IV SA/Po 32/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-04-10

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących swojej sytuacji finansowej pomimo wezwania sądu, może zostać pozbawiony prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wywiązał się z obowiązku przedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących swojej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło sądowi ocenę, czy rzeczywiście zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w postępowaniu uzupełniającym stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając trudną sytuację materialną rodziny. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie przedłożył żądanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zoczenia odwołania postanawia odmówić przyznania prawo pomocy J.Z. wniósł skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do zoczenia odwołania. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest zasiłek chorobowy wnioskodawcy i wynagrodzenie żony w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawca uzasadniając wniosek wskazał, iż posiada mieszkanie o pow. [...] m2 i w dniu 19.11.2011r. przebył zawal serca, w związku z czym sytuacja jego rodziny jest bardzo ciężka. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 7 marca 2012r. (odebranym w dniu 12.03.2012r.) wezwano skarżącego do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w przypadku złożenia rozliczenia za 2011 należało przesłać zeznanie podatkowe za lata 2010 – 2011 i przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył wszystkich żądanych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących sytuacji swojej finansowej w tym dokumentów dotyczących stałych wydatków, lokat, kont oraz kart kredytowych należących do osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, Brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło