IV SA/Po 296/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant ref.staż. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. przy udziale sprawę ze skargi J. H. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r. nr [...] 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz Skarżącego J. H. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus Dnia [...] r. lekarz medycyny pracy skierował J.H. na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej. W zgłoszeniu wskazano na podejrzenie występowania choroby zawodowej: przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. J.H., emeryt, był uprzednio zatrudniony w Kopalni Węgla Brunatnego "[...]" w K.. W Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wskazano, iż Zainteresowany wykonywał pracę w terenie (na odkrywce) i w hali. [...]Centrum Medycyny Pracy w P., po przeprowadzeniu badań, uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia u J.H. choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli (p. 5), co znalazło odzwierciedlenie w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu podano, że analiza dostarczonych bardzo szczegółowo opracowanych danych narażenia zawodowego nie wykazała przekroczeń stężeń i zapyleń powietrza dla pyłu całkowitego oraz frakcji respirabilnej. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J.H. choroby zawodowej – przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, wymienionego w pkt. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115; dalej: Rozporządzenie z 2002 r.). W uzasadnieniu organ podał, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest rozpoznanie lekarskie danego schorzenia jako występującego w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z tych warunków. W ostatnich 10 latach pracy zawodowej J.H. nie pracował w warunkach przekroczeń normatywów higienicznych. Pismem z dnia [...] r. J.H. odwołał się od decyzji organu I instancji. Wskazał, że w ostatnich latach pracy zawodowej pracując na stanowisku brygadzisty, pracował także w terenie, w pyłach węglowych. Pismem z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]ie zwrócił się do byłego pracodawcy Zainteresowanego o podanie, czy ten wykonywał prace w terenie w narażeniu na pył węglowy i jakie były wartości stężenia zapylenia powietrza. W odpowiedzi podano, że na stanowisku pracy przy prowadzeniu prac na otwartej przestrzeni (na odkrywce) nie wykonywano badania czynników szkodliwych. Decyzją z dnia [...] r., [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, że pomiary czynników szkodliwych w halach warsztatowych, nie wykazały przekroczeń NDS. Natomiast dla prac na otwartej przestrzeni prawodawca nie przewiduje norm higienicznych czynników szkodliwych, ze względu na wysoką przypadkowość pomiarów. Pismem z dnia [...] r. J.H., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę do sądu administracyjnego. Wskazano, że w okresie ostatnich 10 lat pracy Skarżącego nie wykonano na odkrywce badań czynników szkodliwych, które mogły mieć wpływ na zawodowe schorzenie, którym dotknięty jest Skarżący. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, negując zasadność zarzutów Skarżącego. Uczestnik postępowania, Kopalnia Węgla Brunatnego "[...]" w K. SA również wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. § 2 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia z 2002 r. wskazuje, że przy ocenie narażenia zawodowego w odniesieniu do czynników chemicznych i fizycznych uwzględnia się rodzaj czynnika, wartość stężeń lub natężeń i okres narażenia zawodowego. W przedmiotowej sprawie zarzuty Skarżącego koncentrują się na okoliczności, że nie były dokonywane pomiary stężeń czynników szkodliwych na otwartym terenie. Pkt 5 Załącznika do Rozporządzenia z 2002 r. wskazuje, że chorobą zawodową jest przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50 % wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych. Przede wszystkim wskazać należy, że w wydanych w sprawie orzeczeniach brak jest stwierdzeń odnoszących się do zaistnienia u Skarżącego schorzenia odpowiadającego w pełni zawartemu w Rozporządzeniu z 2002 r. opisowi. W szczególności, nie jest wiadome, czy przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli u Skarżącego spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50 % wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące. Z określonych stwierdzeń zawartych w uzasadnieniach domniemywać można, że przesłanka ta jest spełniona, jednakże nie znalazło to jednoznacznego odzwierciedlenia. Brak przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej u Skarżącego motywowany jest okolicznością, iż w ciągu ostatnich 10 lat pracy na stanowisku pracy nie występowały przekroczenia normatywów higienicznych. Jednocześnie stwierdza się, że stosowane badania i pomiary prowadzone były wyłącznie w hali warsztatowej, gdyż obowiązujące przepisy nie przewidują pomiarów na otwartej przestrzeni ze względu na dużą przypadkowość. W ocenie tutejszego Sądu, takie uzasadnienie nie może być uznane za wystarczające. Obowiązujące przepisy (odnosząc się do stanu prawnego z ostatnich 10 lat zatrudnienia Skarżącego – począwszy od rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1989 r., tekst jedn. Dz. U. z 1995 r., nr 69, poz. 351) określały wartość NDS pyłu węgla kamiennego i brunatnego, bez rozróżnienia, czy ograniczenie odnosi się do zamkniętych, czy otwartych przestrzeni. Natomiast przepisy regulujące kwestie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, w zakresie sposobu dokonywania badań, odsyłały do Polskich Norm (Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz. U. nr 86, poz. 394 ze zm. oraz rozporządzenie je poprzedzające). Konieczne jest więc postawienie pytania, czy ewentualny brak możliwości pomiaru, opierający się na problemach technicznych, stanowił wystarczającą przeszkodę do stwierdzenia choroby zawodowej. W ocenie Sądu, odpowiedź na tak postawione pytanie musi być negatywna. Skoro Skarżący pracował zarówno w hali, jak i na odkrywce, konieczne jest szczegółowe odniesienie się do kwestii, czy w tym obszarze jego pracy był narażony na działanie pyłu węglowego. Bez rozważenia tej kwestii, nawet w braku stosownych wyników badań, nie można wydać orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazane naruszenia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia wydanych w postępowaniu decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa), o czym Sąd orzekł w pkt. 1 sentencji. Zgodnie z art. 200 upsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przedmiotowej sprawie Skarżący zastępowany był przez radcę prawnego, w związku z tym, na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.), zasadne było przyznanie z tego tytułu kwoty 240 zł, a nadto zwrot kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (15 zł), co znalazło odzwierciedlenie w pkt. 2 sentencji wyroku. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ G. Radzicka /-/ E. Makosz-Frymus