IV SA/Po 347/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018r. wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. P., R. B., P. K., U. K., G. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy B. P., R. B., P. K., U. K. i G. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2018r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę B. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...]zł. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem, a źródłem ich utrzymania są jej emerytura w kwocie [...]zł. netto i wynagrodzenie za pracę syna w kwocie [...]zł. netto. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni ujawniła posiadanie mieszkania o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł.) oraz ogródek działkowy o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł.). Wnioskodawczyni przedstawiła również zestawienie wydatków w tym opłaty za mieszkanie ([...] zł.), opłaty za TV ([...] zł.), leki ([...] zł.), kredyt za lodówkę i pralkę ([...] zł.), podatek od gruntu ([...] zł.), alimenty syna ([...] zł.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła również, że ostatnio wyszła ze szpitala i nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie pozwala na uznanie, iż znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji, oraz aby nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Jak wynika bowiem z przedłożonych dokumentów wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wspólnie z synem i uzyskuje wraz z nim stały dochód wynoszący łącznie ok. [...] zł. netto. W ocenie orzekającego w sprawie referendarza sądowego uwzględniając stałe wydatki miesięczne w kwocie ok. [...] zł., uzyskiwany dochód przy uwzględnieniu kosztów bieżącego utrzymania pozwala skarżącym na opłacenie kosztów sądowych w mniejszej sprawie, które na obecnym etapie skargi ograniczają się do kosztów wpisu sądowego. Odnosząc się do podnoszonej we wniosku okoliczności spłaty kredytu bankowego wskazać należy, że co do zasady spłacanie kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 28.06.2005r. sygn. akt II GZ 56/05 ). Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.