IV SA/Po 324/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-06-28
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja obciążająca stronę kosztami kontroli sanitarnej jest prawidłowa, jeśli organ nie przedstawił szczegółowej kalkulacji tych kosztów?Ratio decidendi
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają ustawowe upoważnienie do obciążania podmiotów kontrolowanych kosztami kontroli. Jednakże, aby decyzja w tym zakresie była prawidłowa, musi zawierać szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, w tym kalkulację ustalonych opłat, wskazującą wysokość poszczególnych kosztów. Brak takiego uzasadnienia, uniemożliwiający weryfikację wysokości opłaty, czyni decyzję wadliwą.Stan faktyczny
J. C., właściciel cukierni, został obciążony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego kosztami kontroli sanitarnej w wysokości 186,80 zł. Skarżący wniósł odwołanie, kwestionując zasadność kontroli i obciążenia kosztami. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał decyzję w mocy. W skardze do sądu administracyjnego J. C. ponownie podniósł zarzuty dotyczące zasadności obciążenia kosztami, wskazując na tendencyjne działania organów. Sąd uwzględnił skargę, uchylając obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant: sekretarz sąd. Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami kontroli sanitarnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...], zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego J. C. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ I.Kucznerowicz /-/ P.Miładowski /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 36 i 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 ze zmianami) obciążył J. C. - właściciela Cukierni "[...]" ul. [...], kosztami przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2005 r. kontroli, w wysokości 186,80 zł, zobowiązując do wpłacenia tej kwoty w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ wyjaśnił, iż w wyniku kontroli stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych, co zgodnie z art. 36 powołanej ustawy obliguje organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej do obciążenia kosztami jej przeprowadzenia.
W złożonym odwołaniu od powyższej decyzji J. C. wniósł o jej uchylenie, kwestionując zasadność przeprowadzania kolejnych kontroli sanitarnych oraz obciążania ich kosztami. W uzasadnieniu odwołania strona wyjaśniła, iż wniosła skargi do sądu administracyjnego na decyzje podjęte w przedmiocie nałożenia na niego obowiązków, które w jego ocenie są bezpodstawne i mogą skutkować zamknięciem zakładu, w którym od ponad 50 lat wyrabia się ciastka.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 §2 pkt 1 k.p.a., art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 04 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 20 poz. 193), w uzasadnieniu decyzji wskazując na zasadność obciążenia strony kosztami przeprowadzonej kontroli.
W skardze na powyższą decyzję J. C. wniósł o jej uchylenie, ponownie kwestionując zasadność obciążenia kosztami kontroli, która w jego ocenie jest wynikiem tendencyjnych i niespójnych zachowań organów inspekcji sanitarnej. Zdanie skarżącego żądanie od rzemieślnika wniesienia opłaty za niejasne i wręcz destrukcyjne działania organu jest niezrozumiałe. Do skargi J. C. załączył zgłoszone przez siebie zastrzeżenia do Protokołu kontroli sprawdzającej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn, aniżeli wskazano w jej uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Wbrew zarzutom skargi organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mają upoważnienie ustawowe do pobierania od podmiotów kontrolowanych opłat za kontrole przeprowadzone w ramach bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Podstawę prawną do obciążania takimi opłatami stanowi przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. nr 90 poz. 575 ze zmianami), zgodnie z którym opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Wysokość przedmiotowych opłat ustalana jest w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 04 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. Nr 20 poz. 193), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 36 ust. 4 wskazanej ustawy.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż w dniu [...] czerwca 2005 r. upoważnieni pracownicy Państwowej Powiatowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadzili kontrolę sprawdzającą w cukierni skarżącego, z kontroli tej sporządzony został protokół nr [...], w treści którego odnotowano częściowe wykonanie zaleceń nałożonych decyzją z dnia [...] nr [...] i [...]. Tym samym w sprawie zachodziły podstawy do obciążenia skarżącego opłatą z tytułu przeprowadzonej kontroli.
Zgodnie z §2 wyżej powołanego rozporządzenia z dnia 4 lutego 2004 r. wysokość przedmiotowych opłat ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. W kolejnych przepisach tego rozporządzenia określone zostały koszty zaliczane do kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych z wykonaniem konkretnej czynności oraz upoważnienie do określenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania lub innej czynności. Opłaty te ustalane są więc w wysokości rzeczywistych kosztów wykonania danej czynności z doliczeniem procentowego narzutu wynikających z kosztów utrzymania stacji sanitarno-epidemiologicznych. Wobec tak jasno sprecyzowanych zasad ustalania wysokości opłat za czynności wykonywane przez pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach sprawowania bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego akta sprawy winny zawierać kalkulację ustalonej opłaty, a wydana w tej sprawie decyzja powinna spełniać wymogi określone w art. 107 §1 i 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, co oznacza obowiązek zawarcia w niej pełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego podjętego rozstrzygnięcia. Wymogu tego wydane w przedmiotowej sprawie decyzje nie spełniają, organ I instancji nie przedstawił bowiem w jaki sposób ustalona została kwota opłaty, którą skarżący został obciążony, z wskazaniem wysokości poszczególnych kosztów uwzględnionych przy jej wyliczeniu. Powyższe uchybienie uniemożliwia zweryfikowanie wysokości ustalonej przez organ opłaty, tak przez stronę postępowania jak i rozpatrujący skargę sąd administracyjny, co czyni wydane w sprawie decyzje wadliwymi w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...]. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, przepis art. 152 zastosowano wobec nałożonego na stronę skarżącą obowiązku.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest przedstawić sposób ustalenia opłaty, którą strona skarżąca została obciążona, z wyszczególnieniem wysokości uwzględnionych kosztów.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ I. Kucznerowicz
za nieobecnego sędziego
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło