IV SA/Po 312/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-09-25

Skład orzekający: Donata Starosta, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz - Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało sprawę, jeśli rozpoznało odwołanie tylko jednej ze stron, pomijając odwołanie drugiej strony?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz zasadę czynnego udziału w postępowaniu, rozpoznając odwołanie tylko jednej ze stron i pomijając odwołanie drugiej strony. Nierozpatrzenie obu odwołań łącznie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na podwyższeniu dachu nad pomieszczeniem warsztatowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym wadliwość analizy urbanistycznej i błędne ustalenie parametrów inwestycji. W trakcie postępowania okazało się, że oprócz odwołania D. R. złożone zostało również odwołanie przez B. S., które nie zostało rozpoznane przez Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. R. kwotę [...]zł [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] spółka cywilna [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na podwyższeniu o 1,0 m i zmianie konstrukcji dachu nad pomieszczeniem warsztatowym stacji obsługi pojazdów, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...] położonej w [...]. przy ul. [...]. Odwołanie od ww. decyzji złożyła D. R. podnosząc, że nie wyraża zgody na realizację planowanej inwestycji i wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu I instancji W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. B. S. wyjaśnił, że w związku z błędną interpretacją formularza wniosku o ustalenie warunków zabudowy, wpisano niewłaściwą wysokość kalenicy (4,80 m), podając wartość obecną, a nie projektowaną (5,70 m). Wniósł o zmianę decyzji Burmistrza poprzez ustalenie omawianego parametru jako 5,70 m. W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. B. S. wyjaśnił, że pismo z dnia [...] lipca 2018 r. stanowiło odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] czerwca 2018 r. Decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania D. R. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Skargę na ww. decyzję Kolegium złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. R. zarzucając tej decyzji naruszenie: 1. art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; zwanej dalej "k.p.a." – uwaga Sądu) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niewystarczających ustaleniach faktycznych, a mianowicie wynikach budzącej wątpliwości co do rzetelności analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem sporządzonej niezgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588, z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem"), w której: a) brak informacji o wszystkich parametrach, o jakich mowa w § 1 i 2 rozporządzenia w odniesieniu do tych działek, które objęto finalnie analizą i opisano w tabeli w analizie urbanistycznej, a w szczególności w zakresie cech najistotniejszych biorąc pod uwagę treść wniosku Inwestora oraz zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji: wysokość budynków w obszarze analizowanym, geometria oraz rodzaj występujących dachów oraz funkcja użytkowa budynków znajdujących się w obszarze analizowanym, chociaż rozstrzygnięcia co do tych właśnie zmienianych parametrów zawarte są w decyzji o warunkach zabudowy w punkcie 1.1, lit f i g; b) brak wzmianki na temat tego, w jaki sposób ustalono, że front działki stanowi akurat część Nieruchomości przylegająca do ulicy [...], mając na uwadze § 2 pkt 5 rozporządzenia, jak i fakt, że w sytuacji takiej jak zaistniała (gdy Nieruchomość przylega do trzech dróg publicznych) o uznaniu części działki jako frontu decydują okoliczności faktyczne lub wybór Inwestora, a który we wniosku inicjującym postępowanie wskazał, że frontem jest część od strony ulicy [...]; c) pominięto, że budynek co do którego Inwestor dąży do uzyskania warunków zabudowy pozwalających na jego podwyższenie o 1 metr znajduje się w tej części działki numer [...] (tylnej), dla której jedynym wjazdem jest ten znajdujący się od strony ulicy [...]; d) błędnie wyznaczono obszar analizowany w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia, albowiem wyznaczono go jako okręg i z uwzględnieniem odległości 205,8 metrów od granic działki numer [...] zamiast 113,1 metra; e) brak informacji odnośnie tego, w oparciu o jakie dane ustalono, że nowy dach ma być płaski o nachyleniu połaci dachowych do 18° i wysokości maksymalnie 4,8 metra do najwyższego punktu konstrukcyjnego dachu, bowiem nie opisano nieruchomości z obszaru analizowanego; 2. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. wobec okoliczności, że w równolegle wydanej innej decyzji przez Burmistrza Miasta [...] - a mianowicie z [...] sierpnia 2018 r., znak [...] - dla tejże samej działki o numerze [...], obszar analizowany został wyznaczony w sposób właściwy, o jakim mowa w punkcie 1 lit. d, gdzie obie decyzje rozstrzygają o warunkach zabudowy dla obiektów znajdujących się w tej samej (tylnej - południowej) części przedmiotowej działki i dla tego samego inwestora; a) art. 53 ust. 3 i art. 52 ust. 2 pkt 2 oraz art. 54 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z późn. zm., zwanej dalej "u.p.z.p.") poprzez błędną wykładnię przywołanych przepisów i uznanie, że: b) w sprawie o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie ma znaczenia to, jak Wnioskodawca określa (opisuje) daną inwestycję oraz obiekt budowlany mający jej podlegać, w podaniu inicjującym postępowanie; c) organ wydający decyzję o warunkach zabudowy nie ma obowiązku sprawdzić, jaki jest stan faktyczny terenu, na którym przewiduje się inwestycję; d) w decyzji o warunkach zabudowy - mający podlegać podwyższeniu obiekt budowlany - może zostać opisany jako budynek warsztatowy nawet wtedy, gdy w istocie rzeczy jest on budynkiem magazynowym; e) możliwe jest wystąpienie o wydanie warunków zabudowy pozwalających na rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego magazynowego (poprzez jego podwyższenie o 1 metr), wskazując, że jest on budynkiem warsztatowym i w efekcie uzyskanie decyzji pozwalającej na jego rozbudowę (podwyższenie) jak gdyby był budynkiem warsztatowym, a nie zarazem zmianę sposobu użytkowania w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p.; 3. art. 54 pkt 2 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. wobec treści art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w świetle § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, której sentencja nie jest spójna z załącznikiem graficznym, gdyż: a) chociaż z punktu 1.1. sentencji decyzji Burmistrza Miasta [...] oraz jej uzasadnienia wynika, że ustala się zachowanie istniejącej nieprzekraczalnej linii zabudowy, a mianowicie z uwzględnieniem istniejącej bryły budynku; b) to jednak załącznik graficzny do decyzji organu I instancji - biorąc pod uwagę jego legendę i oznaczenie "nieprzekraczalne linie zabudowy" - zdaje się ustanawiać dla nieruchomości od strony ulicy [...] inną linię zabudowy, aniżeli zgodną z istniejącą linią zabudowy oraz znajdującymi się tam budynkami, ponieważ załamanie (zmiana kierunku) tej linii następuje istotnie na południowy zachód, lecz nie przebiega wzdłuż wschodniej ściany budynku, ale w pewnym odstępie od tej ściany i w granicy z sąsiednią działka; 4. art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 1 oraz art. 6 ust. 2 u.p.z.p. oraz § 1 i § 2 rozporządzenia poprzez udzielenie warunków zabudowy dla inwestycji, która narusza ład architektoniczny i przestrzenny, gdyż pomijając nawet wadliwie sporządzoną analizę urbanistyczną: a) dopuszczono się błędnej wykładni i zastosowania § 7 rozporządzenia, gdyż wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu, attyki lub okapu głównego dachu: - ma stanowić przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, chyba że na działkach sąsiednich przebiega ona tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym.; - wyznacza się w innej wysokości, jeżeli wynika to z analizy urbanistycznej; zaś w realiach niniejszej sprawy organ I instancji - co uszło uwadze Kolegium w [...] - uznał, że ustalana wysokość tego parametru li tylko ma mieścić się w występujących granicach brzegowych (minimalna taka wysokość oraz maksymalna) na obszarze analizowanym i w sposób zdawkowy przedstawiony w analizie urbanistycznej; b) całkowicie odstąpiono od uwzględnienia w sprawie interesów osób trzecich, a zwłaszcza Skarżącej, której nieruchomości bezpośrednio sąsiaduje z nieruchomością, na której ma zostać zrealizowana inwestycja, w tym nie zawarto w decyzji jakichkolwiek ustaleń i rozstrzygnięć koniecznych biorąc pod uwagę charakter inwestycji: podwyższenie budynku znajdującego się w granicy z działką Skarżącej o 1 metr, co siłą rzeczy skutkować musi ograniczeniem dostępem światła dziennego. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z decyzji o warunkach zabudowy Burmistrza Miasta [...] z [...] sierpnia 2018 r., znak [...] wraz z stanowiącą jej załącznik analizą urbanistyczną na okoliczność, że: - dla innej inwestycji zlokalizowanej również na tylnej części działki numer [...] (polegającej na rozbudowie części warsztatowej salonu samochodowego) przyjęto inny obszar analizowany, tj. okręg w odległości 113,1 metra od działki; - potraktowano jako front tejże działki w rozumieniu § 2 pkt 5 rozporządzenia jej bok przylegający do ulicy [...], a nie ulicy [...]; - uwzględniono we wskazanej sprawie - prowadzonej przez ten sam organ, dla tego samego Inwestora i dla tej samej działki, okoliczność faktyczną, że na tylną część działki wjeżdża się od strony ulicy [...], a nie ulicy [...]; Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymująca stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych powodów niż w niej wskazano. Wydanie decyzji przez organ I instancji otwiera drogę do wniesienia przez strony odwołania. Wniesienie kilku odwołań zobowiązuje organ II instancji do łącznego rozpatrzenia każdego z nich. W sytuacji wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, zasada dwuinstancyjności nakłada na organ II instancji obowiązek rozpoznania ich łącznie w jednym terminie oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" względnie innych dotychczas nie rozpoznanych środków odwoławczych, pochodzących od innych stron tego postępowania. Rozpoznanie każdego z wniesionych środków odwoławczych gwarantuje zasada dwuinstancyjności postępowania oraz zasada czynnego udziału w postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie zostały złożone dwa dowołania. Pierwsze przez D. R., a drugie przez B. S.. Okoliczności tej nie dostrzegł organ odwoławczy. W znajdującym się w aktach organu I instancji piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. (k. 398), złożonym w terminie otwartym do wniesienia odwołania, B. S. podniósł, że we wniosku błędnie podano obecną wysokość kalenicy (4,80 m) zamiast projektowanej (5,70 m) i z tego powodu wniósł o wniósł o zmianę decyzji Burmistrza. Z kolei w piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. (k. 430) wyjaśnił, że pismo z dnia [...] lipca 2018 r. stanowiło odwołanie od decyzji Burmistrza z dnia [...] czerwca 2018 r. Treść zaskarżonej decyzji Kolegium nie pozostawia wątpliwości, iż organ rozpoznał jedynie odwołanie D. R., całkowicie pomijając okoliczność złożenia odwołania również przez B. S.. Nierozpatrzenie tego odwołania łącznie z odwołaniem złożonym przez D. R. narusza art. 138 w zw. z art. 127 §1 i § 2 oraz art. 15 k.p.a. ponieważ wydanie decyzji przez organ odwoławczy oznacza ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i dlatego wyklucza dopuszczalność wydania przez ten organ kolejnej decyzji dotyczącej odwołania złożonego przez B. S.. Okoliczność ta powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd nie dokonał oceny zaskarżonej decyzji w jej materialnoprawnym zakresie ponieważ ocena ta byłaby przedwczesna, ubiegałaby bowiem rozpatrzenie sprawy w jej materialnoprawnym zakresie przez organ odwoławczy w postępowaniu wszczętym także z odwołania B. S.. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika ([...] zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło