IV SA/Po 282/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z wniosku A. W. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Sygn. akt IV SA/Po [...] UZASADNIENIE A. W. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie [...]zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, źródłem utrzymania jest jego emerytura ([...] zł) i emerytura żony ([...] zł.), a jego majątek stanowi [...] letni dom na działce o pow. [...] m2 o pow. zabudowy [...] m2 o szacunkowej wartości [...] zł. (współwłasność majątkowa małżeńska) i własność działki o nr eid. [...] w T. W. o pow. [...] ha o przybliżonej wartości [...] zł. Wnioskodawca przedstawił zestawienie wydatków miesięcznych opłaconych na przełomie marca i kwietnia w tym na leki własne i żony (łącznie [...] zł.), paliwo na dojazd do przychodni ([...] zł.), podatek od nieruchomości ([...] zł.), śmieci ([...] zł.), wodę i ścieki ([...] zł.), prąd ([...]), TV i inetrent ([...] zł.), telefon ([...] zł.), gaz ([...] zł.), opał CO ([...] zł.), ubezpieczenie grupowe ([...] zł.), ubezpieczenie samochodu ([...] zł.) i domu ([...] zł.). W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący powołał się również na zły stan zdrowia własnego i żony. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 14 kwietnia 2017r. (odebranym w dniu 20 kwietnia 2017r. – k. 29), wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony, przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2016r. (skarżącego i jego żony), wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenia kopii dowodów rejestracyjnych pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji (z wyszczególnieniem marki, roku produkcji i pojemności silnika) posiadanych przez osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, oraz udokumentowania źródła finansowania inwestycji objętej zakresem postępowania w przedmiocie warunków zabudowy Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie, lecz w dniu 27 kwietnia 2017r. wpłacił wymagany wpis sądowy. Mając na uwadze fakt, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy swym zakresem wykraczał ponad wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego, stwierdzić należy, że uiszczenie wpisu nie czyniło bezprzedmiotowym rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej p.p.s.a.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 §1 pkt. 1 i 2 P.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił swej sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył żadnych dokumentów ani informacji koniecznych do ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów. W tym miejscu należy wskazać, iż informacje złożone przez wnioskodawcę budziły uzasadnione wątpliwości. We wniosku skarżący wyraźnie wyjaśniając, że jego dochody w zasadzie odpowiadają wysokości miesięcznych wydatków, nie wyjaśnił skąd czerpie środki na inwestycję, objęta zakresem postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Uwzględniając zatem brak odpowiedzi na wezwanie mające na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy stwierdzić należy, że nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji postanowienia.