IV SA/Po 310/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-04

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, która posiada środki na lokacie bankowej i planuje remont, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa nie kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy, ponieważ dysponuje środkami na lokacie bankowej, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika. Nawet w przypadku konieczności przeznaczenia środków na remont, zarządca powinien zwołać zebranie członków wspólnoty w celu podjęcia uchwały o przeznaczeniu środków na koszty postępowania.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Wspólnota argumentowała, że wykonała szereg inwestycji, które uszczupliły jej fundusze, a posiadane środki nie pozwalają na opłacenie radcy prawnego. Sąd wezwał Wspólnotę do doprecyzowania jej sytuacji finansowej i przedłożenia dokumentów, w tym wyciągów bankowych i sprawozdania finansowego.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy Wspólnocie Mieszkaniowej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018r na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. Ś. [...] – [...] w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018r. oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. Ś. [...] – [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżąca po doręczeniu jej uzasadnienia w/w wyroku w dniu 20 lipca 2018r., pismem z dnia 24 lipca 2018r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że Skarżąca na dzień [...] czerwca 2018r. posiadała na koncie bankowym [...] zł. Uzasadniając wniosek Wspólnota wskazała, że w ostatnim okresie wykonała szereg inwestycji, które spowodowały wykorzystanie środków finansowych zgromadzonym na funduszu remontowym i eksploatacji nieruchomości wspólnej. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że sprawa jest skomplikowana a sama nie dysponuje środkami finansowymi umożliwiającymi opłacenie radcy prawnego. Celem doprecyzowania sytuacji finansowej pismem z dnia 7 sierpnia 2018r. (doręczonym w dniu 20 sierpnia 2018r. k. 99 akt) wezwano wnioskodawcę do udzielenia informacji czy zarząd wspólnoty podjął jakiekolwiek działania w celu pozyskania środków finansowych chociażby poprzez zwołanie w trybie art. 31 lit. a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 716) zebrania współwłaścicieli, mającego na celu pozyskanie odpowiednich środków finansowych bądź przeznaczenia jakiejkolwiek części ze zgromadzonych środków finansowych na poczet kosztów niniejszego postępowania; przedłożenia wyciągów z wszelkich posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy (z wykazaniem zestawienia wszelkich operacji na rachunkach we wskazanym okresie oraz saldem rachunków) i nadesłania dokumentów księgowych wspólnoty za rok 2017r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca pismem z dnia 22 sierpnia 2018r. przesłała wyciągi bankowe z rachunku bieżącego wspólnoty i z rachunku lokaty za okres 1.02.-31.07.2018r., sprawozdanie finansowe za 2017r., uchwałę w sprawie wykonania remontu kapitalnego dachu oraz kompleksowej wymiany kanalizacji. Wspólnota Mieszkaniowa oświadczyła także, iż z uwagi na konieczność przeprowadzenia pilnego remontu środki jakie posiada nie mogą być przeznaczone na wynagrodzenie pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w myśl art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej można przyznać prawo pomocy w całości, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Pomoc finansowa ze strony Państwa z założenia przysługuje bowiem jedynie stronom, które z powodów od siebie niezależnych nie mogą pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać przy tym nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Uwzględniając powyższe w warunkach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskująca Wspólnota nie kwalifikuje się do przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Z nadesłanych przez Wspólnotę dokumentów wynika bowiem, że na dzień 27 lipca 2018r. wnioskująca na lokacie bankowej dysponowała kwotą [...]zł. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego powyższe środki pozwalają na opłacenie zarówno kosztów sądowych jak i pełnomocnika z wyboru. Na podstawie przedłożonych wyciągów bankowych stwierdzić należy również, że w okresie 1.02.-27.07.2018r. wnioskodawca dokonał zasilenia lokaty bankowej środkami w łącznej wysokości [...] zł. Wspólnota dysponuje zatem stale określonymi środkami pieniężnymi, których cześć może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru. W tym miejscu odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy wskazującej na planowany remont dachu i kanalizacji stwierdzić należy, iż planowane prace remontowe nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami związanymi z udziałem wspólnoty w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez Wspólnotę Mieszkaniową wskazać należy, iż nawet gdyby okazało się, że wpływy wystarczają tylko na pokrycie bieżących potrzeb, a posiadane środki (w tym lokata bankowa) winny zostać w całości przeznaczone na remont, to stosownie do treści art. 31 pkt a ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 716) zarządca powinien zwołać zebranie członków wspólnoty mieszkaniowej celem przedstawienia okoliczności związanych z koniecznością poniesienia dodatkowych wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym, zaś właściciele powinni podjąć uchwałę, mocą której określone środki zostałyby przeznaczone na przewidziany cel. Skarżąca pomimo wezwania nie wyjaśniła, czy z tej możliwości skorzystała. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło