IV SA/Po 283/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Po [...] w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody z dnia z dnia 9 lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie K. Z. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia 9 lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań. Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, a źródłem ich utrzymania jest dochód wnioskodawcy z prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł i wynagrodzenie za pracę jego żony w kwocie [...]zł. Opisując swoją sytuację majątkową wnioskodawca poinformował, że posiada dom o pow. 140 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 27,07 ha (w tym grunty rolne i łąki) oraz maszyny niezbędne do produkcji rolnej w tym ciągniki (4 szt.), bronę, siewnik, rozsiewacz, wagę i obsypnik. Skarżący ujawnił również posiadanie oszczędności w kwocie ok. [...] zł., którymi nie może swobodnie dysponować, gdyż przeznaczone są na zakup maszyn rolniczych, które w tym roku musi zakupić w związku z podpisaną umową o dofinansowanie. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 09 maja 2017 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 j.t.- dalej jako "Ppsa"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 Ppsa). Sprzeciw Skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl art. 245 § 1-3 Ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 Ppsa, zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Powyższe oznacza, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Mając powyższe na uwadze Sąd w tej sprawie stwierdził, że sprzeciw nie zawiera uzasadnionych podstaw, a orzekający w sprawie referendarz sądowy ocenił sytuację majątkową wnioskodawcy na podstawie pełnego, dostępnego w dniu orzekania materiału dowodowego, który jednakże nie pozwalał na przyjęcie, że sytuacja majątkowa strony jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść oświadczeń złożonych przez skarżącego nie przekonuje o zasadności jego wniosku. W oparciu o przedłożone dokumenty i udzielone informacje należy stwierdzić, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem, a źródłem ich utrzymania jest dochód wnioskodawcy z prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł i wynagrodzenie za pracę jego żony w kwocie [...]zł. Skarżący posiada dom o pow. 140 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 27,07 ha (w tym grunty rolne i łąki) oraz maszyny niezbędne do produkcji rolnej w tym ciągniki (4 szt.). Skarżący posiada również oszczędności w kwocie ok. [...] zł., które wpłacił na zakup niezbędnych do produkcji maszyn rolniczych. W świetle powyższego trudno w ocenie Sądu uznać, że pokrycie kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł w niniejszej sprawie będzie się dla Skarżącego wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie. Abstrahując już od samych oszczędności, którymi nie można dysponować, Sąd wskazuje, ze zarówno Skarżący jak i jego małżonka otrzymują stały dochód miesięczny. Nie należą zatem do kategorii osób bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Uszczuplenie zatem budżetu domowego o kwotę [...]zł nie narazi Skarżącego, ani jego rodziny na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Resumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowo referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu ustalił, iż skarżący nie wykazał okoliczności przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa pomocy. Przyznanie tego prawa uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych przesłanek, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 Ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.