IV SA/Po 334/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na pismo Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej (Regionalny Dział Obsługi i Dystrybucji w P.) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zapłaty zaległego abonamentu p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z (...) r. Dionisław Syniec (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł skargę na pismo Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (Regionalny Dział Obsługi i Dystrybucji w P.) z (...) r., znak (...)– nazwane przez Skarżącego "decyzją wzywającą do zapłaty zaległego abonamentu RTV" – domagając się uchylenia tego pisma ("decyzji") w całości "wraz z całkowitym uchyleniem obowiązku zapłaty rzekomo zaległego abonamentu RTV", a także zasądzenia na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym pismem z (...) r. Poczta Polska S.A. (dalej jako: "Poczta Polska" lub "Operator") poinformowała Stronę, że w sprawie zaległości w opłatach abonamentowych Strony na indywidualnym numerze identyfikacyjnym (...) zostaje podtrzymane stanowisko przedstawionego w piśmie z (...) r., znak (...), zawierającym szczegółowe wyjaśnienia i podstawy prawne dotyczące abonamentu RTV. Dodatkowo Operator wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342; dalej: "Rozporządzenie"), został Stronie nadany indywidualny numer identyfikacyjny (...). Duplikat zawiadomienia o nadaniu tego numeru przesłany Stronie w piśmie z (...) r. jest dokumentem (informacją), że takie zawiadomienie zostało wysłane do Strony w dniu (...) r. oraz że nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników przed rokiem 2008 wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę do opłat (...) zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym (...). Poczta Polska podkreśliła, że nie została zobligowana do wysyłania korespondencji, w postaci zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zawiadomień o powstałych zaległościach, listem poleconym, w związku z czym przesyłki te kierowane były i są do adresatów listami zwykłymi. W konsekwencji nie ma możliwości przesłania kserokopii nadania powiadomienia ani potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, ani jednoznacznego stwierdzenia czy faktycznie takie zawiadomienie Strona otrzymała. Dalej Operator pokreślił, że obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych wynika wprost z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.; dalej też jako: "ustawa abonamentowa", w skrócie: "u.o.a."). Tym samym nawet w sytuacji nieotrzymania przedmiotowego zawiadomienia, użytkownik należycie dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora publicznego. Nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych. Użytkownicy odbiorników RTV, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, poprzedzającej ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat. W zaskarżonym piśmie z (...) r. wskazano również, że w przypadku opóźnienia w uiszczaniu opłaty abonamentowej naliczane są odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych, co oznacza, iż w przypadku braku zapłaty należności sprawa trafia po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez urząd skarbowy. W uzasadnieniu swej skargi na opisane pismo Operatora, D.S. wskazał, że Poczta Polska na podstawie Rozporządzenia była zobowiązana w terminie 12 miesięcy od dnia jego wejścia w życie, a więc najpóźniej do 13 grudnia 2008 r., do powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W aktach sprawy brak jest informacji o doręczeniu takiego zawiadomienia wraz z potwierdzeniem jego odbioru przez Skarżącego, ponieważ zawiadomienie to wysłano listem zwykłym. Skarżący zawiadomienie o zarejestrowaniu odbiornika radiowego i telewizyjnego z podanym numerem konta bankowego do wpłat abonamentowych otrzymał dopiero z pismem datowanym na dzień (...) r. Ponadto Skarżący wskazał, że nie otrzymał od Poczty Polskiej upomnienia o zaległościach, aby móc zareagować i podjąć stosowne kroki. Pierwsze upomnienie o zaległościach otrzymał dopiero (...) r., a więc po kilku latach od pojawienia się pierwszej zaległości. W odpowiedzi na skargę Poczta Polska wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie w całości. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że Skarżący w styczniu (...) r. dokonał rejestracji odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego. Opłaty abonamentowe wpływały na numer imiennej książeczki (ostatnia wpłata –(...) r.) i świadczą jednoznacznie o dokonaniu przez Skarżącego wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV. Na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych oraz w związku z Rozporządzeniem, Poczta Polska była zobowiązana w terminie do 13 grudnia 2008 r. do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników. Operator zaznaczył przy tym, że Rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia". Pismem z (...) r. Skarżący został powiadomiony o nadaniu ww. numeru, zgodnie z Rozporządzeniem, co oznacza, że w chwili wystawienia tytułów wykonawczych był zobowiązany do uiszczania opłat z tytułu abonamentu RTV, a tym samym, że zobowiązania z tytułu abonamentu RTV – wbrew twierdzeniom Skarżącego – istniały i nadal istnieją. Ponadto organ wskazał, że konsekwencją zaprzestania wnoszenia opłat abonamentowych przez Skarżącego oraz braku reakcji na zawiadomienie o zaległości, skierowano do Skarżącego upomnienie z (...) r., które zostało odebrane (...) r. przez E.S. Brak uregulowania zobowiązania spowodowało dalsze konsekwencje w postaci przekazania przez Pocztę Polską do Urzędu Skarbowego w R. tytułu wykonawczego z (...) r. o nr (...) za okres od (...) roku do (...) roku w celu wyegzekwowania należności. Skarżącemu przysługiwało prawo do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z czego ten nie skorzystał. W dniu (...) r. Skarżący dokonał wyrejestrowania odbiorników RTV. Natomiast pismem z (...) r. wniósł o wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych dokumentów, a pismem z (...) r. wezwał Pocztę Polską do ostatecznego zajęcia stanowiska w sprawie zaległości z tytułu abonamentu RTV. Na ww. pisma Skarżący otrzymał odpowiedzi od Operatora pismami, odpowiednio, z (...) r. i z (...) r. W konkluzji Operator wskazał, że Skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał koniecznego trybu, ponieważ w przewidzianym prawem terminie nie wniósł zarzutów od tytułów wykonawczych doręczonych jemu przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W ocenie Sądu kwestionowane przez Skarżącego pismo Poczty Polskiej z 13 marca 2015 r. nie wykazuje cech żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. form działania administracji publicznej zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Nie podlega też zaskarżeniu z mocy przepisów szczególnych. Należy bowiem zauważyć, że pismem tym – kolejnym w ramach od wielu miesięcy trwającej wymiany korespondencji pomiędzy stronami – jedynie poinformowano Skarżącego o podtrzymaniu stanowiska zajmowanego przez Operatora w sprawie zaległości w opłatach abonamentowych istniejących na indywidualnym numerze identyfikacyjnym Skarżącego, a także ponownie (w ślad za pismem z (...) r.) przedstawiono odnośne unormowania prawne związane z obowiązkiem uiszczania i egzekwowania opłat abonamentowych. Jest to więc typowe pismo informacyjne, nie wywołujące ani de iure, ani de facto żadnych swoistych skutków prawnych. W szczególności, wbrew odmiennym twierdzeniom skargi, nie jest to decyzja administracyjna; tym bardziej, że wydawania takowych przez Pocztę Polską (verba legis: "operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe") – poza opisaną w art. 7 ust. 6–7 u.o.a. sytuacją stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego – nie przewidują przepisy ustawy o opłatach abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika bowiem wprost z ustawy. Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (OTK-A 2010 nr 3, poz. 22), w którym uznano, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF – jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. W ocenie Sądu zaskarżone pismo nie stanowi także "innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, że, jak wynika z zaskarżonego pisma oraz z odpowiedzi na skargę, wcześniej Poczta Polska, ze względu na nieuregulowanie przez Stronę zobowiązań z tytułu opłat abonamentowych, przekazała do urzędu skarbowego tytuły wykonawcze z 23 lutego 2015 r. w celu wyegzekwowania tych należności. Odtąd zatem to przede wszystkim na gruncie przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.; dalej w skrócie: "u.p.e.a.") Skarżący powinien poszukiwać właściwych środków ochrony prawnej. Chodzi w tym przypadku zwłaszcza o możliwość skorzystania z prawa zgłoszenia do organu egzekucyjnego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tytułu wykonawczego, zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (por. art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), pozwalających kwestionować m.in. istnienie egzekwowanego obowiązku (por. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżący, jak wynika z odpowiedzi na skargę, z tego prawa w przewidzianym terminie nie skorzystał. Mając wszystko to na uwadze Sąd stwierdził brak dopuszczalności skargi na przedmiotowe pismo Operatora z (...) r., jako że pismo to ma charakter wyłącznie informacyjny i nie mieści się w katalogu zaskarżalnych aktów lub czynności zawartym w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a., a ponadto sama skarga, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, może być poczytywana za zmierzającą do obejścia przepisów o zaskarżaniu aktów i czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę m.in. wówczas, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1) lub jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6), a więc w szczególności, gdy nie doszło do uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 §1 i 2 p.p.s.a., jakie służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji postanowienia, przy czym stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.