IV SA/Po 33/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-02-15
Skład orzekający: Damian Mataczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie przedłożył pełnej dokumentacji potwierdzającej jego sytuację majątkową i finansową?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane tylko wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy wnioskodawca nie przedłoży wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, a jego oświadczenia budzą wątpliwości, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
W.U. złożył skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata. Sąd wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, w tym wyciągów bankowych, zeznań podatkowych oraz dokumentów dotyczących zadłużenia. Skarżący przedłożył jedynie częściowe dokumenty, nie dostarczając pełnej wymaganej dokumentacji, w tym nie ujawnił dochodów żony prowadzącej praktykę lekarską.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej postanawia odmówić przyznania prawo pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 stycznia 2011r. odrzucił skargę W.U, na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Skarżący w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego i adwokata . W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz żoną i dzieckiem z źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę skarżącego ([...] zł.) oraz jego żony ([...] zł.) i renta w kwocie [...] zł. Uzasadniając powyższy wniosek skarżący wskazał również na zadłużenie w kwocie [...] tys. zł.
Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 1 lutego 2011r. (odebranym w dniu 4 lutego 2011r. k. 21 akt) wezwał go do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego żonę oraz dokumentów dotyczących lokat, kont oraz kart kredytowych; nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2008-2009 – własnego i żony (w przypadku złożenia zeznania za 2010r. przesłać należy również to zeznanie), przedłożenia zaświadczeń z miejsca pracy (własnego oraz żony) o wysokości zarobków oraz ostatniego odcinka renty oraz wskazania podstawy wykazanego we wniosku zadłużenia. W tym celu należało przedłożyć umowę lub inny dokument potwierdzający istnienie zadłużenia, wskazać cel wykorzystania środków i terminy oraz wysokość kwot miesięcznych zobowiązań z tytułu obsługi zadłużenia).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył zaświadczenie o własnych zarobkach, kopię faktury za energię elektryczną na kwotę [...] zł., dowody wpłaty opłat do wspólnoty mieszkaniowej ([...] zł.) i za TV ([...] zł.) oraz druki przelewów opłaty za telefon ([...] zł.) i gaz ([...] zł.)
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w pełni sytuacji finansowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożył kopii zeznań podatkowych i wyciągów z kont bankowych, nie udokumentował wysokości dochodu żony oraz nie ujawnił dokumentacji dotyczącej wskazanego zadłużenia. Wskazać należy przy tym iż z przedłożonych dokumentów wynika, że żona skarżącego prowadzi własną praktykę lekarską. Oznacza to, iż ma możliwość uzyskiwania znacznego dochodu poza wynagrodzeniem za pracę.
Brak odpowiedzi na wezwanie Sądu do wyjaśnienia sytuacji finansowej, oznacza również, że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło