IV SA/Po 339/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie opłaty i kary za przejazd postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 25 maja 2010r. wydał postanowienie odrzucające skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie opłaty i kary za przejazd. Skarżący wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza. Skarżący ujawnił również posiadanie nieruchomości o pow. 16100 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej w obrębie W , nieruchomość o pow. 1000m2 zabudowana budynkiem mieszkalnym położoną w obrębie W , nieruchomość o pow. 1000m2 oraz inne nieruchomości. Skarżący ujawnił wskazał również na zobowiązania wobec ZUS w kwocie 700000 zł. Sąd celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 5 sierpnia 2010r. (odebranym w dniu 9 sierpnia 2010r. – k.51 akt) wezwał skarżącego do przedłożenia wyciągów z posiadanych kont bankowych oraz lokat i kart kredytowych należących do skarżącego i jego żony za okres ostatnich 6 miesięcy, zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym i wprowadzonej działalności gospodarczej, zeznań podatkowych za lata 2008 i 2009r. oraz kopii dokumentacji finansowej za 2010r., a także określenie kwoty stałych wydatków miesięcznych (np. prąd, gaz, leki itp.) i dochodu żony i z prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca pomimo przedłużenia na prośbę pełnomocnika terminu do przesłania dodatkowych dokumentów, nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Uwzględniając wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy oczywistym jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy możliwa jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Stąd też - w przypadku gdy oświadczenia zawarte we wniosku budzą wątpliwości lub okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony oraz jej stanu rodzinnego - stosownie do art. 255 ppsa., Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Powołany przepis wprost upoważnia do żądania dokumentów lub oświadczeń, pozwalających na zbadanie oświadczeń strony w zakresie jej sytuacji materialnej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zasadnym było wezwanie skarżącego mające na celu ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Z oświadczenia majątkowego zawartego we wniosku wynika, iż wnioskodawca dysponuje znacznym majątkiem zgromadzonym w posiadanych nieruchomościach. W złożonym wniosku brak jest również informacji o wysokości uzyskiwanego dochodu i bieżącej sytuacji finansowej. Strona nie udzieliła powyższych informacji pomimo wezwania Sądu. W związku z powyższym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i§3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.