IV SA/Po 299/04

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-27

Skład orzekający: Rafał Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie przesiedleńczym, który nie jest wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Organ administracyjny jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów wymienionych w art. 4 ustawy o kombatantach. Skoro obóz przesiedleńczy Poznań-Górczyn nie znajduje się w wykazie miejsc odosobnienia określonych w rozporządzeniu, organ nie jest uprawniony do przyznania uprawnień kombatanckich, nawet jeśli pobyt w tym obozie zasługuje na społeczny szacunek.
Stan faktyczny
Skarżący R.S.K. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z uwagi na pobyt w obozie przesiedleńczym Poznań-Górczyn. Organ administracji odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że obóz ten nie jest wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, opisując charakter represji i ciężkie warunki pobytu na pracach przymusowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2004 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich ; oddala skargę /-/ R.Batorowicz Syg. akt IV SA/Po 299/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołując jako podstawy prawne art.4 ust.1 pkt. 1 lit. b, c oraz art.22 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego odmówił przyznania R.S.K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że wnioskowany przez stronę obóz Poznań - Górczyn nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. z 2001r. Nr 106 poz.1154) ani jak wynika z dostępnych urzędowi materiałów oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie był obozem karnym lub wychowawczym o których mowa w art. §5 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia. W związku z tym należy uznać, że wnioskowana represja nie jest represją w rozumieniu cyt. ustawy kombatanckiej, w szczególności nie jest represją w rozumieniu art.4 ust.1 pkt. lit. b lub c. R.S.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2003r. w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu stwierdził, że, obóz przesiedleńczy w miejscowości Poznań - Górczyn nie mieści się w wykazie miejsc odosobnienia zamieszczonych w rozporządzeniu z dnia 20 września 2001r. Ponadto wyjaśnił, że organ wydający decyzję nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń czy przedmiotowy obóz spełnia charakter obozów wymienionych w art. 4 ustawy o kombatantach. Uregulowanie delegacyjne wyklucza możliwości ustalania objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Organ jest związany brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art.4 ustawy o kombatantach. Ponadto z dostępnych urzędowi źródeł wynika, iż obóz w miejscowości Poznań - Górczyn, w którym przebywała strona był obozem przejściowym, w którym przebywało przeciętnie około 900 osób przez okres 1-3 dni. Po tym okresie osoby zostały kierowane na roboty na teren III Rzeszy (obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945, PWN, 1979). Przywołany obóz nie jest również miejscem o którym mowa w §5 pkt.2 i 3 cyt. rozporządzenia tj. nie był obozem karnym ani wychowawczym. W związku z tym należało stwierdzić, że przepis art.4 ustawy o kombatantach w przedmiotowej sprawienie nie ma zastosowania. R.S.K. wniósł do sądu administracyjnego skargę, w której opisuje charakter represji, której był poddany po wysiedleniu z miejsca zamieszkania, a następnie opisuje ciężkie warunki podczas pobytu na pracach przymusowych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji i okresu powojennego (Dz.U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) określa system szczególnych uprawnień przysługującym kombatantom oraz ofiarom represji, którym - jak wyrażono w preambule należny jest głęboki szacunek wszystkich rodaków oraz szczególna troska i opieka ze strony instytucji państwowych, samorządów terytorialnych i organizacji społecznych (vide: wyrok SN III RN 7/97 OSNP 1997/20/392 ). Natomiast art. 4 ustęp 1 ustawy o kombatantach stanowi, że przepis ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych m. in. w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skarżący podczas okupacji w okresie od [...] maja do 2 czerwca 1944r. przebywał w obozie przesiedleńczym Poznań - Górczyn co zostało w należyty sposób wykazane w postępowaniu administracyjnym i w związku z tym domagał się przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie cyt. wyżej przepisu. Jednakże z uwagi na to, iż powołany przez skarżącego we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich obóz nie znajduje się w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał prawidłową decyzję odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Organ wydający decyzję związany jest brzmieniem przepisów rozporządzenia co do charakteru obozów opisanych w art..4 ustawy o kombatantach i w związku z tym decyzja nie może mieć charakteru uznaniowego. Zaznaczyć jednak należy, że przebywanie skarżącego w obozie przesiedleńczym zasługuje na społeczny szacunek. W konkluzji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w związku z tym nie może być kwalifikowana jako niesłuszna. Z tych względów na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi. /-/ R.Batorowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło