IV SA/Po 346/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-12-17
Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wyrok WSA stwierdzający nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego został zaskarżony skargą kasacyjną i nie jest prawomocny, należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej decyzji środowiskowej wydanej na podstawie tego planu?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku innego postępowania – rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku stwierdzającego nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie nieważności planu ma skutek wsteczny (ex tunc) i może prowadzić do wzruszenia decyzji indywidualnych wydanych na jego podstawie, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Stowarzyszenie złożyło skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy hali magazynowo-produkcyjnej. Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów KPA, ponieważ dla terenu inwestycji nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego uchwałę stwierdzono nieważną wyrokiem WSA. SKO i uczestnik postępowania argumentowali, że brak planu lub wstrzymanie jego wykonania nie jest przeszkodą w wydaniu decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia (...) w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne
Decyzją z (...) r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: "SKO") utrzymało w całości w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z(...) r., znak (...), określającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie hali magazynowo-produkcyjnej z częścią biurową na terenie działek o numerach ewidencyjnych (...), (...), (...),(...), (...) w J., gmina S.
Na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyło Stowarzyszenie K. w K. W skardze zarzucono m.in. naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a."), "gdyż organ II instancji wydając decyzję nie wziął pod uwagę, że w dacie jej wydania dla terenu, na którym planowana jest inwestycja będąca przedmiotem wydanej decyzji, nie obowiązują zapisy uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albowiem wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2014 r. stwierdzono nieważność przedmiotowej uchwały oraz określono, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Organ powinien był rozważyć i ująć w uzasadnieniu decyzji wpływ braku uchylonych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na merytoryczne rozstrzygnięcie decyzji z dnia (...) r., czego nie uczynił."
SKO w odpowiedzi na skargę, nawiązując do ww. zarzutu, stwierdziło, że: "Kwestia planu zagospodarowania przestrzennego nie ma w niniejszym przypadku wpływu na ostateczną treść decyzji a zatem wpływu na wynik sprawy, co zresztą skarżący sam w skardze podnosi."
Z kolei uczestnik postępowania B. sp.j. P. M., ustosunkowując się do ww. zarzutu skargi, w piśmie procesowym z (...) r. wskazał, że "wyrok WSA z dnia 5 grudnia 2014 r. wydany w sprawie pod sygnaturą II SA/Po 342/14 nie jest prawomocny. Nie można więc twierdzić, że stwierdzono nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyroku tym określono jednak, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji albowiem z treści art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy ooś wynika, że organ wydający decyzję weryfikuje jej zgodność z planem miejscowym tylko jeśli taki plan został uchwalony. Jest to więc dodatkowy warunek wydania decyzji, gdyby planu na danym terenie nie było organ może wydać tą samą decyzję środowiskową. Brak planu miejscowego, a tym bardziej wstrzymanie jego wykonania nie jest więc przeszkodą w wydaniu decyzji środowiskowej. Co więcej organ nie zaniechał staranności i sprawdził czy przedsięwzięcie jest zgodne z planem miejscowym potwierdzając pozytywne w tym zakresie ustalenia organu I instancji. W rezultacie rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelnym Sądem Administracyjnym będzie bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji."
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu – na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") – w związku ze stwierdzeniem nieważności oraz wstrzymaniem wykonalności uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia (...) r. nr (...) w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w J. gmina S. rej. ul. S. – zmiana przeznaczenia upraw polowych na tereny aktywizacji gospodarczej (dalej jako: "Uchwała" lub "Plan"), nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 05 grudnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Po 342/14, od którego wywiedziona skarga kasacyjna nie została dotychczas przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana.
Zgodnie z treścią przywołanego art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy m.in. od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego.
Z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn zm.; w skrócie: "u.u.i.ś.") wynika, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w skrócie: "m.p.z.p."). Inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja, nie jest inwestycją, do której przepis ten nie ma zastosowania. Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji miałby obowiązek zbadania z urzędu, czy przy wydawaniu tej decyzji ww. przepis nie został naruszony.
Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie tylko, że brano pod uwagę uregulowania zawarte w zmienionym m.p.z.p. uchwalonym przez Radę Miejską w S. uchwałą z dnia (...) r. nr (...) – kontrolując zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z tym planem miejscowym (stosownie do art. 80 ust. 2 zdanie pierwsze u.u.i.ś.) – ale ponadto wprost na postanowieniach ww. uchwały została oparta część rozstrzygnięć ("warunków’) zawartych w wydanej przez Burmistrza Miasta i Gminy S. decyzji środowiskowej z (...) r. Przykładowo dotyczy to warunków określonych w:
– pkt I.2. lit. c decyzji, o treści: "zieleń izolacyjną i ochronną zaprojektować i wykonać zgodnie z zapisami Uchwały Nr (...) Rady Miejskiej w S. z dnia (...) r. z uwzględnieniem zastosowania obok roślin niskich i trawników, roślinności wysokiej i zimozielonej";
– pkt I.2. lit. i decyzji, o treści: "realizacja i eksploatacja inwestycji nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, oznaczonym na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego symbolem AG (UCHWAŁA NR (...) Rady Miejskiej w S. z dnia (...) roku w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. w J. gm. S. rej. ul. S. - zmiana przeznaczenia z upraw polowych na tereny aktywizacji gospodarczej/pow. zmiany 24,70ha/)";
– pkt I.3. lit. b decyzji, o treści: "zieleń izolacyjną i ochronną zaprojektować zgodnie z zapisami Uchwały Nr (...) Rady Miejskiej w S. z dnia (...) r."
Jak z powyższego wynika, unormowania ww. uchwały stanowiły nie tylko punkt odniesienia dla weryfikacji legalności poszczególnych postanowień decyzji środowiskowej, ale także podstawę określonych rozwiązań przyjętych w tej decyzji.
Przywołanym na wstępie wyrokiem z 05 grudnia 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Po 342/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność Uchwały (pkt I sentencji wyroku) w całości. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną, co oznacza, że nie jest prawomocny. W pkt III sentencji wyroku określono jednak, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana (do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 p.p.s.a.).
Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przy podejmowaniu Uchwały doszło do szeregu naruszeń trybu postępowania planistycznego uzasadniających stwierdzenie jej nieważności, a w szczególności: treść uchwały z dnia (...) r. inicjującej postępowanie planistyczne nie pokrywa się z treścią ostatecznie podjętej Uchwały z dnia (...) r.; zachodzi sprzeczność pomiędzy częścią tekstową a rysunkiem uchwalonego ostatecznie Planu; procedurze planistycznej (w tym ogłoszeniu, konsultacjom i opiniowaniu) poddano projekt uchwały odmiennej niż ostatecznie uchwalona, przy jednoczesnym braku powtórzenia tejże procedury odnośnie do wprowadzonych zmian.
Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wywołuje skutki wstecz (ex tunc). Uchwała, której nieważność została stwierdzona, jest traktowana tak, jakby nigdy nie weszła do porządku prawnego.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Po 342/14 został zaskarżony skargą kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana.
Mając na uwadze przytoczone wyżej argumenty, należy uznać, że ocena prawidłowości obu kwestionowanych przez Skarżącego decyzji środowiskowych (pierwszej i drugiej instancji) – a co za tym idzie: także rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie – zależy w istotnej mierze od tego, czy ww. wyrok stwierdzający nieważność Planu pozostanie w obrocie prawnym, czy też zostanie z obrotu prawnego wyeliminowany; przy czym jest to zależność, o jakiej mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Występowanie takiej zależności potwierdza unormowanie art. 147 § 2 p.p.s.a. § 2, zgodnie z którym rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., co do których sąd stwierdził nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części (albo stwierdził, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności), podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Z cytowanego przepisu wynika w szczególności, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego – a taki charakter ma niewątpliwie każdy m.p.z.p. – "przekłada się" (a przynajmniej: może się przełożyć) na wadliwość wydanych na jego podstawie aktów indywidualnych (decyzji), które z tego względu "podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym". W ocenie Sądu, rolę takiego szczególnego postępowania umożliwiającego ocenę oraz ewentualne wzruszenie decyzji, której podstawa prawna odpadła w związku ze stwierdzeniem nieważności określonego aktu praw miejscowego, może pełnić także postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na taką decyzję.
W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, niniejsze postępowanie sądowe należało zawiesić do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA o sygn. akt II SA/Po 342/14.
Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło