IV SA/Po 328/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-02-13
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost - Durchowska, Ewa Makosz – Frymus, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca ustalone prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy w rozumieniu przepisów o pomocy dla gospodarstw rolnych dotkniętych suszą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba posiadająca ustalone prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników nie może być uznana za objętą ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy. Zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby te nie podlegają ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, nawet jeśli spełniają warunki z art. 16 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, skarżący nie spełnił wymogu podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy, co było warunkiem przyznania pomocy dla gospodarstw rolnych dotkniętych suszą.Stan faktyczny
Skarżący T. J. wystąpił o przyznanie zasiłku celowego w związku ze stratami w gospodarstwie rolnym spowodowanymi suszą w 2006 r. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując, że skarżący podlega ubezpieczeniu społecznemu innemu niż rolników, ponieważ jest rencistą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że jest rolnikiem i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) As. sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, oddala skargę /-/ I.Kucznerowicz /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus
Wnioskiem z 11 września 2006r. T. J. wystąpił o przyznanie mu zasiłku celowego w kwocie 500 zł powiększonego o 392 zł, w związku z suszą w roku 2006.
Decyzja Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z [...] odmawiająca skarżącemu przyznania zasiłku celowego z tytułu strat poniesionych w gospodarstwie rolnym w wyniku klęski suszy w 2006r., została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z [...].
Kolejną decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2004r., nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: u.p.s.) i art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) i § 2 - § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. z 2006r., nr 155, poz. 1109, dalej: rozporządzenie) odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Uzasadniając swoją decyzję, organ wskazał, że skarżący nie spełnia podstawowego warunku udzielenia pomocy, podlega bowiem ubezpieczeniu społecznemu, innemu niż społeczne ubezpieczenie rolników. Wskazano, że pomoc w postaci jednorazowego zasiłku celowego ze względu na starty spowodowane suszą przysługują rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Przy czym zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 7, poz. 25 ze zm., dalej: u.s.r.) nie korzysta z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego, osoba która ma ustalone prawo do emerytury lub renty.
Skarżący, z zachowaniem ustawowego terminu, wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za krzywdzącą. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jest rolnikiem i podlega ubezpieczeniu o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.s.r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, wskazując, że skarżący jest rolnikiem, ale nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników albowiem jest rencistą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżący wskazał na treść art. 16 ust. 1 u.s.r. powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art.1 §1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć obu instancji był § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. Wskazany przepis uzależnia udzielenie pomocy rodzinie rolniczej, której gospodarstwo rolne zostało dotknięte suszą w 2006 r., od tego, czy co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 1998r., nr 7, poz. 25 ze zm., dalej: u.s.r.) ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny oraz domownik rolnika -jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Podobnie ustawodawca uregulował kwestię ubezpieczenia emerytalno-rentowego w art. 16 ust. 3 u.s.r. wskazując, że przepisów o tym ubezpieczeniu nie stosuje się do osoby, która podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Sąd wskazuje, że materiał zgromadzony przez organy w postępowaniu administracyjnym, w sposób jednoznaczny wskazuje, że T. J. ma ustalone prawo do renty. Z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o waloryzacji renty z dnia 1 marca 2006r. wynika, że skarżącemu prawo do renty przysługuje na podstawie ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r., nr 39, poz. 353 ze zm.).
Powyższe okoliczności są w istocie bezsporne, albowiem sam skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze przyznaje, że jest rencistą ZUS.
Mając na uwadze brzmienie powołanych przepisów art. 7 ust. 1 u.s.r. i art. 16 ust. 3 u.s.r. skarżący, jako osoba mająca ustalone prawo do renty, nie może zostać uznany za objętego ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy. Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie spełnia wymogu podlegania ubezpieczeniu z mocy ustawy, określonego w § 2 pkt 1 przedmiotowego rozporządzenia.
Sąd wskazuje, że art. 16 u.s.r. należy rozumieć całościowo - na co wskazuje skarżący w odwołaniu i w skardze. Jednocześnie w niniejszej sprawie organy administracji właśnie w taki sposób zastosowały powołany przepis. Artykuł 16 ust. 1 u.s.r. ustanawia regułę, że rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy. Przy czym w art. 16 ust. 3 u.s.r. ustawodawca określił, że ubezpieczeniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 u.s.r. nie są objęte osoby, które podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub mają ustalone prawo do emerytury lub renty, lub mają ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Aby podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy spełnione muszą być łącznie: warunek pozytywny z art. 16 ust. 1 u.s.r. i warunek negatywny (niepodlegania innemu ubezpieczeniu) z art. 16 ust. 3 u.s.r.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
/-/ I. Kucznerowicz /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus
JH
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło