IV SA/Po 323/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-08-21
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową pomimo wezwania sądu, może zostać uznany za osobę, której przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej sytuacji finansowej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu. Niewywiązanie się z tego obowiązku oznacza, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, co wyklucza jego przyznanie.Stan faktyczny
Skarżący T.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie warunków zabudowy oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący, powołując się na stan zdrowia, nie przedłożył wymaganych dokumentów, a jedynie wpłacił część wpisu. Sąd uznał, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego obowiązku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.P o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić prawa pomocy
T.P. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżący na urzędowym formularzu złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i częściowego zwolnienia od kosztów sądowych z którego wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że jest emerytem i utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł. i diety radnego w kwocie [...] zł., z której dokonywane są potrącana. Wnioskodawca wskazał również, iż na leki, dojazdy do lekarzy i przychodni wydaje ponad [...] zł. Ponadto wnioskodawca opłaca energię elektryczną, wywóz nieczystości oraz ok. [...] zł. na zakup opału. Skarżący wskazał również, iż nie posiada samochodu ani telefonu. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca poinformował, iż jest współwłaścicielem domu i gruntu, którego nie użytkuje.
Mając na celu wyjaśnienie sytuacji finansowej wnioskodawcy pismem z dnia 20 czerwca 2012r. (odebranym w dniu 25.06.2012r. k. 511 akt) wezwano skarżącego do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do skarżącego i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz kopii zawartych umów kredytowych ze wskazaniem ich przeznaczenia, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenia o miesięcznej wysokości otrzymywanej diety radnego i określenie tytułu prawnego do nieruchomości wskazanej jako adres zamieszkania,
Na wniosek skarżącego przedłużono skarżącemu o 10 dni termin do przedłożenia dokumentów wskazanych w wezwaniu z dnia 20 czerwca 2012r.
W odpowiedzi na powyższe skarżący w dniu 31.07.2012r. wpłacił 200 zł tytułem wpisu od skargi. Dodatkowo w piśmie z dnia 31.07.2012r. skarżący wyjaśnił, iż z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie przedłożyć dokumentów wymienionych w wezwaniu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie przedłożył szczegółowych dokumentów dotyczących swej sytuacji finansowej. Stan zdrowia nie uzasadnia bowiem braku wykonania obowiązku nałożonego pismem z dnia 20 czerwca 2012r., gdyż zakresem wezwania objęte zostały dokumenty, którymi skarżący powinien dysponować lub, które mógł zgromadzić bez większego wysiłku.
W tej sytuacji brak odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). W tym miejscu należy wskazać, iż skarżący został pouczony w wezwaniu z dnia 4.04.2012r., iż nie udzielenie informacji dotyczących sytuacji finansowej może prowadzić do odmowy przyznania prawa pomocy. Ponadto skarżący uiścił wpis w kwocie 200 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło