IV SA/Po 318/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018r. wniosku adwokata J. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi L. N. i R. N. przeciwko Prezydentowi Miasta w przedmiocie umowy postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. odrzucił skargę L. N. i R. N. przeciwko Prezydentowi Miasta w przedmiocie umowy. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej L. N. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, który rozpoznany został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2018r. przyznającym wnioskodawczyni m.in. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Adwokat J. P. będąc pełnomocnikiem skarżącej wyznaczonym na mocy powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] października 2018r. złożył w Sądzie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia [...] kwietnia 2018r. Odrębnym pismem złożonym w Biurze Podawczym tut. Sądu w dniu [...] października 2018r., pełnomocnik wyznaczony z urzędu wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej oświadczając, że koszty te nie zostały zapłacone. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 – dalej P.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W tym miejscu podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010r., sygn. akt II FZ 143/10 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) wskazał, że pomimo literalnej wykładni art. 250 P.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny. Również Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zajął stanowisko, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienia SN z dnia 12 lutego 1999r., sygn. akt II CKN 341/98, publ. OSNC 1999/6/123 oraz z dnia 18 marca 1999 r., sygn. akt I CKN 1046/97, publ. OSNC 1999/10/178). Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14 (CBOSA). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art. 177 §3 P.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei z art. 177 § 4 P.p.s.a. wynika, że jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Skuteczność złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest uzależniona od dochowania przez pełnomocnika wskazanego wyżej terminu. A contrario, złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie terminu wyznaczonego w art. 177 § 4 P.p.s.a. powoduje, że bezzasadnym staje się roszczenie o wypłatę wynagrodzenia za jej sporządzenie. Pod pojęciem "zawiadomienia pełnomocnika", o którym mowa w art. 177 § 3 P.p.s.a. rozumie się bowiem datę zawiadomienia pełnomocnika przez właściwą okręgową radę adwokacką i od tego momentu rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski; komentarz do art. 253; Legalis). W realiach niniejszej sprawy adwokat J. P. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem został powiadomiony pismem Okręgowej Rady Adwokackiej w P. doręczonym w dniu [...] sierpnia 2018r. (zob. pismo ORA w P. k. 140 akt). Powyższe potwierdza przesłane przez ORA w P. zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 141 akt). Oznacza to, że ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej lub też opinii o braku podstaw do jej wniesienia upływał w przedmiotowej sprawie w dniu 5 września 2018 r. Złożenie opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej w dniu 8 października 2018r. a więc po upływie terminu i domaganie się przyznania wynagrodzenia z tego tytułu uznać wiec przyjdzie za bezzasadne. Wobec powyższego, w oparciu o przepis art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.