IV SA/Po 316/19

WyrokWSA w Poznaniu2019-10-10

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Tomasz Grossmann, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości jest dopuszczalny, jeśli dostęp do drogi publicznej jest zapewniony poprzez drogę wewnętrzną, która nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg gminnych, ale jest uwzględniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako droga lokalna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podział nieruchomości jest dopuszczalny, jeśli dostęp do drogi publicznej jest zapewniony poprzez drogę wewnętrzną, która, mimo braku formalnego zaliczenia do dróg gminnych, jest uwzględniona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako droga lokalna. W takiej sytuacji, prawo własności gminy do tej drogi wewnętrznej może podlegać ograniczeniom ze względu na interes publiczny, a dostęp do drogi publicznej jest faktyczny i prawny. Sąd podkreślił również, że organy administracji powinny przestrzegać utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, chyba że istnieją uzasadnione przyczyny do zmiany wcześniejszych rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Uniwersytet wystąpił o zatwierdzenie podziału nieruchomości na nowe działki. Prezydent Miasta odmówił zatwierdzenia, wskazując na brak prawnego uregulowania obsługi komunikacyjnej nowych działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną, uznając, że działka nr [...] nie ma bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a działka nr [...] (oznaczona w planie jako droga lokalna) nie stanowi drogi publicznej, gdyż nie została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Uniwersytet zaskarżył decyzję SKO, argumentując, że działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...], która jest drogą lokalną i stanowi własność Gminy, a także powołując się na wcześniejsze postanowienie opiniujące pozytywnie podział.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Uniwersytetu zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Tomasz Grossmann WSA Monika Świerczak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi Uniwersytetu [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Uniwersytetu [...] w [...] kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Samorządowe Kolegium Odwoławcze", "Kolegium" albo "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2018 r. odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] (obręb [...]) o powierzchni 1,2478 ha (obręb [...], arkusz [...]), ujawnionej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, będącej własnością wnioskodawcy, na działki: [...],[...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że Prezydent Miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku Uniwersytetu [...], decyzją z dnia [...] października 2018 r. odmówił zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] (obręb [...]) o powierzchni 1,2478 ha (obręb [...], arkusz [...]), ujawnionej w księdze wieczystej PO [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, będącej własnością wnioskodawcy, na działki: [...], [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że określona przez wnioskodawcę obsługa komunikacyjna nowo wydzielanych działek nie została prawnie uregulowana. Przejście i przejazd przez działkę nr [...] (obręb [...]) wymaga ustanowienia stosownej służebności gruntowej. Brak zgody właściciela działki nr [...] na tak wskazaną obsługę komunikacyjną w zgromadzonym materiale dowodowym zobligował organ do wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości. Uniwersytet wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając organowi niedokonanie szczegółowej analizy stanu faktycznego i prawnego nieruchomości będącej przedmiotem sprawy. Odwołujący podniósł, że ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Prezydent Miasta [...] zaopiniował pozytywnie proponowany podział działki nr [...], jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie al. [...], ul. [...] i ul. [...]. W postanowieniu wskazano, że istnieje możliwość zagospodarowania wydzielonych działek gruntu zgodnie z planem miejscowym, oraz że istnieje możliwość zapewnienia projektowanym do wydzielenia działkom dostępności do drogi publicznej ul. [...] poprzez działkę nr [...], której właścicielem jest Gmina [...]. Odwołujący powołał się na wyrażone w orzecznictwie stanowisko, według którego postanowienie zawierające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zm., dalej również jako: "ustawa"), jest częścią postępowania w zakresie zatwierdzenia podziału nieruchomości, stanowi etap wstępny postępowania administracyjnego i dlatego też organ zatwierdzający podział jest związany opinią o podziale. Ponadto odwołujący podkreślił, że działka nr [...], którą Uniwersytet zamierza podzielić, przylega bezpośrednio do działki nr [...], która jest własnością miasta [...] i stanowi w pełni urządzoną drogę, ulicę [...] z nawierzchnią asfaltową oraz oświetleniem. W obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2006 roku w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie al. [...], ul. [...] i ul. [...], przedmiotowa działka oznaczona jest na rysunku planu symbolem [...], co zgodnie z zapisami § 6 ust. 1 pkt 15 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 tekstu planu oznacza drogi publiczne - drogi lokalne. Rozpoznając wniesione odwołanie Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy regulujących procedurę podziału nieruchomości, a następnie wskazało, że jak wynika z załącznika nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2012 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz ustalenia ich przebiegu, gminna droga publiczna położona w sąsiedztwie działki nr [...], lecz nie bezpośrednio przy niej - ulica [...] nie zapewnia dla niej bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Działka nr [...] (obręb [...]) przylega do działki [...] (obręb [...]) nieznajdującej się w przebiegu gminnej drogi publicznej określonej ww. uchwałą. Powyższa działka gruntu będąca własnością Gminy [...], nie stanowi gminnej drogi publicznej w rozumieniu art. 1 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm.), ponieważ nie została zaliczona do kategorii drogi gminnej stosowną uchwałą rady gminy. Trafnie zatem organ pierwszej instancji uznał, że skoro działka nr [...] (obręb [...]) nie ma zapewnionego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, to powinna mieć zapewniony pośredni dostęp do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną lub ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej (art. 93 ust. 3 w zw. z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Tymczasem, jak wynika ze stanu ujawnionego w działach: [...] księgi wieczystej PO [...] i [...] księgi wieczystej nr PO [...], właścicielowi nieruchomości objętej podziałem nie przysługuje prawo przejścia i przejazdu przez działkę [...], zapewniającą dostęp do drogi publicznej - ulicy [...]. Wnioskodawca nie wystąpił również w toku postępowania do Gminy [...] o wyrażenie zgody na tak wskazaną komunikację. Zdaniem organu II instancji wbrew twierdzeniom odwołującego, nie można uznać, że działka nr [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej - działki nr [...], zgodnie § 6 ust. 1 pkt 15 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie al. [...], ul. [...] i ul. [...]. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazują bowiem jedynie przeznaczenie danej nieruchomości. Natomiast aby można było mówić o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych, niezbędna jest uchwała odpowiedniego organu, zgodnie z wymogami art. 6 - 7 ustawy o drogach publicznych. Jak wyżej wskazano, działka nr [...] (obręb [...]) nie stanowi gminnej drogi publicznej, ponieważ nie została zaliczona do kategorii drogi gminnej stosowną uchwałą rady gminy. Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazującego na wiążący charakter postanowienia Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. opiniującego pozytywnie proponowany podział działki nr [...], Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powyższa opinia dotyczy godności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, i zatem wyłączenie w tym zakresie można mówić o jej wiążącym charakterze. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w przedmiotowym postanowieniu twierdza się jedynie, że istnieje możliwość zapewnienia projektowanym do wydzielenia działkom dostępności do drogi publicznej ul. [...] poprzez działkę nr [...], której właścicielem jest Gmina [...], z wyraźnym zaznaczeniem, że dział II Kw nr [...] nie zawiera informacji o ustanowieniu służebności drogowej zapewniającej działce nr [...] prawny dostęp do drogi publicznej. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Uniwersytet podnosząc zarzut naruszenia: 1. art. 7 K.p.a., poprzez nie podjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, tj. nie uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, dokumentów, odnośnie działek nr [...], [...], [...], [...], mających istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 8 K.p.a. przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę w sposób odmienny, niż wskazano w wydanym wcześniej w tej samej sprawie postanowieniu opiniującym projekt podziału, jak również odmiennie niż we wcześniejszej decyzji wydanej w oparciu o taki sam stan faktyczny i prawny; 3. art. 16 K.p.a. i art. 110 K.p.a. przez uznanie wbrew treści ostatecznej i prawomocnej decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...], zatwierdzającej podział nieruchomości odnośnie przedmiotowej działki [...], a stwierdzającej dostęp tej działki do drogi publicznej, że działka [...] takiego dostępu do drogi publicznej nie posiada i w konsekwencji naruszenie prawomocności tej decyzji oraz zasady związania organu tą decyzją; 4. art. 77 K.p.a. - poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący przez organ całego materiału dowodowego tj. m.in. pominięcie w toku jego rozpatrywania treści wcześniejszej prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta [...]; zatwierdzającej podział działek w tym na przedmiotową działkę [...]; 5. art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, że przedmiotowe działki [...] i [...] nie mają dostępu do drogi publicznej, przez co podział nieruchomości jest niedopuszczalny; 6. art. 96 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niezastosowanie i nie wydanie decyzji zatwierdzającej podział przedmiotowych działek [...] i [...]; 7. art. 99 w zw. z art 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia podziału zamiast decyzji zatwierdzającej ten podział pod warunkiem ustanowienia przy zbywaniu odpowiedniej służebności dla działek [...] i [...] na działce [...] Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] (obręb [...]) o powierzchni 1,2478 ha (obręb [...], arkusz [...]), ujawnionej w księdze wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, będącej własnością wnioskodawcy, na działki: [...],[...]. Okolicznościami bezspornymi, nie kwestionowanymi przez strony pozostaje, że działka nr [...], o podział której wystąpiła skarżąca, graniczy z działką nr [...]. Działka powyższa, w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, uchwalonym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2006 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] w rejonie al. [...], ul. [...] i ul. [...], oznaczona jest na rysunku planu symbolem [...], co zgodnie z zapisami § 6 ust. 1 pkt 15 oraz § 21 ust. 1 pkt 2 tekstu planu oznacza drogi publiczne - drogi lokalne. Równocześnie działka powyższa nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych – nie została ona wymieniona w załączniku nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2012 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz ustalenia ich przebiegu. W tych okolicznościach faktycznych istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy działka nr [...] ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, a w konsekwencji, czy możliwe jest dokonanie jej podziału. Pojęcie "dostępu do drogi publicznej" jest pojęciem prawnym, a jego definicja została zawarta w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Z treści cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że ustawodawca uznał, iż w przypadku braku bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, możliwy jest jedynie dwojakiego rodzaju pośredni dostęp do drogi publicznej, tj.: a) poprzez ustanowienie służebności drogowej, b) poprzez drogę wewnętrzną. Pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp faktyczny i prawny, przy czym dostęp prawny oznacza, że winien on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, bądź orzeczenia sądowego, zaś faktyczny, że musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Nie może być on dostępem wyłącznie hipotetycznym. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych. Pojęcie "drogi publicznej" należy rozumieć według przepisów ustawy o drogach publicznych. Aby więc uznać, że dana droga ma charakter drogi publicznej w rozumieniu powołanej ustawy o drogach publicznych, należy wykazać, że odpowiada ona warunkom określonym w tej ustawie. Zgodnie z jej przepisami drogi publiczne dzielą się na cztery kategorie, do których należą także drogi gminne. Przepis art. 7 ust. 2 cytowanej ustawy stwierdza natomiast, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Również samo ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Ustawodawca posługuje się również pojęciem "drogi wewnętrznej", którymi są, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych - drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg. Z powyższego wynika, że droga wewnętrzna nie ma charakteru publicznego. Nieruchomość stanowiąca drogę wewnętrzną stanowi przedmiot własności konkretnego podmiotu. Prawo do korzystania z tej drogi podlega co do zasady regulacji prawa cywilnego. Podkreślić należy, że ustawodawca - wskazując, iż dostęp do drogi publicznej może odbywać się przez drogę wewnętrzną, nie wyjaśnił w tym zakresie podstaw korzystania przez inwestora z nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną. Zdaniem Sądu, przy ocenie tej kwestii uwzględnić należy ochronę prawa własności właścicieli nieruchomości stanowiącej drogę wewnętrzną oraz konieczność zapewnienia takiego prawa dojazdu do nieruchomości, który będzie prawem o charakterze trwałym i nie ustanie wskutek wypowiedzenia stosunku prawnego przez właściciela drogi wewnętrznej. Taki warunek spełnia niewątpliwie dostęp przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Sąd zwraca jednak uwagę, że w przypadku dostępu do drogi publicznej przez drogę wewnętrzną rozróżnić należy dwie sytuacje. Po pierwsze - sytuację, gdy objęta wnioskiem nieruchomość nie leży przy drodze wewnętrznej, lecz droga taka stanowi jeden z późniejszych etapów dojazdu do drogi publicznej. Druga sytuacja zachodzi – co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy nieruchomość jest położona przy drodze wewnętrznej. Odpowiada to regulacji art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielania działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem; nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Z powyższych unormowań jednoznacznie wynika, że warunkiem zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości jest zapewnienie nowo tworzonym działkom dostępu do drogi publicznej. Wprowadzenie tego warunku wiąże się z regulacjami dotyczącymi dostępu nieruchomości (działki) do drogi publicznej zawartymi w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawie – Prawo budowlane, tworząc z nimi spójną całość. Mówiąc na gruncie tych ustaw o dostępie do drogi publicznej rozróżnia się zasadniczo: a) dostęp bezpośredni – gdy nieruchomość przylega do działki drogowej - drogi publicznej i istnieje rzeczywista możliwość wjazdu na drogę i zjazdu z niej, b) dostęp pośredni – poprzez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie służebności drogowej. Odnosząc się do drugiej z powyższych sytuacji Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1784/10, Baza NSA, gdzie wskazano, że podziału nieruchomości może być dokonany, gdy dostęp do drogi publicznej został zagwarantowany poprzez ogólnodostępną drogę wewnętrzną, stanowiącą własność Gminy. Sąd zwraca uwagę, że jak wskazano w powołanym powyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego traktowanie spornej działki (nr [...] – stanowiącej drogę lokalną) jako drogi ogólnodostępnej mogącej stanowić dla nieruchomości sąsiednich pośredni dostęp do drogi publicznej, stanowi niewątpliwie określone ograniczenie prawa własności Gminy. Jednak prawo własności nie ma charakteru absolutnego, gdyż występują w jego treści ograniczenia, wyznaczające granice prawa podmiotowego właściciela. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego granice treści prawa własności wyznaczają: ustawy, zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa wyznacza granice prawa własności przy uwzględnieniu przeznaczenia przedmiotu tego prawa. Wskazać należy, że ochrona własności w odniesieniu do mienia komunalnego musi być rozpatrywana przy uwzględnieniu tego, że samorząd terytorialny został powołany w myśl art. 163 Konstytucji RP do wykonywania funkcji publicznych. W piśmiennictwie przeważa pogląd, że co do zasady mienie komunalne ma charakter publicznoprawny. Wskazuje się zwłaszcza, iż Trybunał Konstytucyjny wypowiadając się w tej materii uznał, że mienie komunalne jest rodzajem mienia publicznego i nie powinno być utożsamiane z mieniem prywatnym. W szczególności, zdaniem Trybunału, własność komunalna może doznawać ograniczeń podyktowanych interesem publicznym i to znacznie dalej idących niż w odniesieniu do własności prywatnej. Trybunał zastrzegł jedynie, że wspomniane ograniczenia powinny być stosowane z uwzględnieniem zasady proporcjonalności (por. System prawa prywatnego tom 3 Prawo rzeczowe pod red. T. Dybowskiego Wyd. C. H. Beck Instytut Nauk Prawnych PAN Warszawa 2007 r. str.178, 239; Komentarz Kodeks Cywilny pod red. K. Pietrzykowskiego Warszawa 1997 r. str. 305). W świetle poczynionych wyżej uwag uzasadnionym było wnioskowanie skarżącej że w okolicznościach konkretnej sprawy spełniony został warunek z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, skoro dostęp do drogi publicznej dla nieruchomości podlegającej podziałowi zapewniony jest poprzez drogę wewnętrzną już istniejącą, mającą taki status w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dostęp do powyższej drogi jest zatem zarówno dostępem faktycznym, lecz również ma legalną podstawę. W tych okolicznościach faktycznych Gmina nie może zatem obecnie wymagać, aby korzystanie z tej drogi przez określony krąg podmiotów odbywał się tylko po uzyskaniu indywidualnego tytułu prawnego, podczas gdy jednocześnie część podmiotów korzysta z niej bez żadnych ograniczeń. Ponadto, Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw. Kwestią bezsporną jest, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] marca 2008 r. w zatwierdził skarżącemu podział nieruchomości położonej na terenie m. [...] przy ul. [...]. Tym samym organy zobowiązane były do wskazania uzasadnionej przyczyny - nie jest nią twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o braku związania organu wcześniejszą decyzją Prezydenta – zmiany podjętego wcześniej rozstrzygnięcia. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego ustalone zgodnie z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło