zważyć także aktualność orzecznictwa, "zwłaszcza NSA który nie zważając że stosuje przepisy nieaktualne wytyczał kierunki interpretacji przepisów". W jej ocenie "organ odwoławczy nadal nie dostrzega iż wadliwie interpretował (podobnie jak NSA i osoba jaka w poprzednich sprawach związanych z innymi niż obecny projektami zamiennymi zwana w aktach sprawy: «ekspertem prawa budowlanego») zapisy [...] (nie wliczając np. powierzchni antresoli do powierzchni całkowitej) pomimo, że w stosunku do domów jednorodzinnych (tylko do obiektów takich jak dom jednorodzinny) obowiązywały przepisy szczególne nakazujące dokonywać odmiennego wykładania i stosowania zapisów tej normy". Ponadto WWINB, rozważając potencjalną tożsamość sprawy zatwierdzenia projektu zamiennego rozstrzygniętej decyzją PINB z 26 czerwca 2023 r., nie wziął pod uwagę, że jest to projekt zamienny zawierający zupełnie inne rozwiązania w zakresie spornych kwestii oraz że zmienił się także stan prawny. Dalej autor skargi zarzucił również oraz obszernie umotywował naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, jakich dopatrzył się w zaskarżonej decyzji WWINB, tj. naruszenia: - art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. – przez ich niezastosowanie, gdyż odwołania zostały wniesione przez osoby, które nie miały prawa być stroną w sprawie – a w związku z tym naruszenie także art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. przez niewłaściwe oznaczenie stron; - art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 3 k.p.a. – bowiem decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego, w tym zwłaszcza wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz przepisów, jakie zdaniem organu II instancji naruszała decyzja PINB, a także uzasadnienia faktycznego, co powoduje brak możliwości zweryfikowania legalności tej decyzji; - art. 15 k.p.a. – gdyż WWINB nie wziął pod uwagę, że sprawa w toku jej załatwiania może się zmieniać oraz że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy winien te zmiany uwzględnić. W konsekwencji poprzednie rozstrzygnięcia nie powinny, zdaniem Skarżącej, być traktowane jako zapadłe w tej samej sprawie, z uwagi na opisaną zmianę stanu faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 13 lutego 2024 r. o sygn. akt IV SA/Po 28/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sądu z 26 marca 2024 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, z późn. zm.; w skrócie "u.COVID-19"), w brzmieniu obowiązującym od 15 kwietnia 2023 r., o czym strony zostały powiadomione pismami z 27 marca 2024 r. W piśmie procesowym z 05 kwietnia 2024 r. Spółka rozszerzyła argumentację skargi co do zarzucanej "wadliwości wszystkich wcześniej poczynionych ustaleń i braku tożsamości przedmiotu postępowania względem wcześniejszych postępowań w tym postępowania w 2017 roku prowadzonego przez PINB" oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z przytoczonej w tym piśmie treści opinii Zespołu Rzeczoznawców przy Radzie M. Okręgowej Izby Architektów RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wypada zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym w trybie art. 15zzs4 ust. 1 u.COVID-19, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Przystępując do rozpoznania sprawy w tym trybie, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli jest w niniejszym postępowaniu sądowym zaskarżona decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z 24 listopada 2023 r. ([...]), mocą której organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z 26 czerwca 2023 r. ([...]) – zatwierdzającą Skarżącemu projekt budowlany zamienny budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w S. , sporządzony w lutym 2023 r., oraz udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku i zobowiązującą Inwestora do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie tego budynku – oraz umorzył postępowanie organu I instancji w tej sprawie. Zaskarżona decyzja WWINB został wydana po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. G. i R. G.. W świetle art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy wyłącznie "stronie". Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy "odwołania" pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania (względnie podmiotem na prawach strony, do której to kategorii zaliczyć należy organizację społeczną uczestniczącą w postępowaniu, prokuratora i inne podmioty określone w przepisach szczególnych) [por. wyrok NSA z 23.10.2019 r., II OSK 3019/17; o ile inaczej nie zastrzeżono, wszystkie orzeczenia przywołane w niniejszym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"]. Dlatego też, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten w pierwszej kolejności musi je zbadać pod względem formalnoprawnym – czy zostało wniesione prawidłowo, w tym także, czy przez legitymowany podmiot, czyli, co do zasady, przez stronę postępowania administracyjnego. Ustawowym bowiem warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest, poza innymi przesłankami, wniesienie go przez stronę postępowania, gdyż wniesienie "odwołania" przez podmiot nieuprawniony (przy braku odwołania którejkolwiek ze stron postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją organu pierwszej instancji) powoduje bezskuteczność tego środka, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Rozpatrzenie natomiast przez organ odwoławczy środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji administracyjnej, wniesionego przez nieuprawniony podmiot, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to, że decyzja wydana w trybie postępowania odwoławczego w przypadku niewniesienia odwołania przez żadną ze stron postępowania dotknięta jest wadą kwalifikowaną w postaci rażącego naruszenia prawa, dającą podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok NSA z 15.05.2012 r., I OSK 708/11; por. też wyroki NSA: z 25.05.1984 r., II SA 2048/83, ONSA 1984 r. Nr 1 poz. 51; z 13.02.1996 r., SA/Wr 477/95, LEX nr 26724). Z tego względu w pierwszej kolejności należało rozważyć zarzut skargi dotyczący tego, że "odwołanie Państwa G. było przez WWINB rozpatrywane pomimo iż nie posiedli oni zgodnie z prawem statusu strony postępowania w tym nie byli osobami uprawnionymi do wniesienia odwołania od decyzji PINB". Zdaniem Skarżącego wynika to ze zmiany regulacji w zakresie pojęcia "obszaru oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; w skrócie "p.b."), które to oddziaływanie od 19 września 2020 r., kiedy weszła w życie zmiana przepisów Prawa budowlanego, musi być rozpatrywane wyłącznie pod kątem możliwości ograniczania prawa zabudowy, a nie zagospodarowania, nieruchomości sąsiednich. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny. W myśl art. 28 ust. 2 p.b. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 3 pkt 20 p.b., który w brzmieniu obowiązującym do 18 września 2020 r. stanowił, że pod tym pojęciem należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w z a g o s p o d a r o w a n i u, w t y m z a b u d o w y, tego terenu" [podkr. Sądu]. Natomiast w wyniku zmiany art. 3 pkt 20 p.b. dokonanej z dniem 19 września 2020 r. przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471; dalej jako "ustawa zmieniająca z 13.2.2020 r.", w skrócie "zm.p.b.2020") dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu budowlanego prawnie relewantne pozostały już tylko ograniczenia "w zabudowie" terenu w otoczeniu tego obiektu (cyt.: "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w z a b u d o w i e tego terenu" [podkr. Sądu]). Wbrew twierdzeniom Skarżącego, cytowane przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. w ogóle – a więc w szczególności także z uwzględnieniem nowego brzmienia art. 3 pkt 20 p.b.– nie znajdowały zastosowania w kontrolowanej sprawie. Po pierwsze, co do zasady krąg stron postępowania administracyjnego ustala się na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym: "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Jeden z wyjątków od tej zasady wprowadza art. 28 ust. 2 p.b., ale tylko w odniesieniu do postępowań toczących się – jak wprost wynika z brzmienia tego przepisu – "w sprawie pozwolenia na budowę". Przepis ten, jako ustanawiający regulację szczególną co do kręgu stron postępowania względem ogólnego unormowania art. 28 k.p.a., musi być wykładany ściśle, gdyż wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco ("exceptiones non sunt extendendae"). Kontrolowane postępowanie, w sensie ścisłym, nie toczy się "w sprawie pozwolenia na budowę", gdyż jest to tzw. postępowanie naprawcze, prowadzone w trybie art. 50 i 51 p.b. (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r., o czym niżej), a dotyczące robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Krąg stron takiego postępowania ustala się zaś na podstawie ogólnej reguły z art. 28 k.p.a., a nie w oparciu o szczególne unormowanie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b. (por. np. wyrok NSA z 06.12.2017 r., II OSK 594/16, i tam przywołane dalsze orzeczenia). Po drugie, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że w kontrolowanej sprawie powinna znaleźć zastosowanie szczególna regulacja art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 p.b., to wbrew twierdzeniom skargi brak byłoby jakichkolwiek podstaw do stosowania tego ostatniego przepisu w aktualnym brzmieniu (obowiązującym od 19 września 2020 r.). Uwagi autora skargi uszła bowiem regulacja przejściowa zawarta w art. 25 zm.p.b.2020, w myśl której do spraw uregulowanych ustawą - Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej z 13.2.2020 r. (tj. przed 19 września 2020 r.), przepisy ustawy - Prawo budowlane stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. A skoro kontrolowane postępowanie naprawcze – którego tylko jednym z etapów jest zatwierdzenie (odmowa zatwierdzenia) projektu zamiennego (o czym niżej) – zostało wszczęte zawiadomieniem z dnia 21 maja 2015 r. ([...]), to nie ulega wątpliwości, że w tym postępowaniu znajdowały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą z 13.2.2020 r. Należy podkreślić, że postanowienie PINB z 16 lutego 2023 r. ([...]) zobowiązujące Inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym nie wszczynało nowego postępowania, lecz stanowiło kontynuację (inna rzecz, że wadliwą, o czym niżej) dotychczasowego postępowania naprawczego, czego dowodzi już choćby tożsamość przywołanego przez organ znaku sprawy ("[...]"). W świetle powyższych uwag brak było podstaw do zakwestionowania obecnie – dotychczas niekwestionowanej – legitymacji W. i R. małżonków G. do udziału w kontrolowanym postępowaniu w charakterze strony, w tym do wniesienia odwołania od decyzji PINB z 26 czerwca 2023 r. Przechodząc do oceny zasadności uchylenia przez WWINB ww. decyzji PINB oraz umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonego przy ul. [...] w S. oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. budynku, oraz zobowiązania inwestora do uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie tego budynku, należy podkreślić, że tzw. postępowanie naprawcze prowadzone – tak, jak w kontrolowanej sprawie – w trybie przepisów art. 50 i 51 p.b., składa się z kilku wzajemnie powiązanych etapów, co słusznie zasygnalizowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (cyt.: "Ustawodawca określił poszczególne etapy procedury naprawczej w art. 51 Prawa budowlanego"). Otóż w sytuacji gdy – tak, jak w kontrolowanej sprawie – organ nadzoru budowlanego dojdzie do przekonania, że roboty budowlane zostały zrealizowane z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, to na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W kontrolowanej sprawie PINB nałożył na Inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego – a także wykonania robót polegających na zlikwidowaniu naporu gruntu od strony inwestowanej działki na ogrodzenie zlokalizowane na działce nr ewid. [...]) – ostateczną i prawomocną decyzją z 13 stycznia 2016 r. ([...]). Zgodnie z art. 51 ust. 4 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z kolei w myśl art. 51 ust. 5 p.b. w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Na tle cytowanych przepisów art. 51 ust. 4 i 5 p.b. w orzecznictwie sądowym niejednolicie rozstrzygana jest kwestia, czy w razie przedłożenia przez inwestora projektu budowlanego zamiennego, który nie może zostać zatwierdzony, organ nadzoru budowlanego powinien najpierw wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia tego projektu (jako jedną z postaci "decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego" w rozumieniu art. 51 ust. 4 p.b.), czy od razu decyzję nakazową spośród wymienionych w art. 51 ust. 5 p.b. (traktując przedłożenie wadliwego projektu zamiennego jako "niewykonanie w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3" w rozumieniu art. 51 ust. 5 p.b.). Wypada jednak zauważyć, że w kontrolowanym postępowaniu naprawczym kwestia ta została wiążąco przesądzona w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 12 października 2021 r. o sygn. akt IV SA/Po 486/21, w którym został wyrażony pogląd prawny, zgodnie z którym "przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być rozumiany w ten sposób, że uprawnia wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej dla inwestora – zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Stanowi on bowiem wyraźnie, że decyzję wydaje się «w sprawie» zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, co oznacza, że organ nie może wyłącznie zatwierdzić przedłożonego mu projektu, ale zobowiązany jest do dokonania jego oceny i dokładnej analizy. W szczególności winna ona obejmować zgodność z przepisami, w tym w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz techniczno-budowlanymi, oraz kompletność projektu budowlanego". Należy podkreślić, że w przywołanym wyroku WSA – oraz w oddalającym wniesioną od niego skargę kasacyjną Inwestora wyroku NSA z 06 czerwca 2022 r. o sygn. akt II OSK 161/22 – została oceniona i wiążąco stwierdzona prawidłowość (legalność) decyzji WWINB z 23 listopada 2017 r. ([...]) o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S. . Tym samym ta ostateczna i prawomocna decyzja WWINB trwale zamknęła etap postępowania naprawczego unormowany w art. 51 ust. 4 p.b., a określony w tym przepisie mianem "sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego". Jak bowiem zostało to wyjaśnione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2016 r. o sygn. akt II OSK 1375/14, na gruncie art. 51 ust. 4 p.b. podstawowym zadaniem organu jest przede wszystkim "ocena zgodności z prawem przedstawionego mu projektu budowlanego zamiennego, a więc, czy obiekt taki, jak w nim określony spełnia prawne wymagania. Formalny wyraz dokonania tego badania organ ujawnia przez jego zatwierdzenie lub odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz ewentualnie wyrażenia zgody na wznowienie robót budowlanych, gdy te nie zostały jeszcze zakończone. Takie stanowisko potwierdza także art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z nim: «w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego». Samo niewykonanie tego obowiązku należy jednak rozumieć szeroko, bowiem obejmuje ono zarówno stan obiektywnej bierności adresata w wykonaniu decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak i stan, w którym nie można było zatwierdzić przedstawionego projektu budowlanego ze względu na jego sprzeczność z przepisami prawa albo też przedstawienie przez adresata tej decyzji rozwiązań, które nie uwzględniały nałożonego obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. W takich sytuacjach organ w konsekwencji decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 4), określa dalsze losy obiektu budowlanego, tj. wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego) – por. wyrok NSA z 19 maja 2015 r., II OSK 2517/13". W konsekwencji należy zgodzić się ze stanowiskiem WWINB, że organ I instancji po stwierdzeniu, że decyzja WWINB z 23 listopada 2017 r. jest decyzją ostateczną i prawomocną, winien był wdrożyć procedurę wynikającą z faktu niezatwierdzenia projektu zamiennego, określoną w art. 51 ust. 5 p.b. Wydanie zamiast tego przez PINB kolejnego postanowienia – z 16 lutego 2023 r. ([...]) – zobowiązującego Inwestora do usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym złożonym w 2016 r. było działaniem wadliwym, a złożenie przez Inwestora "w odpowiedzi" nowego projektu budowlanego zamiennego (notabene datowanego na 10 lutego 2023 r., a więc w istocie poprzedzającego o kilka dni wydanie ww. postanowienia, sic!) – nieskuteczne. W konsekwencji WWINB zasadnie uznał, że decyzja PINB z 26 czerwca 2023 r. zatwierdzająca złożony w takich warunkach przez Inwestora kolejny projekt budowlany zamienny przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego (abstrahując w tym miejscu nawet od oceny merytorycznej tego projektu) jest dotknięta wadą nieważności jako decyzja, która "dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W kontrolowanym postępowaniu ową "sprawą" jest bowiem sprawa zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedstawionego przez Inwestora w wykonaniu obowiązku nałożonego nań decyzją PINB z 13 stycznia 2016 r. ([...]). Wywiązanie się przez Inwestora z tego obowiązku zostało ostatecznie i prawomocnie – i, dodajmy, negatywnie – zweryfikowane i ocenione przez WWINB decyzją z 23 listopada 2017 r. ([...]). Decyzja ta zakończyła ww. "sprawę", i jak każda ostateczna decyzja administracyjna korzysta z przymiotu trwałości, określonego w art. 16 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu: "Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych". Oznacza to, że ponowne rozpatrywanie sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego przedłożonego w wykonaniu decyzji PINB z 13 stycznia 2016 r. byłoby możliwe dopiero po ewentualnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego, w jednym z ustawowych trybów nadzwyczajnych, decyzji WINB z 23 listopada 2017 r. Skoro, jak dotychczas, do tego nie doszło, to organ II instancji zasadnie uznał, że decyzja PINB z 26 czerwca 2023 r. dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Bez wpływu na tę ocenę pozostają w szczególności podniesione przez Skarżącego okoliczności: - zmiany stanu faktycznego sprawy – wyrażającej się w szczególności w zmianie przyjętych w przedłożonym w lutym 2023 r. projekcie zamiennym rozwiązań projektowych w stosunku do projektu z 2016 r. Przepisy art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 p.b. nie mogą być bowiem rozumiane w sposób, w jaki zdaje się to czynić Skarżący, a mianowicie – iżby umożliwiały inwestorowi przedkładanie kolejno ("do skutku") dwu (lub więcej) projektów budowlanych zamiennych, a organy nadzoru budowlanego uprawniały do wydawania dwu (lub więcej) decyzji ostatecznych w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, w ramach danego postępowania naprawczego; - zmiany stanu prawnego sprawy – gdyż z wyżej przedstawionych względów (zob. art. 25 zm.p.b.2020) z taką zmianą w kontrolowanym postępowaniu naprawczym nie mieliśmy do czynienia; - krytycznej oceny przez Inwestora prawidłowości wcześniejszych, prawomocnych wyroków NSA i WSA zapadłych w kontrolowanym postępowaniu naprawczym – jako że wywody autora skargi w tym zakresie stanowią, w świetle art. 153 i art. 170 p.p.s.a., całkowicie nieuprawnioną i niedopuszczalną, a przez to i zupełnie nieskuteczną, polemikę z prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Decyzja rozstrzygająca ponownie sprawę rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej wcześniejszej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne, i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok NSA z 18.01.2018 r., I OSK 1926/17). W obrocie prawnym nie mogą bowiem funkcjonować dwa rozstrzygnięcia ostateczne, wydane w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tego typu sytuacja stanowi o przesłance nieważności drugiej (w kolejności) z wydanych decyzji. Jednakże, w razie gdyby ta druga z decyzji nie była jeszcze ostateczna – tak jak w kontrolowanej tu sprawie decyzja PINB z 26 czerwca 2023 r. – to organ odwoławczy uchyli zaskarżoną decyzję i umorzy postępowanie przed organem pierwszej instancji na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., jako bezprzedmiotowe (por. wyrok WSA z 01.08.2018 r., III SA/Kr 402/18). Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie, postępowanie wtedy jest (staje się) bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Kodeksowe określenie "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje m.in. sytuację funkcjonowania w obrocie prawnym orzeczenia rozstrzygającego w sposób ostateczny daną sprawę. Kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdyby wydane wcześniej orzeczenie kończące sprawę było wadliwe. Niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej innym orzeczeniem ostatecznym, bowiem prowadziłoby to do naruszenia obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym zasady res iudicata (powaga rzeczy osądzonej). Klauzula res iudicata musi występować zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym. Jej granice określa zarówno przedmiot rozstrzygnięcia organu, jak i jego podstawa faktyczna. Przedmiotowa granica powagi rzeczy osądzonej pozwala określić tożsamość rozstrzygnięć występującą w różnych sprawach, a decydująca jest w tych wypadkach nie tylko tożsamość przedmiotu, ale i tożsamość podstawy faktycznej i prawnej. Natomiast podmiotowe granice powagi rzeczy osądzonej dotyczą strony danego postępowania. Sprawa administracyjna musi mieć zatem charakter "otwarty" w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym. Albowiem dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe. Dopiero zatem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Wobec tego, ustalenie, że postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek strony lub z urzędu było już przedmiotem rozstrzygnięcia organu decyzją ostateczną w niezmienionym stanie prawnym, obliguje organ do umorzenia wszczętego postępowania (por. wyrok NSA z 06.12.2022 r., I OSK 2007/19). Mając wszystko to na uwadze, należy stwierdzić, że WWINB zaskarżoną decyzją zasadnie uchylił poprzedzającą ją decyzję PINB i na podstawie art.. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie organu I instancji "w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonego przy ul. [...] w S. (...)". To ostatnie rozstrzygnięcie musi być rozumiane jako umarzające postępowanie naprawcze w części zainicjowanej przez PINB postanowieniem z 16 lutego 2023 r. ([...]), a zakończonej w pierwszej instancji decyzją tego organu z 26 czerwca 2023 r. Należy zaznaczyć, że to rozstrzygnięcie WWINB nie zwalnia PINB z obowiązku zakończenia postępowania naprawczego w sposób określony w art. 51 ust. 5 p.b. Odnosząc się jeszcze do zawartego w piśmie procesowym Skarżącego z 05 kwietnia 2024 r. wniosku o przeprowadzenie dowodu z przedstawionych wydruków opinii rzeczoznawców-architektów, należy wyjaśnić, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające "z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Pomijając w tym miejscu nawet okoliczność, że opinie sporządzane przez rzeczoznawców zasadniczo nie stanowią "dowodu z dokumentów" w powyższym rozumieniu, lecz inny rodzaj środka dowodowego, niedopuszczalnego przed sądem administracyjnym – a mianowicie dowód z opinii biegłego (por. art. 84 k.p.a.) – należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły "istotne wątpliwości", o jakich mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Ubocznie wypada zauważyć, że przywołanie tych "opinii" przez Skarżącego stanowiło w istocie kolejny element sygnalizowanej już wyżej, nieuprawnionej polemiki z prawomocnymi orzeczenia sadów administracyjnych zapadłymi w kontrolowanym postępowaniu naprawczym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło