IV SA/Po 290/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy H. R. wniósł skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. Wraz ze skargą skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego, który w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy został poszerzony do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką dzieci, a ich jedyny dochód stanowi dochód z gospodarstwa rolnego wynoszący [...] zł. miesięcznie. Zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy jego majątek stanowi nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz samochód dostawczy [...] i [...]. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, że ubiegłoroczna susza spowodowała brak opłacalności produkcji w uprawach roślinnych, co wiąże się ze spadkiem dochodu z gospodarstwa rolnego. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawcy cały dochód jest przeznaczany na opłaty, środki produkcji , podatki, telefony, środki czystości, odzież, lekarstwa, wyżywienie i utrzymanie domu. Powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy, po bezskutecznym wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia informacji dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej został rozstrzygnięty negatywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2017r., utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu z dnia 13 czerwca 2017r. W uzasadnieniu postanowienia Sądu stwierdzono, iż analiza znajdujących się w aktach sprawy formularza i okoliczności podniesionych w sprzeciwie pozwala z przekonaniem stwierdzić, że Skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył dokumentacji pozwalającej na ustalenie swej sytuacji finansowej, w tym nie przedłożył wyciągów bankowych i nie udokumentował faktycznych dochodów z prowadzonego gospodarstwa rolnego w tym wysokości ewentualnych dopłat. Nie budziło przy tym wątpliwości Sądu, że referendarz sądowy postąpił słusznie, wzywając do doprecyzowania informacji zawartych w formularzu. Sąd zaznaczył przy tym, że Skarżący nie dołączył ww. dokumentów do sprzeciwu i ocenił, że powyższe uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Brak rzeczywistej współpracy wnioskodawcy skutkował odmową przyznania prawa pomocy. Prowadząc dalej postępowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu doręczył skarżącemu wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Mając na uwadze zgłoszony w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego wniosek o ustanowienie pełnomocnika, skarżącemu przesłano również formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W powyższym stanie sprawy H. R. w dniu 23 czerwca 2017r. nie uiścił wymaganego wpisu sądowego lecz złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się tym razem prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podano informacje tożsame z zawartymi we wcześniej złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t: Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.– dalej p.p.s.a.) - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanych powyżej przepisach. Uwzględniając powyższe należy wskazać, że sprawa z wniosku H. R. o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu została jak już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 maja 2017r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Dane zawarte w oświadczeniu o stanie majątkowym, finansowym i dochodach nie pozwalały bowiem na ocenę czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowiło bowiem wystarczającego wykazania, że strona ta nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. informacji dotyczących swej sytuacji wnioskodawca nie uzupełnił również mimo stosownego wezwania. Pomimo tej treści rozstrzygnięcia skarżący po upływie niespełna dwóch tygodni od wydania przez Sąd postanowienia rozstrzygającego pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, poszerzając jego zakres o ustanowienie pełnomocnika w urzędu, nie przedstawiając jednak żadnych szczegółowych informacji dotyczących swej sytuacji finansowej, do których ujawnienia zobowiązany został w wezwaniu do uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej, poprzedzającym pierwotnie wydane postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że ponowne żądanie przyznania prawa pomocy, z powołaniem się na ogólnikową argumentację, tożsamą z przedstawioną w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania strony do uzupełnienia informacji o jego sytuacji, gdy nie przestawił żadnych danych wskazujących na zamianę swej sytuacji finansowej i nie wykonał poprzedniego wezwania do uzupełnienia informacji dotyczących swej sytuacji finansowej. To bowiem na stronie, w sytuacji kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego w tak krótki odstępie czasu spoczywa obowiązek wykazania, że doszło do zmiany okoliczności sprawy, przemawiającej za zmianą wydanego w sprawie postanowienia lub też przyznania prawa pomocy w zakresie szerszym niż pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Okoliczności tych jednak wnioskodawca nie wykazał. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza wnioskodawca w dalszym ciągu nie podał żadnych szczegółowych informacji dotyczących skali i rodzaju prowadzonej produkcji rolnej oraz nie ujawnił rzeczywistego dochodu uzyskiwanego z jej prowadzania. Konsekwentnie nie ujawniając stanu kont bankowych uniemożliwia on również zbadanie, czy nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Działania skarżącego nadal nie pozwalają zatem na kompleksową ocenę jego sytuacji majątkowej. Nadal nieznane pozostają również wysokość uzyskiwanych dopłat do produkcji rolnej oraz stan kont bankowych. Wobec powyższego należy stwierdzić, że wniosek skarżącego i przedstawione przez niego informacje nie przemawiającą za przyznaniem mu prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.