IV SA/Po 321/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak(spr.) Protokolant ref. staż. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] [...] w przedmiocie dodatków do zasiłku rodzinnego i zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżone decyzje w części, w której odmówiono przyznania dodatków do zasiłku rodzinnego i zasiłku pielęgnacyjnego na miesiąc lipiec 2004 roku oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] o numerach [...] oraz [...] w części, w której nie orzeczono o przyznaniu przedmiotowych świadczeń na miesiąc lipiec 2004 roku 2. określa, że zaskarżone decyzje podlegają wykonaniu w części przyznającej przedmiotowe świadczenia. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski Wnioskami z dnia 21 kwietnia 2004 r. M.M. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, rozpoczęcia roku szkolnego oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku strona załączyła orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...], na mocy którego jej małoletni syn F., ur. [...].04.1996 r., zaliczony został do osób niepełnosprawnych, a niepełnosprawność ta datuje się od 08.1998 r. W treści tego orzeczenia podano, iż wydane zostało na okres do 30 czerwca 2004 r. Z wnioskiem o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności syna na dalszy okres strona wystąpiła do wskazanego Zespołu w dniu 21 czerwca 2004 r. Decyzjami z dnia [...] Nr [...] oraz nr [...] Prezydent Miasta w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna F. w wysokości 144 zł miesięcznie na okres od 01 maja 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 70 zł miesięcznie na okres od 01 maja 2004 r. do 30 czerwca 2004 r. Oświadczeniem z dnia 14 lipca 2004 r. M.M. wystąpiła do wskazanego Ośrodka o przyznanie powyższych świadczeń na dalszy okres. Strona wyjaśniła, iż na m-c lipiec 2004 r. świadczeń tych jej nie przyznano, a orzeczenie o niepełnosprawności doniesie później, bowiem posiedzenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zostało wyznaczone na 30 lipca 2004 r. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta przyznał stronie wyłącznie dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka – syna F. Pismem z dnia 11 sierpnia 2004 r. M.M. wystąpiła do MOPR o spłatę przedmiotowych świadczeń za okres dwóch miesięcy lipiec-sierpień 2004 r. Strona wyjaśniła, iż termin posiedzenia Zespołu do Spraw Niepełnosprawności z przyczyn od niej niezależnych został ustalony tak późno, a orzeczenie o niepełnosprawności syna otrzymała w dniu 7 sierpnia 2004 r., które niezwłocznie złożyła w Ośrodku. Do tego ponownego wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do tego zasiłku oraz zasiłku pielęgnacyjnego strona załączyła orzeczenie o niepełnosprawności syna F. z dnia [...] nr [...] w treści którego zaznaczono, że niepełnosprawność dziecka datuje się od 08.1998 r., a orzeczenie wydane zostało na okres do 31 lipca 2006 r. Strona załączyła również doręczone jej zawiadomienie o terminie posiedzenia Zespołu, w treści którego zamieszczono informację o przyczynie rozpatrzenia wniosku z opóźnieniem. Decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 16 ust. 1, 2 i 4, art. 20, art. 24 ust. 2 i 4, art. 26 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zmianami), Prezydent Miasta przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności syna F. w wysokości 144 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2004 r. do 31 lipca 2006 r.,), a decyzją Nr [...] dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka w wysokości po 250 zł miesięcznie oraz dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości po 70 zł miesięcznie na okres, od 01 sierpnia 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Jako podstawę prawną tej decyzji organ powołał przepisy art. 12 ust.1 i 4, art. 13 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 oraz art. 26 ust. 2 przedmiotowej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Składając odwołanie od powyższych decyzji M.M. wniosła o przyznanie przedmiotowych świadczeń także za miesiąc lipiec 2004 r., wskazując na niezależne od niej opóźnienie w rozpatrzeniu wniosku o ustalenie niepełnosprawności syna oraz na ciągłość tej niepełnosprawności, która datuje się nieprzerwanie od 1998 roku i trwa nadal. Decyzjami z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżone decyzje utrzymało w mocy, wskazując na ich zgodność z przepisami prawa. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do przedmiotowych świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a strona orzeczenie o niepełnosprawności syna dostarczyła w dniu 10 sierpnia 2004 r., stąd przyznanie świadczeń jest możliwe od dnia 1 sierpnia 2004 r. W skardze na powyższą decyzję M.M. wniosła o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarła w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo wskazując na potwierdzoną orzeczeniem Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności kontynuację choroby dziecka, która trwa od 1998 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając że prawo do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności ustala się na zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 111 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sprawę połączono do wspólnego rozpoznania i wyrokowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Po raz pierwszy z wnioskiem o przyznanie przedmiotowych świadczeń strona wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w dniu 21 kwietnia 2004 r., załączając do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności syna, wystawione na okres do 30 czerwca 2004 r. Ważne na kolejny okres zasiłkowy orzeczenie o niepełnosprawności strona złożyła w dniu 10 sierpnia 2004 r., wyjaśniając, iż posiedzenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wyznaczone zostało na dzień 30 lipca 2004 r., choć stosowny wniosek złożyła w dniu 21 czerwca 2004 r., a samo orzeczenie otrzymała dopiero w dniu 7 sierpnia 2004 r. Jako podstawę prawną odmowy przyznania zaskarżonej decyzji powołano przepis z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 , Nr 35 poz. 305, Nr 64 poz. 593, Nr 99 poz. 1001, Nr 192 poz. 1963), zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a przyznanie świadczenia następuje do końca okresu zasiłkowego, który w przypadku świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby kończy się z ostatnim dniem miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (art. 24 ust. 3 i 4). W ocenie Sądu przepis ten miał zastosowanie przy złożeniu pierwszego wniosku w sprawie ustalenia prawa do przedmiotowych świadczeń rodzinnych, co miało miejsce w m-cu kwietniu 2004 roku; to wówczas wszczęte zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie. Tym samym uzupełnienie dokumentacji po otrzymaniu orzeczenia Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie wszczęło postępowania w odrębnej sprawie, o ustalenie prawa strony do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, lecz w sprawie przyznania tych świadczeń na kolejny okres zasiłkowy. Tylko w tym pierwszym przypadku miałby zastosowanie art. 24 ust. 2 przedmiotowej ustawy. Materialnoprawne podstawy przyznania wnioskowanych świadczeń, z racji orzeczonej niepełnosprawności dziecka, określają przepisy art. 5 ust. 2 , art. 8 pkt 4 i 5, art. 12 ust. 1 i 4, art. 13, a w odniesieniu do zasiłku pielęgnacyjnego art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z treści tych przepisów wynika, iż warunkiem przyznania wskazanych świadczeń jest legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności dziecka. Takim orzeczeniem skarżąca na syna F. dysponowała. Fakt, że orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, którego zadaniem było ustalenie czy niepełnosprawność dziecka skarżącej istnieje nadal, zostało wydane stronie skarżącej z opóźnieniem (mimo złożenia przez skarżącą wniosku w terminie oraz rozpatrzenia wniosku w m-cu lipcu 2004 r.), co zdaniem Sądu nie ma znaczenia dla oceny uprawnienia strony do wypłaty świadczeń za m-c lipiec 2004 r. Zważyć bowiem należy, iż w świetle aktualnego orzeczenia niepełnosprawność syna skarżącej trwa nieprzerwanie od 1998 roku i nadal istnieje. Tym samym należy uznać, że wraz z przedłożeniem tego aktualnego orzeczenia nie została wszczęta nowa sprawa, jest to bowiem jedna sprawa, w ramach której następuje ocena, czy niepełnosprawność nadal istnieje. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zachodził obowiązek uwzględnienia stanu zdrowia syna skarżącej w dniu wydania zaskarżonych decyzji, co organy rozstrzygające w sprawie mogły uczynić na podstawie przedłożonego przez skarżącą aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności, w którym nie zaznaczono, iż niepełnosprawność trwa od m-ca sierpnia 2004 r. Wskazać także należy, iż orzeczenie to wydane zostało z datą 30 lipca 2004 r., stąd w świetle treści wskazanych przepisów również formalnie data ta stanowi podstawę do przyznania świadczeń na ten miesiąc. Za zasadnością takiej wykładni przemawia także nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2005 r. oraz 14 stycznia 2006 r. Wprowadzone do ustawy przepisy art. 24 ust. 3a i 3b przewidują wypłatę świadczeń za okres, gdy strona nie dysponowała jeszcze nowym orzeczeniem o niepełnosprawności, a nowe orzeczenie stanowi o kontynuacji niepełnosprawności, a także gdy strona udokumentowała złożenie wniosku o ustalenie niepełnosprawności na dalszy okres. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...] w części, w której nie orzeczono o przyznaniu stronie wnioskowanych świadczeń za miesiąc lipiec 2004 r. Przepis art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zastosowano w odniesieniu do przyznanych stronie świadczeń rodzinnych. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest rozpatrzyć wniosek skarżącej o przyznanie przedmiotowego zasiłku za okres m-ca lipca 2004 r., uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski jf