IV SA/Po 294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant ref. staż. Kinga Jaśniewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na Rzecz Ochrony Dóbr Kultury oraz Dóbr Naturalnych okolic R. G., R. D. i W. z siedzibą w R. G. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...]listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. oddala skargę |Sygn. akt IV SA/Po 294/14 | |UZASADNIENIE | |W dniu 25 czerwca 2013r. Zakład Wydobywania i Uszlachetniania Kruszywa w W. D. W. zwróciła się z wnioskiem do Wójta Gminy C. o wydanie decyzji o środowiskowych | |uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo – żwirowego "R. G. DW na działkach nr | |[...],[...],[...],[...], [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...]". Do wniosku dołączyła kartę informacyjną przedsięwzięcia. | |Wnioskiem z dnia 9 lipca 2013r. organizacja ekologiczna Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Dóbr Kultury oraz Dóbr Naturalnych okolic R. G., R. D. i W. zgłosiło udział w | |postępowaniu na podstawie art.31 § 1 pkt 2 kpa i art.44 ust.1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie...., powołując się na swoje cele statutowe | |m.in. działanie na rzecz środowiska naturalnego. | |Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] Wójt Gminy C. dopuścił Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Dóbr Kultury oraz Dóbr Naturalnych okolic R. G., R. D. i W. z | |siedzibą w R. G. do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia | |polegającego na budowie i eksploatacji odkrywki kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego "R. G. DW" na działkach nr [...],[...],[...],[...], [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...]". w| |R. G. wszczętej na wniosek Zakładu Wydobywania i Uszlachetniania Kruszywa D. W.". W uzasadnieniu organ wskazał, iż cele statutowe Stowarzyszenia uzasadniają udział | |organizacji w powyższym postępowaniu. | |Pismem z dnia 18 lipca 2013r. Wójt Gminy C. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z prośbą o wyrażenie opinii, czy konieczne jest | |przeprowadzenie oceny oddziaływania w/w przedsięwzięcia na środowisko oraz jaki powinien być ewentualny zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia. | |Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...], RDOŚ w P. stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu. | |W związku z tym postanowieniem z dnia [...]września 2013r. nr [...] Wójt Gminy C. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W | |uzasadnieniu postanowienia m.in. wskazał, iż biorąc pod uwagę rodzaj inwestycji i zastosowane rozwiązania technologiczne, a także sprzeciw mieszkańców wskazane jest | |przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w celu określenia wpływu inwestycji na tereny objęte ochroną akustyczną, określone w rozporządzeniu e sprawie | |dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Przeprowadzona ocena wykaże czy przedsięwzięcie spełniać będzie wymagania odnośnie dopuszczalnych poziomów hałasu w | |środowisku oraz w zakresie ochrony powietrza, a także dokładnie określi wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko hydrogeologiczne oraz zasoby ilościowe i | |jakościowe wód podziemnych. Planowana inwestycja znajduje się na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Nadnoteckie Łęgi i obszaru chronionego krajobrazu Dolina | |Noteci. Nadto organ wskazał, iż ze względu na to, że liczba stron w przedmiotowym postępowaniu przekracza 20 zawiadamia się strony o postępowaniu przez obwieszczenie.| | | |Zażalenie na powyższe postanowienie w części określającej ilość stron postępowania na ponad 20 złożyło Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Dóbr Kultury oraz Dóbr | |Naturalnych okolic R. G., R. D.i W. reprezentowane przez pełnomocnika, domagając się jego uchylenia w tym zakresie i orzeczenie o ilości stron postępowania. Żalący | |zarzucił naruszenie art.74 ust.3 u . W uzasadnieniu wskazało, iż ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie....w zw. z art.49 kpa poprzez jego | |zastosowanie pomimo braku ku temu stosownych podstaw oraz naruszenie art.11 kpa poprzez brak wyjaśnienia przyjętego przez organ twierdzenia o występowaniu w sprawie | |ponad 20 stron. W uzasadnieniu Stowarzyszenie podniosło, iż organ nie wskazał żadnego katalogu stron postępowania wraz z oceną dysponowania przez te strony interesem | |prawnym w rozumieniu przepisów procedury administracyjnej. A zatem wymyka się kontroli, czy istotnie stron jest więcej niż 20. | |Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż | |planowane przedsięwzięcie ma polegać na powierzchniowej eksploatacji kruszywa naturalnego piaskowo-żwirowego, gdzie roczne wydobycie wynosić będzie 23000 m3. | |Powierzchnia planowanego zakładu wynosić będzie ok.3 ha, a powierzchnia obszaru górniczego 2,8 ha. Zostało sporządzone zestawienie stron postępowania oraz działek w | |R. G. w wersji tekstowej i na mapie z zaznaczeniem terenu przedsięwzięcia oraz terenu oddziaływania inwestycji. Za strony postępowania uznano właścicieli lub | |władających nieruchomościami znajdującymi się w terenie oddziaływania inwestycji. Ze sporządzonego już na tym etapie postępowania zestawienia wynika, że w sprawie | |występuje 28 stron. Prawidłowość uznania wymienionych w zestawieniu osób za strony postępowania nie budzi wątpliwości. Liczba stron przekracza zatem 20 w związku z | |czym organ miał możliwość zastosowania w zakresie doręczeń przepisu art.49 kpa w zw. z art. 74 ust.3 ustawy. | |Skargę na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie na Rzecz Ochrony Dóbr Kultury oraz Dóbr Naturalnych okolic R. G., R. D. i W. reprezentowane przez | |pełnomocnika, zarzucając naruszenie art.28 kpa poprzez niezastosowanie przewidzianego w nim kryterium przypisania charakteru strony i brak dokonania oceny czy | |wszystkie podmioty, które znajdują się w potencjalnej sferze oddziaływania inwestycji mają charakter strony – a w konsekwencji nieprawidłowe określenie ilości stron | |postępowania oraz uznanie, że ilość stron uzasadnia dokonywanie zawiadomień poprzez obwieszczenie. Skarżący domagał się uchylenia postanowienia organu II instancji. W| |uzasadnieniu skarżący podniósł, iż dla oceny ilości stron postępowania organ administracji zobowiązany był przeprowadzić weryfikację czy wszyscy właściciele lub | |władający nieruchomościami znajdującymi się w sferze oddziaływania inwestycji mają interes prawny w zakresie postępowania w przedmiocie przeprowadzenia oceny | |oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Bowiem przypisanie określonemu podmiotowi charakteru strony nie jest czynnością uznaniową. Nadto przy oznaczeniu ilości | |stron na ponad 20 możliwe jest stosowanie zawiadomień w drodze obwieszczenia. Jest to forma która wymaga bieżącego monitorowania przez zainteresowane podmioty biegu | |postępowania, przez co poziom ochrony ich interesów jest relatywnie niższy. Nie jest więc to forma dopuszczalna w sytuacji, gdy organ dla swojej wygody lub innych | |celów stwierdza bez rzetelnej weryfikacji, że stron postępowania jest ponad 20 i może dokonać obwieszczeń. | |Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje wyrażoną w treści zaskarżonego postanowienia. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | |Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. | |Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270), przywoływanej | |dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada | |legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed| |organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. | |134 § 1 p.p.s.a.). | |Sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie | |prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy | |(art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). | |Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia| |organu drugiej instancji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy w sposób jasny i kompleksowy wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Argumenty, które | |zdaniem organu odwoławczego przesądziły o konieczności utrzymania w obrocie prawnym postanowienia organu I instancji są jak najbardziej słuszne. | |Przede wszystkim należy zaznaczyć, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie takiej decyzji| |jest wymagane jedynie dla planowanych: | |1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź | |2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika bezpośrednio z treści art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o | |udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. | |1227 ze zm.). | |Istotną okolicznością jest także i to, że postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań jest koniecznym elementem dla uzyskania innych | |rozstrzygnięć pozwalających już konkretnie na realizację określonego przedsięwzięcia, a samo postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach | |wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji określonego przedsięwzięcia. Z powyższego wypływa zasadniczy wniosek ograniczający niniejsze | |postępowania wyłącznie do kwestii określenia środowiskowych uwarunkowań, których spełnienie przez inwestora, determinuje możliwość realizacji przedsięwzięcia (art. 72| |ust. 1 pkt. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy). | |Wskazanie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ustawodawca – na mocy art. 60 powyższej ustawy – powierzył Radzie Ministrów, która rozporządzeniem| |z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397) skatalogowała oddzielnie przedsięwzięcia | |mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. | |Mając na uwadze charakter planowanej inwestycji za prawidłowe uznać wypada stanowisko organów administracji, iż projektowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 3 | |ust. 1 pkt 40 tegoż rozporządzenia. Kwestia ta nie wywoływała kontrowersji w toku postępowania i nie odnosiły się do niej zarzuty skargi. Teren planowanej inwestycji | |znajduje się na terenie obszaru specjalnej ochrony ptaków Nadnoteckie Łęgi oraz w granicach obszaru chronionego krajobrazu "Dolina Noteci". | |Konsekwencją ustalenia, iż w sprawie mamy do czynienia z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, może istnieć potrzeba | |przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 64 ust.1 pkt 1 ustawy organ I instancji zasięgnął opinii RDOŚ czy istnieje konieczność | |przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. | |Przepis art. 77 ust. 1 ustawy nakazuje, aby przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania uzgodnił warunki realizacji | |przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (art. 77 ust. 1 pkt. 1 ustawy), oraz zasięgnął opinii państwowego powiatowego inspektora nadzoru | |sanitarnego (art. 78 ust. 1 pkt. 2 ustawy). | |Nie ulega wątpliwości, iż w realiach niniejszej sprawy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2013r. nr [...]stwierdził potrzebę| |przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko określając zakres raportu. Do wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania | |przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym| |przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (tak wyrok WSA w Warszawie z 28.09.2010r., IV SA/Wa 1404/10). W związku z czym zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] | |września 2013r.nr [...] Wójt Gminy C. nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. | |Nie ulega wątpliwości, że co do zasady obowiązkiem organu jest ustalić krąg podmiotów mających interes prawny w toczącym się postępowaniu. Co prawda ustawa z dnia 27 | |kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2008, Nr 25, poz.150 ze zm.) nie zawiera definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na | |realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację | |przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych tj. w oparciu o art.28 kpa. Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub | |obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek | |zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten | |stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strona postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z | |postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. | |Nie bez znaczenia jest jednak fakt, że przedmiotem niniejszego postępowania są środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, których ustalenie | |warunkują regulacje prawne wynikające z treści ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Dla ustalenia stron postępowania w sprawie | |decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca, konieczne jest ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. | |Z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie..... wynika, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone | |normy. Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony. | |Przypomnieć w tej sytuacji należy, iż stosownie do treści art. 74 ust. 3 ustawy jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach | |przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z dyspozycją wskazanego art. 49 k.p.a. strony mogą być | |zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób | |publicznego ogłaszania, a w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. | |Treść przywołanego art. 74 ust. 3 ustawy nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony. Pozwala| |to bowiem ustalić, kto zdaniem organu prowadzącego postępowanie brał w nim udział jako strona, jednakże regulacja ta nie nakłada na organ obowiązku informowania stron| |uczestniczących w postępowaniu o podejmowanych czynnościach w inny sposób niż wynikający z art. 49 k.p.a. W ocenie skarżącego organy naruszyły art.28 kpa, poprzez | |nieprawidłowe określenie kręgu stron postępowania. | |W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie bowiem skarżący nie dostrzega specyfiki regulacji art.28 kpa w kontekście związków pomiędzy interesem prawnym,| |a konkretnym postępowaniem administracyjnym. Nie budzi bowiem wątpliwości, że liczba stron w przedmiotowym postępowaniu przekracza 20 osób, zatem organ I instancji | |prawidłowo zastosował procedurę wynikającą z art. 74 ust. 3 ustawy. Organy prawidłowo zatem określiły krąg stron. Organ I instancji (choć zabrakło tego w | |uzasadnieniu postanowienia) sporządził zestawienie działek wraz z właścicielami w wersji tekstowej oraz na mapie w skali 1:2000 z zaznaczeniem obszaru oddziaływania | |przedsięwzięcia i terenu objętego przedsięwzięciem (k.18 akt administracyjnych). Sporządził wykaz właścicieli i władających oraz zestawienie stron postępowania, jak | |również kopie map ewidencyjnych. Przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mają podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości| |położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania | |planowanego przedsięwzięcia, przy czym pojęcie "oddziaływania" musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze, jak i na nieruchomości sąsiednie w szerokim | |znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. | |środowisko. Organ II instancji prawidłowo natomiast w uzasadnieniu swojego postanowienia podkreślił, iż zawiadomienie stron o czynnościach postępowania poprzez | |obwieszczenie, nie zwalnia organu od odrębnego podania do publicznej wiadomości informacji określonych w art.33 powołanej ustawy, celem zapewnienia społeczeństwu | |możliwości składania uwag i wniosków. | |Oceniając postanowienie merytorycznie w ocenie Sądu brak podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na | |rozstrzygnięcie sprawy. Postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a jego uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe. | |Organy stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedstawiły jakie okoliczności zostały wzięte pod uwagę | |przy ustalaniu zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. | |W ocenie Sądu skarżący nie wskazał żadnej okoliczności, która miała by wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a stawiany zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. należy | |uznać za bezzasadny. | |Z przytoczonych powyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił. |