IV SA/Po 312/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor sąd. WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg w M. z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. z dnia 23 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24 października 2023 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. na rzecz Zarządu Dróg w M. z siedzibą w Ż. kwotę 1500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. decyzją z 23 stycznia 2025 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z dnia 24 października 2023 r. (znak: [...]) w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 24 października 2023 r. (znak: [...]) Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S., na podstawie art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2, art. 272 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm., dalej: P.w.), oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2022 r., poz. 2438, dalej: rozporządzenie) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.), oraz art. 21 § 3 i art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 300 ust. 1 P.w. orzekł określić Zarządu Dróg w M. z siedzibą w Ż. (dalej: skarżący) za okres 1 lipca 2018 r. – 30 września 2018 r. (III kwartał 2018 roku) opłatę zmienną w wysokości [...] zł, w tym: - [...] zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] do wód I Odnogi rzeki [...] w km 0+600 wraz z przyległą zlewnią, jako iloczyn jednostkowej stawki (0,75 zł za 1 m3 odprowadzonych wód), ilości odprowadzonych wód (82666,62 m3) i czasu (jeden kwartał); - [...] zł za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] do wód cieku [...] w km 2+630 wraz z przyległą zlewnią jako iloczyn jednostkowej stawki (0,75 zł za 1 m3 odprowadzonych wód), ilości odprowadzonych wód (7586,64 m3) i czasu (jeden kwartał). Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. (dalej również: organ I instancji) wskazał, że skarżący korzysta z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] stanowiącej ul. [...] w M. wraz z przyległą zlewnią do wód powierzchniowych: I Odnogi rzeki [...] w km 0+600 istniejącym wylotem o średnicy Ř 1400 mm oraz cieku [...] w km 2+630 istniejącymi wylotami o średnicy Ř 500 mm, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r., znak: [...], sprostowaną postanowieniem Starosty [...] z dnia 9 kwietnia 2018 r., znak: [...] (dalej: pozwolenie wodnoprawne). Organ I instancji zaznaczył, że nie budzi wątpliwości, że przepis art. 268 ust. 1 pkt 3) lit a) P.w. przewiduje obowiązek uiszczania opłaty za usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód – wód opadowych lub roztopowych, a więc co do zasady za taką usługę wodną z jakiej korzysta skarżący, odprowadzając wody opadowe lub roztopowe do wód I Odnogi rzeki [...] oraz cieku [...] z odwodnienia drogi powiatowej [...] stanowiącej ul. [...] w M. wraz z przyległą zlewnią. Kolejno wskazano, że w dniu 10 października 2018 r., pismem (znak: [...] PGW WP) Zarząd Zlewni w S., działając na podstawie art. 335 ust. 1 pkt 1), w zw. z art. 334 pkt 2) i 3) wówczas obowiązującego Prawa wodnego (Dz. U. poz. 1566 i 2180), zawiadomił skarżącego o zamiarze wszczęcia kontroli gospodarowania wodami, która dotyczyć miała ustalenia ilości odprowadzanych do wód – wód opadowych lub roztopowych, załączając do uzupełnienia wykaz zawierający informację o ilości odprowadzanych do wód – wód opadowych i roztopowych (dalej: wykaz). W treści przedmiotowego zawiadomienia, poinformowano skarżącego, że wypełniony formularz należy przekazać do PGW WP Zarządu Zlewni w S., w terminie 14 dni od otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie o kontroli zostało doręczone skarżącemu w dniu 26 października 2018 r. Skarżący nie wywiązał się z powyższego obowiązku, ponieważ do dnia 10 listopada 2018 r. nie przesłał wykazu. Następnie pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r. skarżący został poinformowany o obowiązku składania oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód (dalej: oświadczenia). W świetle powyższego organ I instancji wyznaczył termin do 8 dni, od daty otrzymania przytoczonego powyżej pisma, na złożenie oświadczeń za lata 2018-2021. Poinformowano przy tym skarżącego, że niewywiązanie się z powyższego obowiązku skutkować będzie ustaleniem przez organ wysokości opłat zmiennych za poszczególne kwartały z uwzględnieniem wartości podanych w pozwoleniu wodnoprawnym, które odzwierciedlają ilości średniodobowe odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych do wód, zgodnie z art. 552 ust. 2 pkt 2) P.w., który wskazuje, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych. Pismo zostało skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2021 r. Termin złożenia oświadczeń upłynął w dniu 28 kwietnia 2021 r. Skarżący nie wywiązał się powyższego obowiązku i nie przesłał oświadczenia. Dopiero pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. skarżący przedłożył oświadczenia, w którym wskazał ilość odprowadzonych do wód – wód odpadowych lub roztopowych w III kwartale 2018 r. Jednak w dniu 14 stycznia 2022 r. skarżący poinformował organ I instancji, że wycofuje swoje oświadczenia uwagi na to, że ujęto w nich ilości wód opadowych lub roztopowych z pasa drogowego drogi powiatowej, natomiast nie ujęto wód opadowych lub roztopowych z przyległych dróg gminnych, dla których zarządcą drogi jest Miasto [...] oraz drogi wojewódzkiej, dla której zarządcą jest Zarząd Dróg Wojewódzkich. Następnie organ I instancji wezwał skarżącego do przedłożenia korekt oświadczeń za okres II, III i IV kwartału 2018 r., I, II, III i IV kwartału 2019 r., I, II, III i IV kwartału 2020 r. oraz I, II, III i IV kwartału 2021 r. zawierających informacje na temat rzeczywistych ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do I Odnogi rzeki [...] oraz do cieku [...]. Skarżący w odpowiedzi poinformował, że w chwili obecnej jest w trakcie opracowania nowego operatu wodnoprawnego w celu zmiany dotychczasowej decyzji. Wskazał, że obecny operat wodnoprawny, na podstawie którego została wydana decyzji Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. (znak: [...]) nie określa rzeczywistych ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych i na jej podstawie nie można prawidłowo naliczyć należnych opłat. Ponadto, zdaniem skarżącego żadna z przylegających do pasa drogowego nieruchomości nie odprowadza wód do systemu kanalizacji deszczowej. Następnie pismem z dnia 17 sierpnia 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. wszczął postępowanie w sprawie określenia skarżącemu wysokości opłaty zmiennej za okres 1 lipca 2018 r. - 30 września 2018 r., tj. III kwartału 2018 r., za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] do wód I Odnogi rzeki [...] km 0+600 oraz cieku [...] w km 2+630 wraz z przyległą zlewnią. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ wydał wymienioną we wstępie decyzję z dnia 24 października 2023 r. (znak: [...]), określającą skarżącemu za okres 1 lipca 2018 r. - 30 września 2018 r., tj. III kwartału 2018 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez m.in. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, a polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, tj. na: nieustaleniu przez organ ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] do wód I Odnogi rzeki [...] wraz z przyległą zlewnią i do wód cieku [...], i oparciu się w tym zakresie, wyłącznie na decyzji wodnoprawnej Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. (znak: [...]), przyjmując jako ilość rzeczywiście odprowadzanych wód maksymalne szacunkowe roczne wielkości odprowadzanych wód i powierzchnie zlewni wynikające z pozwolenia wodnoprawnego. Decyzją z 23 stycznia 2025 r. (znak: [...]) Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że bezsprzecznie organ I instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Decyzja organu I instancji zawiera także kompleksowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Dalej nadmieniono, że obliczając rzeczywistą ilość odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód, przyjętą do określenia wysokości opłaty zmiennej za okres 1 lipca 2018 r. - 30 września 2018 r., tj. III kwartału 2018 r. organ I instancji prawidłowo posłużył się danymi dotyczącymi ilości opadów udostępnionymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (dalej: IMGW), który prowadzi pomiary opadów na obszarze całego kraju. Dane przedstawiane przez IMGW stanowią wiarygodne źródło danych i wskazują na rzeczywistą sumę opadów w danym rejonie. Organ odwoławczy uznał także za bezzasadne zarzucanie organowi I instancji, iż posłużył się danymi dotyczącymi powierzchni zlewni, z której są odprowadzane wody opadowe lub roztopowe tylko i wyłącznie na podstawie pozwolenia wodnoprawnego i operatu wodnoprawnego. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. posłużył się danymi dotyczącymi wielkości powierzchni zlewni, z której są odprowadzane wody opadowe lub roztopowe dostępnymi w operacie wodnoprawnym z lipca 2016 r., opracowanym przez Pana inż. E. L. na "odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych do I Odnogi rzeki [...] w km 0+600 i cieku [...] w km 2+630 spływających istniejącymi wylotami w M.", na podstawie którego zostało udzielone pozwolenie wodnoprawne, jednakże dokonał też szczegółowej analiz map załączonych do wyżej przywołanego operatu wodnoprawnego porównując je z aktualnymi dostępnymi danymi dotyczącymi bazy uzbrojenia terenu (GESUT), pobranymi z portalu [...] Następnie – w odpowiedzi na zarzut niepoczynienia ustaleń stanu technicznego rowu odpływowego odprowadzającego wody opadowe lub roztopowe tj. wylotów przy I odnodze rzeki [...] oraz cieku [...] – organ odwoławczy wskazał, że wody opadowe lub roztopowe są odprowadzane do cieku [...] bezpośrednio poprzez wylot do cieku bez żadnego pośrednictwa rowu odpływowego. Natomiast jeśli chodzi o odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do I Odnogi rzeki [...], są odprowadzane poprzez system kanalizacji deszczowej, którego jedną ze składowych jest rów odpływowy (znajdujący się pod linią kolejową), którym z kolei odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe do I Odnogi rzeki [...]. Podsumowując swoje rozważania organ odwoławczy podkreślił, że opłata zmienna jest opłatą za faktyczne korzystanie z uprawnień wynikających z ustaleń pozwolenia wodnoprawnego, jednakże w przedmiotowej sprawie organ I instancji na każdym etapie prowadzonego postępowania wypełnił należycie wszystkie spoczywające na im obowiązki, działając na podstawie i w granicach prawa. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. , pismem z 25 lutego 2025 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając: - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, a polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego polegającej na: a) nieustaleniu przez organ ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...], stanowiącej ul. [...] w M. wraz z przyległ zlewnią do wód powierzchniowych: I Odnogi rzeki [...] w km 0 +600 km istniejącym wylotem i do wód cieku [...] i oparciu się w tym zakresie wyłącznie na decyzji wodnoprawnej Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. (znak: [...]), przyjmując jako ilość rzeczywiście odprowadzonych wód maksymalne szacunkowe roczne wielkości odprowadzanych wód i powierzchnie zlewni, wynikające z pozwolenia wodnoprawnego; b) zaniechaniu przez organ poczynienia jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie ustalenia stanu technicznego rowu odpływowego odprowadzającego wody opadowe tj. wylotów przy Odnodze rzeki [...] i cieku [...], w szczególności ustaleniu czy rów ten jest rzeczywiście rowem szczelnym i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że woda w rowie nie jest odprowadzana do ziemi; - naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego sprawy oraz pełnej jego oceny, co znalazło wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której organ nie wyjaśnił w jaki sposób ustalił ilość rzeczywiście odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych do wód – odnogi rzeki [...] i cieku [...] a w szczególności, dlaczego przyjął maksymalne szacunkowe wielkości odprowadzanych wód i powierzchnie zlewni, wynikające z decyzji wodnoprawnej z dnia 25 sierpnia 2016 r. Jednocześnie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga podlegała uwzględnieniu, lecz z innych powodów niż podniesionych w zarzutach przez skarżącego. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w P. z 23 stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z dnia 24 października 2023 r. w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 300 ust. 1 P.w. w zw. z art. 272 ust. 5 P.w. Poczynając jednak od rozważań natury ogólnej, wskazać należy, że przepisy przewidują obowiązek poniesienia opłaty za usługi wodne związane z odprowadzaniem do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 268 ust. 1 pkt 3 lit a) w zw. z art. art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w.). Opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 P.w.). Wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ustalają Wody Polskie oraz, co istotne, przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 17 P.w.). Podkreślić przy tym należy, że w myśl obowiązującego od 20 września 2018 art. 552 ust. 2b P.w., dodanego na mocy art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1722, dalej: nowelizacja) podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne zobowiązane są do złożenia stosownego oświadczenia o treści wynikającej z art. 552 ust. 2g w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Jako, że w niniejszej sprawie opłata za usługi wodne dotyczyła III kwartału 2018 r., to organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 552 ust. 2b P.w., który wszedł w życie dopiero w dniu 20 września 2018 r. (tj. pod koniec III kwartału 2018 r.). Organ I instancji wzywał skarżącego do złożenia rzeczonych oświadczeń za lata 2018-2021, ale pominął przy tym fakt, iż przepis nakładający na skarżącego obowiązek przedłożenia takiego oświadczenia obowiązuje od 20 września 2018 r., a więc skarżący nie był zobowiązany do przedłożenia oświadczenia za III kwartał 2018 r. (por. wyrok NSA z 18 marca 2025 r., III OSK 2428/22; wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przechodząc do kolejnych rozważań, wskazania wymaga, że podstawę prawną dla ustalenia w niniejszej sprawie opłaty zmiennej stanowiły zatem przepisy art. 272 ust. 5 P.w. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502). W myśl powyższych przepisów wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne obowiązany jest do wniesienia tak ustalonej opłaty zmiennej na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację (art. 272 ust. 18 P.w.). Jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 18, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty w drodze decyzji (art. 272 ust. 19 P.w.). Mając powyższe na uwadze, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest użycie przez ustawodawcę w art. 272 ust. 19 i art. 273 ust. 6 P.w. sformułowania, że organ "określa wysokość opłaty w drodze decyzji". Decyzja wydana na podstawie tych przepisów nie ma charakteru deklaratoryjnego, ale konstytutywny (ustalający). Dopiero taka decyzja w sposób władczy kreuje zobowiązanie z tytułu opłaty zmiennej. Takich cech nie można przypisać wydawanej na wcześniejszym etapie informacji (art. 272 ust. 17 P.w.), ponieważ informacja nie jest rozstrzygnięciem, które w sposób władczy ustala wysokość zobowiązania. Z upływem czternastodniowego terminu na uiszczenie opłaty zmiennej wynikającej z informacji, bądź z chwilą wniesienia reklamacji, informacja zostaje pozbawiona "znaczenia prawnego", a sama opłata musi zostać ustalona w sposób władczy, przez wydanie decyzji wymiarowej. Konstrukcja normatywna powołanych przepisów dowodzi, że opłaty zmienne za usługi wodne nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, bowiem każdorazowo konieczne jest dokonanie obliczenia ich wysokości z uwzględnieniem zmiennych in casu. Organ dokonuje tego w sposób niewładczy, w formie informacji wydanej na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. Jeżeli jednak podmiot zobowiązany nie zgadza się z ustaloną w informacji opłatą co do zasady lub wysokości i nie uiszcza jej w zakreślonym terminie lub wnosi reklamację, organ ma obowiązek określić jej wysokość w sposób władczy, przez wydanie decyzji wymiarowej. Wydana na podstawie art. 272 ust. 17 P.w. informacja taką decyzją nie jest. Jest natomiast "przeddecyzyjną" czynnością materialno-techniczną, podejmowaną poza jakimkolwiek postępowaniem administracyjnym (por. wyroki NSA z 12 marca 2024 r., sygn. III OSK 1964/22; z 8 lipca 2025 r., sygn. III OSK 2490/22). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący korzysta z usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z odwodnienia drogi powiatowej [...] stanowiącej ul. [...] w M. wraz z przyległą zlewnią do wód powierzchniowych: I Odnogi rzeki [...] w km 0+600 istniejącym wylotem o średnicy Ř 1400 mm oraz cieku [...] w km 2+630 istniejącymi wylotami o średnicy Ř 500 mm, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. (znak: [...]). Skarżący w skardze zarzucał organom niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Powyższych zarzutów jednak nie rozpatrzono, gdyż wydane w sprawie decyzje musiały zostać uchylone przez Sąd z zupełnie innego powodu. Zgodnie z art. 300 ust. 1 P.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Podkreślenia wymaga, że odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Działu III Ordynacji podatkowej oznacza, że podlegają one wykładni i stosowaniu mutatis mutandis, a więc z uwzględnieniem przepisów P.w. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 8 maja 2025 r., sygn. II SA/Go 129/25). Ze względu na ustalony w art. 272 ust. 19 P.w. decyzyjny sposób rozstrzygania o wysokości opłaty zmiennej, na mocy odesłania wyrażonego w art. 300 ust. 1 P.w., zastosowanie znajdzie przepis art. 21 § 1 O.p. który stanowi, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem: 1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania; 2) doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zatem zobowiązanie z tytułu opłaty za korzystanie z wód nie powstaje z mocy prawa, lecz poprzez wydanie decyzji o charakterze konstytutywnym, czyli decyzji, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Podkreślić więc należy, że aby powstało zobowiązanie podatkowe, konieczne jest obliczenie wysokości opłaty przez organ i doręczenie decyzji ustalającej to zobowiązanie, w myśl art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Z kolei zgodnie z art. 272 ust. 20 P.w., podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę określoną w decyzji w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Takie unormowanie koreluje z treścią art. 47 § 1 O.p., który dla decyzji ustalających przewiduje termin płatności wynoszący 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Kolejno, zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p. nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie właśnie art. 68 § 1 O.p. Jeżeli zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu ustalającej wysokość tego zobowiązania, to do oceny zachowania terminu wymaganego w art. 68 § 1 O.p. ma znaczenie doręczenie takiej decyzji. Skoro zatem w niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z dnia 24 października 2023 r. (znak: [...]) określająca skarżącemu opłatę zmienną obejmowała III kwartał 2018 r., a została wydana dopiero w dniu 23 października 2023 r. i doręczona skarżącemu w dniu 27 października 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych) – czyli niewątpliwie po upływie zakreślonego w art. 68 § 1 O.p. terminu 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek ponoszenia spornej opłaty – to oznacza, że jest ona w istotnym stopniu wadliwa, jako wydana i doręczona po upływie terminu, w którym mogło dojść do powstania zobowiązania z tego tytułu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 22 lipca 2025 r., sygn. II SA/Wr 866/24). W ten sposób organy dopuściły się naruszenia art. 68 § 1 O.p. w związku z art. 300 P.w. oraz art. 272 ust. 5 P.w., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku), z kolei na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył jednocześnie postępowanie administracyjne (pkt 2 sentencji wyroku). O należnych skarżącemu kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości 1500 zł.