IV SA/Po 283/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010r nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych R.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę wynoszące łącznie z dochodem żony [...] zł. brutto. Wnioskodawca oświadczył również, iż posiada dom z garażem i piwnicą o pow. 137 m2 i ma do spłacenia [...] zł. pożyczki. Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej wnioskodawcy Sąd pismami z dnia 28 kwietnia 2010r. i 12 maja 2010r. wezwał skarżącego do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii zeznań podatkowych za lata 2008 – 2009, kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.), zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, przedłożenie informacji z banku (lub innej instytucji kredytującej) dotyczących udzielonego kredytu w tym w szczególności informacji dotyczących wysokości zaciągniętego kredytu, aktualnego zadłużenia, daty zawarcia umów, okresu obowiązywania oraz celu pożyczek. Wnioskodawcę wezwano również do wskazania wysokości i źródła finansowania wydatków poniesionych na budowę domu jednorodzinnego oraz określenia powierzchni nieruchomości, tytułu prawnego, sposobu korzystania z nieruchomości a w przypadku współwłasności wysokości jego udziału. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący pismami z dnia 5 maja 2010r. i 18 maja 2010r. wyjaśnił, że posiada samochód osobowy marki RENAULT 19 z 1995r., nie posiada kart i lokat bankowych a jedynym kontem bankowym w rodzinie jest konto bankowe żony, na które przelewane jest jej wynagrodzenie za pracę ([...] zł. netto) i zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. (wyciąg z rachunku w załączeniu). Wnioskodawca przedłożył również zestawienie miesięcznych wydatków, z którego wynika, że stałe wydatki wynoszą ok. [...] zł. W ramach powyższych wydatków skarżący wymienił prąd (ok. [...] zł.), gaz ([...] zł.), wodę ([..] zł.), wywóz nieczystości płynnych (ok. [...] zł.), [...] ([...] zł.), lekarstwa i wizyty u lekarza (ok. [...] zł.), przedszkole ([...] zł.), utrzymanie samochodu (ok. [...] zł.) ogrzewanie domu (ok. [...] zł.). Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego budowa domu z garażem i piwnicą o pow. 137 m2 kosztowała [...] zł. Za powyższą kwotę zakupiono towar, gdyż budynek wybudowano własnymi siłami, przy pomocy rodziny w tym dziadka, który jest murarzem i przy wsparciu finansowym rodziny. Na potwierdzenie powyższych danych skarżący przedłożył oświadczenie K.S. (brata) o udzieleniu skarżącemu pożyczki na 5 lat w celu wykończenia domu (do spłaty pozostało [..]zł.). Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego pieniądze na budowę domu gromadzone były przez kilkanaście lat w tym m.in. w czasie gdy w latach 1998 – 2004 prowadził własną firmę świadczącą usługi ciągnikowe i uzyskując dochód z pracy w firmie "B.". Wnioskodawca wyjaśnił, iż działkę o pow. 400 m2 na której posadowiony jest dom otrzymał od ojca. R.S. przedłożył również kopie faktur za energię elektryczną, gaz i wodę oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w G. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z których wynika, iż w latach 2008 i 2009 skarżący wraz żoną uzyskał dochód w wysokości odpowiednio [...] zł. i [...] zł. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 2 ppsa spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Ponadto należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący wraz z żoną osiąga stały dochód w wysokości [...] zł. brutto. Z powyższej kwoty wnioskodawca opłaca koszty bieżącego utrzymania w tym stałe koszty w kwocie ok. [...] zł. Mając na uwadze fakt, iż deklarowana kwota wydatków nie uwzględnia wydatków związanych z bieżącymi potrzebami trzyosobowej rodziny (np. wyżywienie, ubranie), stwierdzić należy wnioskodawca należy do osób znajdujących się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.