IV SA/Po 280/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-05-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a która ponosi znaczące wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, leczeniem i opłatami, znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżąca K.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...] zł netto. Z tej kwoty ponosi wydatki na wyżywienie, energię, czynsz, środki czystości i higieny, leki, leczenie oraz zakup gazu, a także inne codzienne koszty. W trudnych sytuacjach pomaga jej rodzina. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.P o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych K.P w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo, posiada mieszkanie o pow. [...] m2 a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. netto. Z powyższej kwoty wnioskodawczyni opłaca wydatki na wyżywienie ([...] zł.) energię ([...]zł.) czynsz za mieszkanie ([...] zł.), środki czystości ([...] zł.), środki higieny ([...] zł.), leki i leczenie ([...] zł.) zakup gazu ([...] zł.) i dodatkowe koszty wynikające z codziennego życia. W trudnych sytuacjach skarżącej pomaga rodzina. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżąca dla której źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie [...] zł. netto, przy uwzględnieniu wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło