IV SA/Po 312/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy A.N. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł., skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w którym wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką, a źródłem ich utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni i jej męża w łączne kwocie [...] zł. netto miesięcznie. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni podała, iż posiada mieszkanie o pow. [...]m2 (wartość [...] zł.) i niezabudowaną działkę budowlaną o pow. [...] ha (wartość ok. [...] zł.). Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada samochód osobowy [...] kombi z 2007r. i wymieniła wierzytelność (hipotekę) na kwotę [...] zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przedstawiła również zestawienie wydatków, w tym ratę kredytu na mieszkanie ([...] zł.), czynsz, prąd, woda, gaz., śmieci ([...] zł.), internet i dwa telefony ([...] zł.), podatek od nieruchomości ([...] zł. rocznie), ubezpieczenie mieszkania i samochodu ([...] zł./rok), koszty leczenia męża ([...] zł./2 m-ce) oraz koszty związane z ciążą ([...] zł.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż w związku z trudną sytuacją finansową wynikającą z drugiej ciąży i przewlekłej choroby męża (ISB) wymagające stałego leczenia nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej skarżąca przesłała wydruki z posiadanych przez siebie i męża kont bankowych, zaświadczenia o wysokości zarobków, zeznania podatkowe za 2014 i 2015r., kopię umowy kredytowej na zakup mieszkania wraz z harmonogramem spłat, kopię umowy abonenckiej z I. i telefonią komórkową, kopie polis ubezpieczeniowych, dowody przelewów opłat za prąd, gaz, usługi komunalne, kopie decyzji podatkowych w podatku od nieruchomości i zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie pozwala na uznanie, iż znajduje się ona w szczególnie trudnej sytuacji, oraz aby nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem i uzyskuje wraz nim stały dochód wynoszący łącznie ok. [...] zł. netto. Przy uwzględnieniu stałych wydatków miesięcznych w kwocie ok. [...] zł. uzyskiwany dochód pozwala na opłacenie kosztów sądowych w mniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, że spłacanie kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ). Wobec powyższego uznając, że wnioskodawczyni nie uzasadniła spełnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego prawa pomocy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.