IV SA/Po 30/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-04-19

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Donata Starosta, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, liczony od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, powinien być liczony od daty wydania orzeczenia przez sąd powszechny, czy od daty jego uprawomocnienia się?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, przyjmując, że termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny biegnie od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez sąd powszechny. Sąd podkreślił, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy i strony, a zatem termin ten powinien być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku.
Stan faktyczny
Skarżąca J. W. złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny. Prezydent Miasta przyznał świadczenie, ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że wniosek został złożony po terminie. SKO powołało się na wyrok Sądu Rejonowego z 9 lutego 2017 r. ustalający znaczny stopień niepełnosprawności, ale uznało, że termin 3 miesięcy na złożenie wniosku o zasiłek pielęgnacyjny upłynął 9 maja 2017 r., podczas gdy wniosek złożono 16 maja 2017 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Donata Starosta Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję ; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pani J. W. wnioskiem z dnia 16 maja 2017 r. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na swoją rzecz. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia 25 maja 2017 r. na podstawie art. 16, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2a, ust. 4, art. 25, ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 28 ust. 3 - 4, art. 30 ust. 1, art. 32 ust. 1 d Ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016r, poz. 1518 ze zm.) i § 1, § 6 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015r. (Dz.U. z dnia 30 grudnia 2015 r., poz. 2284) w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne przyznał wnioskowane świadczenie, na okres od 1 maja 2017r. do 30 kwietnia 2018r. Pani J. W. - reprezentowana przez adwokata T. Ś. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Odwołująca złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego P. G. i J. w P. z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt V U [...] ustalającego stopień niepełnosprawności Odwołującej, względnie niewłaściwe zastosowanie i nieprawidłowe przyjęcie, że Odwołująca nie złożyła wniosku w ustawowym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 28 listopada 2017r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść odpowiednich przepisów art. 16, art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Następnie Kolegium wskazało, że Odwołująca się wnioskiem z dnia 25 stycznia 2016 r. wystąpiła o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że: 1. Orzeczeniem z dnia 10 kwietnia 2012 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył Panią J. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności od 2001r. do 31 marca 2016r.; 2. Orzeczeniem z dnia 04 kwietnia 2016 r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. zaliczył Panią J. W. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 01 kwietnia 2016 r. do 30 kwietnia 2018 r.; 3. Orzeczeniem z dnia 10 czerwca 2016 r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy ww. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G.; 4. Sąd Rejonowy P. - G. i J. wyrokiem z dnia 09 lutego 2017 r., sygn. akt V U [...] zaliczył Panią J. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności. W tych okolicznościach Pani Walczak-Góral w dniu 16 maja 2017 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium uznało, że brak było podstaw do zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 24 ust. 2a ustawy i przyznania świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Odwołująca się nie spełnia bowiem drugiego warunku wynikającego z powyższego przepisu, nie złożyła wniosku o przyznanie świadczenia w terminie 3 miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Takim orzeczeniem o niepełnosprawności jest wskazany powyżej wyrok Sądu Rejonowego P. G. i J.. Datą wydania tego wyroku jest 09 luty 2017 r. Termin zatem do złożenia wniosku upływał 09 maja 2017 r. Wniosek zaś został złożony 16 maja 2017 r. - czyli po upływie 3 miesięcy od daty wydania wyroku. Kolegium argumentowało, że przepis art. 24 ust. 2a ustawy jednoznacznie określa datę od której liczy się termin 3 miesięcy wskazany w tym przepisie, jest to data wydania orzeczenia, a nie jego prawomocności. Termin określony w art. 24 ust. 2a ustawy jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Uprawnienia przewidziane w tym przepisie wygasają z mocy prawa, po upływie wskazanego terminu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/G1 478/14). Z uwagi na powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 25 maja 2017 r. przyznającą Pani J. W. zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od 01 maja 2017 r. do 30 kwietnia 2018 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. złożyła Pani J. W. reprezentowaana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem: 1) przepisów prawa procesowego, tj.: a) art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku oświadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1518 ze zm., dalej "u.ś.r.") polegającym na tym, że organ II instancji doszedł do błędnego przekonania, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego z uchybieniem terminu wskazanego w art. 24 ust. 2a u.ś.r., pomimo że funkcjonalna oraz systemowa wykładnia wskazanego przepisu nakazywała przyjąć, iż dla zachowania przedmiotowego terminu wystarczy złożenie wniosku inicjującego postępowania w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku, a nie jego wydania, b) art. 104 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 pkt 5) k.p.a. polegającym na tym, że organ II instancji nie wziął pod uwagę, iż Prezydent Miasta G. w zaskarżanej decyzji, w jej sentencji nie zamieścił rozstrzygnięcia co do tego, czy zamierza przyznać skarżącej zasiłek pielęgnacyjny za okres od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności do dnia 1 maja 2017 r., c) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającym na tym, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, pomimo iż prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz prawny sprawy pozwalały na uwzględnienie odwołania skarżącej i uchylenie decyzji organu I instancji, 2) przepisu prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a u.ś.r. polegającym na tym, że organ II instancji doszedł do błędnego przekonania, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku pielęgnacyjnego z uchybieniem terminu wskazanego w ww. przepisie, pomimo że funkcjonalna oraz systemowa wykładnia wskazanego przepisu nakazywała przyjąć, iż dla zachowania przedmiotowego terminu wystarczy złożenie wniosku inicjującego postępowania w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku, a nie jego wydania; przedmiotowy zarzut został podniesiony z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby sąd doszedł do przekonania, iż wskazany przepis ma charakter materialnoprawny. Uzasadniając podnoszone zarzuty pełnomocnik wskazał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. oraz nie uwzględniły przepisów kodeksu postępowania cywilnego w niezbędnym zakresie. Nie zastosowały także wykładni celowościowej. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Skarżąca wskazała, że nie jest możliwe ubieganie się o zasiłek w przypadku, w którym orzeczenie zmieniające zaskarżoną decyzję nie uprawomocniło się. Zdaniem Skarżącej wyrok Sądu Rejonowego z 9 lutego 2017r. nie mógł się uprawomocnić przed dniem 2 marca 2017r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia w dniu 16 maja 2017r., nie ulega zatem wątpliwości, że dochowała 3-miesięcznego terminu przewidzianego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. Zasadne jest zatem przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2016r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym, związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., a orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy obydwu instancji nieprawidłowo uznały datę wydania wyroku z 9 lutego 2017r. przez Sąd Rejonowy P. -G. i J. w P. za datę wydania orzeczenia o niepełnosprawności, o której stanowi art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017r., poz. 1952 ze zm.), dalej "u.ś.r.". Zgodnie z tym przepisem jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności." Organy w niniejszej sprawie nie dostrzegły różnicy między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r.), które to orzeczenia są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydanego przez sąd powszechny, które to orzeczenia w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom. Nadto, co istotne, nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie – wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje środek zaskarżenia. Tym samym organy obu instancji nie zauważyły, że w przypadku wyroku sądu rejonowego data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji. Tymczasem, wobec obowiązku nałożonego na stronę przepisem art. 24 ust. 2 ustawy, złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub o jego kontynuację wraz z kompletem dokumentów, nie można nie dostrzec różnicy między datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawanego przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego. Dopiero bowiem taki prawomocny wyrok wiąże inne sądu i organy, definitywnie kształtuje sytuację prawną strony w kwestiach dotyczących niepełnosprawności. Skoro więc w trybie sądowym modyfikacja orzeczenia o niepełnosprawności następuje z chwilą uprawomocnienia się wyroku, to najwcześniej od tej daty można mówić o wydaniu orzeczenia w rozumieniu art. 24 ust. 2a u.ś.r. (por. wyr. WSA we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2017r., sygn. akt IV SA/Wr 523/17, LEX nr 2431087). W niniejszej sprawie organy orzekające o niepełnosprawności obu instancji zaliczyły Skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Dopiero na skutek odwołania Skarżącej od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 10 czerwca 2016 r., wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 09 lutego 2017, sygn. akt. V U [...], zmieniono zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia 04 kwietnia 2016r. w ten sposób, że zaliczono Skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności okresowo do dnia 30 kwietnia 2018r. Powyższe orzeczenie Sądu Rejonowego w P. zostało wydane 9 lutego 2017r., na wyroku znajdującym się w aktach sprawy brak jednak stwierdzenia prawomocności tego wyroku. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z kompletem dokumentów w dniu 16 maja 2017 r. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię art. 24 ust. 2a ustawy w związku z art. 69 Konstytucji RP i przyjęcie, że trzymiesięczny termin do złożenia przez uprawnionego do świadczenia - zasiłku pielęgnacyjnego - uzależnionego od orzeczenia o niepełnosprawności wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia, biegnie zawsze od dnia wydania orzeczenia, w tym wyroku sądu powszechnego o niepełnosprawności, bez względu na datę jego uprawomocnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bardzo wyraźnie i konsekwentnie potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy wynikami wykładni celowościowej uwzględniającej funkcję, którą realizować ma świadczenie oraz mechanizm jego przyznawania uzależniony od uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. Tytułem przykładu wskazać należy na reprezentatywne w tym zakresie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2017r., sygn. akt I OSK 1863/16; z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2143/15; z dnia 7 września 2011r., sygn. akt I OSK 623/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 29 grudnia 2017r., sygn. akt IV SA/Wr 523/17; WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 553/16 oraz WSA w Poznaniu z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Po 817/16 (dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podzielając te poglądy, wskazać zatem należy, na konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji art. 24 ust. 2a ustawy, różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydawanego przez sąd powszechny w formie wyroku. Szczególną uwagę należy zwrócić na istotny walor wyroku sądu powszechnego w postaci prawomocności, która determinuje moc wiążącą takiego wyroku. Przepis art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 155 ze zm.) stanowi bowiem, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powyższe oznacza, że dopiero prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego ma niebagatelne znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art. 24 ust. 2a ustawy. W świetle zasady wynikającej z art. 24 ust. 2 ustawy, nakładającej na ubiegającego się o świadczenie obowiązek przedłożenia prawidłowo wypełnionych i kompletnych dokumentów, w tym orzeczenia o niepełnosprawności, nie sposób pominąć istotnej różnicy między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekania o niepełnosprawności, a datą wydania wyroku przez sąd powszechny w tym samym przedmiocie, który wiąże sądu i inne organy w rozumieniu art. 365 K.p.c. dopiero od daty jego prawomocności. Wobec powyższego, wyrok Sądu Rejonowego z 09 lutego 2017r., zgodnie z przepisami art. 369 § 1 i 2 K.p.c. mógł stać się prawomocny najwcześniej z dniem 03 marca 2017r. Okoliczność ta winna być jednak bezspornie ustalona przez organy administracji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 23 października 2007 r., P 28/07 (OTK-A 2007/9/106), badając zgodność z Konstytucją przepisu art. 24 ust. 2 ustawy, nie budzi sprzeciwu to, że samo uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną. Nie budzi także zastrzeżeń to, że postępowanie to z natury rzeczy musi trwać przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego i że w tym okresie zainteresowany jako nieodpowiadający ustawowym przesłankom uznania niepełnosprawności jest pozbawiony zasiłku. Jednakże od momentu wskazanego przez władzę publiczną w decyzji ustalającej wystąpienie niepełnosprawności danego stopnia zainteresowany ma prawo uzyskać – w ustawowym trybie - zasiłek pielęgnacyjny w ustawowo określonej wysokości. Z tą datą jego interes w uzyskaniu takiego zasiłku jest chroniony konstytucyjnie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przerzucenie na osobę pozostającą pod ochroną art. 69 Konstytucji ryzyka nieprawidłowego działania administracji, stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1863/16, Legalis nr 1688199). Z takim przerzuceniem skutków niewystarczających wyników wykładni językowej przepisu art. 24 ust. 2a ustawy mamy do czynienia w niniejszej sprawie, czego nie można było zaakceptować z punktu widzenia zasad praworządności. Sposób wykładni przepisu art. 24 ust. 2a ustawy zastosowany przez organy administracji, biorąc pod uwagę cały system przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego, jest nielogiczny i niekonsekwentny w stopniu uniemożliwiającym realizację celu wynikającego z art. 69 Konstytucji, który stanowi o przysługiwaniu osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Przedmiotowe rozwiązanie umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez organ właściwy do ustalania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności włączając w to postępowanie przed sądem powszechnym zakończone prawomocnym orzeczeniem tego sądu. Przy czym skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu przez osobę niepełnosprawną obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności w ściśle określonym terminie, tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, co należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku rozstrzygnięcia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności przez sąd powszechny, termin z art. 24 ust. 2a u.ś.r. liczy należy od uprawomocnienia się wyroku sądu w tym przedmiocie. Podkreślić przy tym należy, że z art. 24 ust. 2 u.ś.r. wynika konieczność złożenia przez osobę zainteresowaną wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego kompletu dokumentów, co oznacza że przedłożyć należy wyrok sądowy ustalający niepełnosprawność lub stopień niepełnosprawności zaopatrzony w klauzulę prawomocności (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., I OSK 2143/15, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., II SA/Kr 553/16). Skoro nie do przyjęcia jest sytuacja, w której ryzyko opieszałości i błędności wydawanych decyzji w zakresie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, a także ryzyko długotrwałości postępowania sądowego, czy w zakresie nadania klauzuli wykonalności orzeczeniu mającemu być dołączonym do wniosku miałoby być przerzucone na ubiegającego się o świadczenia uzależnione od wykazania stopnia niepełnosprawności - Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie przyznająca zasiłku pielęgnacyjnego od złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zostały wydane na skutek błędnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy w związku z art. 69 Konstytucji. Organy winny zatem, rozpoznając wniosek Skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dysponować prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z 9 lutego 2017r. i taki wyrok tego Sądu ze stwierdzeniem prawomocności organ II instancji winien uzyskać. W tym miejscu wskazać także należy, że słusznie podnosi Skarżąca, że wyrok Sądu z 09 lutego 2017r. nie mógł uprawomocnić się przed dniem 2 marca 2017r., stosując się do dyspozycji przepisu art. 369 §1 K.p.c. Przyjąć zatem należy, że 3-mieisęczny termin o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku mógł upłynąć najwcześniej w dniu 3 czerwca 2017r. Bezspornie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia w dniu 16 maja 2017r., zatem dochowała 3-miesięcznego terminu na złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. W tym stanie rzeczy świadczenie to winno jej przysługiwać od miesiąca, w którym złożyła wniosek z 25 stycznia 2016r. o ustalenie niepełnosprawności do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G.. Nadto organ uwzględni jeszcze i taką okoliczność niniejszej sprawy, mianowicie, że Skarżąca już uprzednio dysponowała orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 10 kwietnia 2012r., w którym stwierdzono, że orzeczenie wydaje się do 31 marca 2016r. (k. 6 akt adm. I instancji). Organ II instancji ustali, zatem czy w niniejszej sprawie ma miejsce kontynuacja przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego, czy też nie i w zależności od tych ustaleń przyzna zasiłek pielęgnacyjny bądź od stycznia 2016r. bądź od 01 kwietnia 2016r., unikając kumulacji podstaw do przyznania zasiłku za okres od złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności z 25 stycznia 2016r. z jednej strony i ewentualnie przyznanym świadczeniem na mocy poprzedniego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2012r. z drugiej strony. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał za zasadne uchylenie tylko decyzji organu II instancji. Skarżąca, bowiem aktualnie korzysta z zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego jej decyzją organu I instancji z 25 maja 2017r. za okres od 01 maja 2017r. do 30 kwietnia 2018r., zatem nieracjonalne było pozbawianie jej podstawy prawnej do otrzymywania przyznanego jej przez organ świadczenia. Do poprawienia przez organ odwoławczy jest kwestia prawna dotycząca właściwego zrozumienia "wydania orzeczenia" o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., z którym wiązać należy prawomocne rozstrzygniecie o stopniu niepełnosprawności przez sąd powszechny. W tym zakresie rozstrzygnąć może Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznające niniejszą sprawę. Natomiast uzupełnienie elementów materiału dowodowego jest możliwe i wystarczające w trybie art. 136 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja organu I instancji nie przyznająca zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności narusza normę wynikającą z treści przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. w zw. z art. 69 Konstytucji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną oraz wynikające z niej wskazania, co będzie skutkowało zastosowaniem normy wynikającej z przepisu art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wynagrodzenie jej pełnomocnika ([...] zł) ustalone na podstawie przepisów wykonawczych obowiązujących w dacie wniesienia skargi (§ 14 ust. 1 pkt 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz.U z 2015r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło