IV SA/Po 343/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-26
Skład orzekający: Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która twierdziła, że przebywała w obozie przesiedleńczym, mimo braku wystarczających dowodów potwierdzających fakt wysiedlenia z konkretnej miejscowości i pobytu w obozie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, ponieważ skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających fakt wysiedlenia z określonej miejscowości i pobytu w obozie przesiedleńczym. Pomimo istnienia rozporządzenia wymieniającego obóz w Ł. jako miejsce odosobnienia, brak było potwierdzenia ze strony archiwów państwowych i Instytutu Pamięci Narodowej co do wysiedlenia skarżącej z podanej miejscowości. Ponadto, zeznania świadków, którzy nie znali skarżącej wcześniej i zostali wysiedleni z różnych miejscowości, nie mogły stanowić wystarczającego dowodu potwierdzającego jej pobyt w obozie.Stan faktyczny
Skarżąca T. M. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w Ł. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając brak wystarczających dowodów potwierdzających przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że przebywała w obozie z rodziną przez miesiąc. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIIU RECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący As. sąd. Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2006 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich o d d a l a s k a r g ę /-/I. Kucznerowicz KB/
IV SA/Po 343/06
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art.22 ust. 1 ustawy z dnia 24.01.1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (zwanej dalej ustawą) odmówił T. M. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w Ł. przy ul. Ż. we wrześniu 1940r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c ustawy represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania : w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy " o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji (...). Po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów należy uznać, że nie zachodzą w jej sprawie przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy. W szczególności nie uznano za wiarygodne zeznania świadków, gdyż wysiedleni oni zostali z innych niż strona miejscowości, przeciętny stan osobowy w obozach przesiedleńczych wynosił od kilkuset do kilku tysięcy osób, a pobyt w obozie trwał od kilku dni do kilku tygodni. Nie sposób więc przyjąć by świadkowie mogli zapamiętać stronę - osobę sobie wtedy nie znaną.
T. M. odwołała się od tej decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odwołaniu strona oświadczyła, że jako mała dziewczynka wraz z całą rodziną została wysiedlona i zawieziona do obozu w Ł., gdzie umieszczono ich w pomieszczeniach gorszych od chlewni. W tym pomieszczeniu zapoznała się ze świadkami, z którymi przebywali razem cały miesiąc wrzesień aż do wywiezienia całej rodziny do województwa L., Generalnej Guberni. Tam Niemcy zmusili nas do pracy, choć byli dziećmi.
Decyzją z dnia [...] nr DO [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].04.2005 r.
W uzasadnieniu organ przytoczył argumenty zawarte w poprzedniej decyzji.
W skardze na powyższą decyzję T. M. stwierdziła, że ze świadkami, których podała przebywała w obozie cały miesiąc wrzesień. Do skargi dołączono także oświadczenie K. D., który przebywał razem ze Skarżącą w obozie w Ł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga okazała się niezasadna.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].04.2006r zostały wydane zgodnie z prawem.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach , obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c).
Z kolei art. 8 ust 1 pkt 2 tej ustawy upoważnia Prezesa Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia - miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozów, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c oraz w pkt. 3. Na podstawie wyżej cytowanego przepisu Prezes Rady Ministrów wydał w dniu [...].09.2001r rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.
Obóz w Ł. przy ul. Ż. figuruje w tym rozporządzeniu. Skarżąca twierdzi, że we wrześniu 1940 r. została wysiedlona wraz z całą rodziną z miejscowości S. do obozu przesiedleńczego w Ł. przy ul. Ż. Następnie z obozu zostali przewiezieni na teren Generalnej Guberni. Na potwierdzenie faktu wysiedlenia Skarżąca nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu.
Z informacji Archiwum Państwowego w Ł. z dnia [...].01.2001 r. wynika, że w wykazach Centrali Przesiedleńczej w P., Oddział w Ł. z lat 1939-1945, w wykazach osób i rodzin wysiedlonych w 1940 r. nie odnaleziono nazwiska T.U.
Archiwum Państwowe w Ł. pismem z dnia [...].08.2005 r. poinformowało, że przeprowadzono poszukiwania w aktach Centrali Przesiedleńczej w P., oddział w Ł., z lat 1939-1945 z b. pow. W. nie odnaleziono miejscowości S.
W związku z tym nie jest możliwe potwierdzenie faktu wysiedlenia wyżej wymienionej miejscowości.
Również Instytut Pamięci Narodowej pismem z dnia [...].01.2006 r. poinformował, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających wysiedlenie w czasie II wojny światowej miejscowości S. (pow. W.). Z dokumentów tych nie wynika fakt wysiedlenia Skarżącej z miejscowości S.
Na dowód pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. Skarżąca przedstawiła oświadczenia dwóch świadków: M. L. i I. N. Świadek M. L. stwierdziła, że została wysiedlona ze wsi N., pow. Ż. i osadzona w obozie w Ł., przy ul. Ż. razem z T. M. jej rodzicami i rodzeństwem. W obozie przebywali we wrześniu, około jednego miesiąca. Również świadek I. N. stwierdził, że przebywał w obozie w Ł. razem z T. M., jej rodzicami i rodzeństwem. Zdarzenie to miało miejsce we wrześniu i trwało około jednego miesiąca na skutek wysiedlenia ze wsi L. Z zeznań tych osób wynika, że w miesiącu wrześniu przebywali razem ze Skarżącą w obozie w Ł. Każda z osób składających oświadczenie została wysiedlona z innej miejscowości, które są położone w innych powiatach i nawet nie sąsiadują ze sobą. W świetle tych okoliczności trudno zrozumieć, że świadkowie Ci podczas pobytu w obozie przesiedleńczym zapamiętali Skarżącą.
Podkreślenia wymaga fakt, że świadkowie wcześniej nie znali Skarżącej. Twierdzenia tych osób nie korespondują z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Z informacji Archiwum Państwowego w Ł. wynika, że na listach osób i rodzin wysiedlonych z byłego pow. W. nie odnaleziono nazwy miejscowości S., jak i nazwiska Skarżącej. Faktu wysiedlenia nie potwierdza również Instytut Pamięci Narodowej Oddział w P.
Organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
W świetle tych okoliczności, nie kwestionując faktu przebywania Skarżącej w obozie przesiedleńczym, brak jest wystarczających dowodów do uznania, że miało to miejsce. Dlatego organ zasadnie utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].05.2005 r.
Do skargi T. M. dołączyła oświadczenie świadka K. D., który potwierdza pobyt Skarżącej w obozie w Ł. Okoliczność ta nie może mieć jednak wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji albowiem nie była ona wcześniej znana organowi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu organu naruszeń przepisów prawa, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.
/-/I. Kucznerowicz
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło